Note 46 — VERGELIJKING TUSSCHEN DE GEESTVERMOGENS VAN DEN MENSCH EN DIE DER LAGERE DIEREN.—VERVOLG.

(1) Tegen het einde van den zomer, als de honigoogst begint op te houden en de mannelijke bijen aan hun bestemming (de voortplanting der soort) hebben voldaan, worden deze, die nu aan de bijenmaatschappij geen nut meer toebrengen, doch integendeel schadelijk voor haar zouden worden daar zij ten koste der overigen zouden moeten leven, door de werkbijen meêdoogenloos verjaagd en komen van gebrek om. Dat de werkbijen hen rechtstreeks zouden dooden, gelijk Darwin meent, schijnt op onjuiste waarnemingen te berusten. Daar al de bijen van een korf gewoonlijk kinderen zijn van ééne moeder, een koningin, zijn de mannelijke bijen gewoonlijk de broeders der werkbijen.46 Wanneer in een korf een of meer jonge koninginnen worden geboren en er geen overbevolking, dus geen behoefte aan zwermen bestaat, worden zij door haar moeder, de koningin, gedood, zonder dat de werkbijen er zich tegen verzetten; want het zou nadeelig zijn voor de belangen der bijenmaatschappij, als zich in éénen korf twee of meer koninginnen bevonden. Bestaat er overbevolking, dan tracht de oude koningin ook wel de jonge te dooden, maar de werkbijen verzetten zich daartegen; de jonge koningin blijft meesteres van den korf; de oude koningin verlaat dien met een gedeelte der bijen om elders een volkplanting te stichten, hetgeen men het zwermen der bijen noemt.