Front matter (continued 2)

Colloquia, sīve Cōnfābulātiōnēs Tīrōnum Litterātōrum, Hermannō Schottenniō Hessō auctōre. Ab eōdem nūper plūsquam trīgintā Convīviīs lepidissimīs auctae. Ad haec, quotīdiānī sermōnis fōrmulās commūniōrēs, ex doctissimīs quibusque Auctōribus dēcerptās, in puerōrum grātiam adjēcimus. Lugdūnī, apud Antōnium Gryphium. 1566. Hermannus Schottennius Hessus candidō lēctōrī. Et Genere et mōribus adulēscentī ingenuō Gīsbertō Sterckenberg, Hermannus Schottenius Hessus S. P. D. Difficile esse Latīnum discere sermōnem, et unde dīcātur sermō Latīnus. Dē salūtātiōne mātūtīnā. Dē salūtātiōne Pōmerīdiānā. Dē salūtātiōne Vespertīnā. Dē verbīs dum cubitum ītur. Dē cubitū resurgendō. Dē Jentāculō sūmendō. Dē prandiō. Dē Vīctū pōmerīdiānō. Dē Cēnā. Dē Postcēniō. Dē pōtū postrēmō ā cēnā. Dē invītātiōne ad Jentāculum. Invītandī alium ad prandium. Vocandī alium ad cibum pōmerīdiānum. Vocandī alium ad Cēnam. Dē modō studendī. Dē Epistulā cōnficiendā. Dē repetendā Lēctiōne. Dē Cōrycēī metū auscultantis eōs quī nōn Rōmānō ūtuntur sermōne. Dē Somnō plūs aequō extēnsō. Dē morbō Socordiae, quem scholasticīs adscrībunt. Dē metū Ferulae. Dē excūsātiōne absentiae ā lūdō litterāriō. Quārē Schola dīcātur Lūdus. Dē diē quā ōtiātur ā lēctiōne. Dē Aestāte. Dē Autumnō. Dē Hieme. Dē Vēre. In fēstō sānctī Gallī. Dē fēstō sānctī Lambertī. Dē ēligendō Epīscopō. Dē ēligendō Rēge. Dē fēstō Nātālī Chrīstī. Dē tempore Bacchānālī. Dē Quadrāgēsimā. Dē fēstō Paschatis. Dē fēstō Pentēcostēs. Dē fēstō sānctī Mārtīnī. Dē Xeniīs mittendīs. Dē Pecūniā dandā in novae scholae ingressū. Nōn semper esse studendum. Quem lūdum dēbeant juvenēs exercēre. Dē Eleēmosynīs colligendīs. Dē Lūdō Pilae. Dē Lūdō globōrum missilium, quōs Omnia vocant Colōniēnsēs tīrunculī litterāriī. Dē Lūdō globōrum quī torquentur per ānulum. Dē Lūdō Saltūs. Dē certāmine cursūs. An ille sit doctus semper (ut putant rūsticī) quī magnōs potest legere librōs. Dē praeceptōre ēligendō. An Praeceptor litterārius sit colendus tamquam parentēs. Dē Nūndinīs & mūnerum Nūndināriōrum ēmptiōne. Dē Nūndinīs Francfordiēnsibus. Dē vītandō mendāciō. Dē cōnfessiōne. Dē cēnā suprēmā CHRĪSTĪ cum discipulīs, & dē diē Parascēvēs. Dē sūmptiōnis Eucharistiae praeparātiōne. Dē mōre post Gymnasia triviālia accēdendī scholās praecelsās, quās byrsās appellant. Dē dēpōnendīs (ut ajunt) cornibus Beānitātis. Quod difficile et amārum sit, ā tepefactō surgere lectō. Dē profectiōne in peregrīnae urbis gymnasium litterārium. Quandō quis satis scientiae habeat, vel sciat. Dē mōre standī ad cyathōs. Quibus ūtendum verbīs, dum vīnum forīs ēmptum, mēnsae adfertur. Dē modō sternendī mēnsam. Miserum esse in prandiō venīre perāctā fābulā. Dē ūvīs carpendīs. Dē Cerasīs. Dē Fabīs, et cūr sit prōverbium, Fabīs virentibus furiunt mōrī. Dē Missā in diēs audiendā. Quōmodo juvenis in litterīs profectūrus sē gerere dēbeat. Cūr Scholasticī tam dēsidēs sint ad labōrem. Quod prōmissa stultōs exhilarant. Dē Omāsīs vīcīnīs dēportandīs, post bovem mactātum. Dē Convīviō opiparō & lautō. Dē convīviō tenuī & frūgālī. Dē Avibus, Columbīs, & Piscibus capiendīs. Dē Balneīs ingrediendīs. Dē pestis saevitiā. Dē Bellōrum incommodō. Dē annōnae cāritāte. Quam dēlicātē in oppidīs, et quam miserē ac tenuiter victitent in agrīs. Facile ēmergere eōs, quī opulentī sunt. Dē Nūptiīs. Dē Vīnō dandō in illīus sānctī diē, cujus nōs nōmen gerimus. Dē prīmō Sacerdōtis sacrificiō. Dē exsequiīs dēfūnctōrum peragendīs. Dē sepultūrā Dē annō Jūbilaeō. Dē tempore quō librōrum lēctiōnēs auspicantur. Dē tempore quō lēctiōnibus librōrum colophōn impōnitur. Dē Ēbrietāte vītandā. Dē Cēreīs gerendīs in fēstō Pūrificātiōnis Marīae. Dē Sertīs in diē celebrī ferendīs Dē Convīviō inter cervisiae barathra celebrandō. Dē Convīviō vicissitūdināriō, quod sacerdōtēs inter sē agunt. Cūr convīvium istud īnstituērunt sacerdōtēs, vel aliī. Exemplō Sacerdōtum, etiam convīviōrum ineunt circulum. Dē mōribus Mēnsae. Dē fēriīs dīvī Blasiī. Dē Ēloquentiā & Barbariē. An omne perdātur tempus, quod studiō nōn impartītur, ut dīxit Plīnius. Cum aetāte esse sapiendum. Dē novīs indūmentīs colloquuntur. Tractāre dīcunt fabrīlia fabrōs. Ad mēnsam laeta, & nōn trīstia dēbēre esse colloquia. Ante & post cibum hymnum esse dīcendum. Dē Capite aperiendō. Dē fertilī Sacerdōtiō. Dē officiō mēchanicō addiscendō. Eōs rārō probōs fierī, quibus in tenerīs annīs parentēs nimium indulgent. Quī parentēs suōs dīligant fīliōs. Quis noster sit Amīcus. Quis nōbīs sit inimīcus. Dē monastēriī & religiōnis ingressū. Nōn omnēs doctōs esse quī capite redimītī sunt rubeō tegmine. Quibus sit ūtendum verbīs, dum aliquid ā Praeceptōre flāgitātur. Dē ōvīs colligendīs circā Paschatis fēriās. Nusquam nunc tūtam esse Fidem. Quod obsequium amīcōs vēritās odium pariat. Convīvium Bacchānāle, sīve ultima cēna diērum Lupercālium. Hermannus Schottennius Hessus studiōsae Juventūtī S.P.D. Convīvium Telesphoriānum, sīve Ēsuriāle. Pȳthagoricum Convīvium. Philosophica mēnsa. Diogenicum Convīvium. Aristippicum Convīvium, sīve Aulicum. Rēgium Convīvium post fēriās Epiphaniae. Convīvium Amīcōrum. Fūnebre Convīvium. Convīvium Nūptiāle. Convīvium Epicūrēum. Convīvium Canīnum, vel Cereāle. Convīvium Plēbēium, vel vulgāre. Convīvium Dīvitum, sīve opulentōrum Convīvium Paschāle. Convīvium Nūndinārium, sīve dēdicātiōnis Templī. Convīvium Campestre. Convīvium Satyricum, sive invectīvum. Convīvium Laudātōrium. Convīvium Dēclāmātōrium. Convīvium Reconciliātōrium. Convīvium Histriōnum, sīve Parasīticum. Convīvium Nūgātōrium. Convīvium Tabernārium, ubi certō asse et nummīs praesentibus convīvātur et solvitur. Convīvium Nātāle. Convīvium dēlicātōrum palātōrum. Convīvium Helluōnum pōculīs sēsē urgentium. Convīvium commīlitōnum litterātōrum assēs suōs congerentium. Convīvium lucrī lūsōriī. Convīvium ultimī dīgressūs, dum discessūs monumentum compōtātur. Convīvium disceptātōrium, & litterārium. Hermannus Schottennius Hessus candidō lēctōrī. Cum nūper hāsce conderem nūgās puerīlēs, Candide lēctor, in eōrum ūsum quī sub meā agunt ferulā, īlicō exoriēbantur nōnnūllī (nesciō amōre an odiō ductī) quī dīcerent, sē satis admīrārī nōn posse, ēdendī Colloquia prōvinciam mē velle subīre post Erasmum illum Germāniae decus, et litterārum vērārum vindicem nostrā aetāte, cujus colloquia omnium juvenum palātīs satis facerent. Hōrum stomachō paucīs respondēre lubet. Admīror ego rūrsus ipsōs, quī crēdant nihil mē audēre dēbēre in cōnfābulātiōnibus novīs compōnendīs, ob Erasmī auctōritātem. Nōnne in litterāriō mūnere multōs in eandem harēnam dēscendisse legimus, neque absterritōs ob id, quod aliī albīs (ut ajunt) equīs praecesserint ? Nam, ut inquit Cicerō in ōrātōre ad Brūtum, in Poētīs Graecīs, nōn sōlī Homērō est locus, aut Archilochō, aut Sophoclī, aut Pindarō, sed hōrum vel secundīs, ut etiam īnfrā secundōs. Neque vērō in Philosophiā Aristotelem ā scrībendō dēterruit amplitūdō Platōnis. Nec ipse Aristotelēs admīrābilī scientiā et cōpiā cēterōrum studia restīnxit. Dēmosthenēs quamvīs Graecōrum ōrātōrum excellentissimus esset, multī tamen aliī eō tempore viguērunt, neque posteā dēfēcērunt. Quārē et ego sēmipāgānus, ac in litterīs Camēlus saltāns, ausus sum post Erasmum, Colloquia Tīrōnum litterātōrum cōnscrībere : quae sī nōn optima reddidī, contentus saltem ipsa vel optimīs proxima cēnsērī. Sōlum enim haec in meōrum discipulōrum ūsum composuī, et illōrum, quōrum ingenia humī rēpunt, ac Latīnum sermōnem nōndum neque ā līmine salūtārunt, neque prīmōribus labiīs attigērunt. Et Genere et mōribus adulēscentī ingenuō Gīsbertō Sterckenberg, Hermannus Schottenius Hessus S. P. D. Platōnem quondam discipulī rogitārunt, ut ea quae ipsīs lēctiōnibus variīs trādidisset, in ūnum redigeret volūmen : quōrum precibus Philosophiae praeceptor ille dīvīnus facile cōnsēnsit, cōnscrībēns librōs complūrēs in Philosophiae cōnsecūtiōnem. Hujus ego excitātus exemplō, ut fīdus aestimārer ingeniōrum sagīnātor, Latīnās locūtiōnēs, quās hāctenus satis abundē tibi tuīsque commīlitōnibus litterāriīs dictāvī, in ūnum hunc cōnfābulātiōnum libellum congessī, quō tuam Minervam Latīnē loquendī cōpiā irrigārem, ut quandōque ēlīmātior reddita, patris tuī, virī prūdentissimī, mihi amīcissimī, expectātiōnī dē tē, tuīsque aliīs duōbus frātribus Jōanne et Matthīā, respondeat. Ā cujus vestīgiīs tē dē generāre turpissimum certē esset : hujus ut vōtīs auscultēs (fervidē scīlicet amplectendō litterās) aequissimum erit, tibique multō magis, quam ipsī condūcet. Et ut facilius ēmergās, tū cēterīque tuī frātrēs et sorōrēs, neque umquam egestāte obruāminī, ipse pater vester virtūtum vērum domicilium hujus inclutae urbis Agrippīnae dē albō, Senātōrum prūdentiā nūllī secundus, omnī cōnātū, omne movendō saxum, etiam et caelibem dūcendō vītam : id ūnicum agit, quō tē, tuōsque frātrēs et sorōrēs dītet, locuplētet, et vōbīs ut congerat reliquae vītae commeātum. Suīs igitur, Gīsberte discipule dīlēctissime, expectātiōnibus rogō respondeās : tunc autem respondēbis, sī scientiā et virtūte tē pulchrē ōrnāveris, Valē Gīsberte cārissime, ac cum tuīs commīlitōnibus aliīs mihi discipulīs strēnuē studeās. Animus mihi est, in litterātōs vōs ēvehere virōs, vōbīs animus sit velle prōficere. Faxit Deus, ut utrumque utrīque bene succēdat. Iterum valē. Colōniae ex aedibus meīs, decimōnōnō Kalendās Mārtiās. Colloquia sīve Cōnfābulātiōnēs Tīrōnum Litterātōrum. Difficile esse Latīnum discere sermōnem, et unde dīcātur sermō Latīnus. Albertus & Antōnius. Albertus. — Quid tū hīc terrārum geris ? Antōnius. — Hīc litterīs incumbō. Albertus. — Quandō vēnistī hūc ? Antōnius. — Ante paucōs diēs. Albertus. — Quis tēcum ? Antōnius. — Pater meus. Albertus. — Rediit ipse deinde sōlus in patriam ? Antōnius. — Nōn, sed habuit comitem ūnum aut alterum. Albertus. — Quī istī fuērunt ? Antōnius. — Nostrī concīvēs fuērunt. Albertus. — Mīlitās in scholā sermōnis Latīnī vel Germānicī ? Antōnius. — Latīnae linguae. Albertus. — Difficile est Latīnum addiscere sermōnem. Antōnius. — Cōnsentiō. Albertus. — Nisi quis semper loquātur Latīnē aegrē addiscet. Antōnius. — Nōn dissentiō. Albertus. — Sed scīsne quārē dīcātur lingua Latīna ? Antōnius. — Crēdō quod ab Ītaliā, quae quondam Latium est dicta. Albertus. — Vēnit tunc ab Ītaliā lingua Latīna ad nōs Germānōs. Antōnius. — Ita, ignōrās illud ? Albertus. — Optimē crēdō, quia sermō Italōrum est medius Latīnus. Antōnius. — Nōn aberrās. Albertus. — Sed cūr Ītalia ōlim dicta est Latium ? Antōnius. — Quia Poētae scrībunt, dum Sāturnus ā suō fīliō Jove ē caelō esset expulsus, tum latuit in Ītaliā, inde ā latendō dīcitur Latium. Et ā Latiō Latīnus, a, um. Albertus. — Ubi in Ītaliā Latīna lingua est orta ? Antōnius. — Dīcunt in urbe Rōmā, quae Ītaliae caput est. Dē salūtātiōne mātūtīnā. Vilhelmus & Volfgangus. Vilhelmus. — Bonum māne. Volfgangus. — Semper sānē. Vilhelmus. — Sīc ipse nōn respondērem. Volfgangus. — Cūr nōn ? Vilhelmus. — Quia barbarum est, et doctīs displicet. Volfgangus. — Tamen multōs sacerdōtēs ita fārī audīvī : vērum dīc tū, sī nōstī, ēlegantius. Vilhelmus. — Et tibi quoque, dīcerem. Volfgangus. — Et ita posthāc respōnsum solūtantī dabō. Vilhelmus. — Bonus vel bona diēs. Volfgangus. — Et tibi. Vilhelmus. — Precor tibi hunc diem candidum. Volfgangus. — Tibi quoque et tālem rūrsus precor. Vilhelmus. — Fēlīx sit tibi hujus diēī exōrdium. Volfgangus. — Et tibi quoque. Vilhelmus. — Optō tibi diem fēlīcem. Volfgangus. — Ejusmodī et tibi optō vicissim. Vilhelmus. — Candidus sit tibi hic diēs. Volfgangus. — Tibi etiam. Vilhelmus. — Precor, ut hōc diē tibi prōsperē succēdant omnia. Volfgangus. — Rūrsus et tibi fīat istud. Vilhelmus. — Optō ut hodiē nihil tibi accidat malī. Volfgangus. — Nōn aliud et ego optō tibi. Vilhelmus. — Auspicātum tibi diem precor. Volfgangus. — Nōn inauspicātum tibi per vicēs precor. Vilhelmus. — Faxit. Deus, ut hic diēs tibi candidus illūxerit. Volfgangus. — Idem faciat ut tālis sit tibi. Vilhelmus. — Fēlīcī ōmine hic diēs tē afficiat. Volfgangus. — Tē pariter. Vilhelmus. — Fortūnātus praesēns sit tibi diēs. Volfgangus. — Sit tibi nōn īnfortūnātus. Dē salūtātiōne Pōmerīdiānā. Petrus & Cornēlius. Petrus. — Salvē. Cornēlius. — Salvē et tū. Petrus. — Sīs salvus. Cornēlius. — Salvus sīs tū quoque. Petrus. — Sīs salūtātus. Cornēlius. — Tū pariter. Petrus. — Salūtem tibi precor. Cornēlius. — Eandem et tibi optō. Petrus. — Salūte tē impertior. Cornēlius. — Ego quoque tē. Petrus. — Salūs sit tibi. Cornēlius. — Et tibi nōn dēsit. Petrus. — Salūtem optō ut habeās. Cornēlius. — Eam precor habeās et tū. Petrus. — Adsit tibi salūs. Cornēlius. — Et tibi absit minimē. Petrus. — Jubeō tē salvēre. Cornēlius. — Tē quoque ego. Petrus. — Jubeō ut salvus sīs. Cornēlius. — Tālem jubeō et ego tē esse. Petrus. — Jubeō tē salūte fruī. Cornēlius. — Et eā tē potīrī optō. Petrus. — Salūtifera sit tibi fortūna. Cornēlius. — Et tālis tibi adsit. Petrus. — Salvam et incolumem vītam habeās. Cornēlius. — Tālem habeās et tū. Petrus. — Salūte tē afficiō. Cornēlius. — Ego vicissim et tē. Petrus. — Adeō tē salūte. Cornēlius. — Id faciō et ego. Petrus. — Salūte tē adorior. Cornēlius. — Nōn aliter et ego tē. Petrus. — Salvum tē esse tōtō cupiō animō. Cornēlius. — Et ego īnfēlīcem tē nōn esse dēsīderō. Petrus. — Fēlīcitātis particeps sīs, anhēlō. Cornēlius. — Tōtus et tū sīs fēlīx. Petrus. — Secunda tibi sint omnia. Cornēlius. — Tibi etiam secundē adveniant singula et ex sententiā. Dē salūtātiōne Vespertīnā. Jōannēs & Gīsbertus. Jōannēs. — Bonus vesper. Gīsbertus. — Et tibi. Jōannēs. — Bonum sērum. Gīsbertus. — Sīc ego nōn loquerer. Jōannēs. — Quārē ? Gīsbertus. — Quia sērum significat tardē, et nōn tempus vespertīnum. Jōannēs. — Tamen Capniōn in Cōmoediā prīmā dīcit : ‘ Uxor, bonum sērum ’. Gīsbertus. — Id jocō dīcitur, et quī loquitur, est homō vīllānus imperītus. Jōannēs. — Estne dīcendum Bonum vesper ? Gīsbertus. — Nōn, sed bonus. Jōannēs. — Tamen sīc ōlim loquēbantur, et adhūc quidem senēs. Gīsbertus. — Quid tum ? nunc nōn licet apud doctōs. Jōannēs. — Precor tibi fēlīx tempus vespertīnum. Gīsbertus. — Idem et tibi optō. Jōannēs. — Fēlīcem noctem tibi optō. Gīsbertus. — Tālem et tibi precor. Jōannēs. — Auspicāta sit tibi nox. Gīsbertus. — Nōn alia sit et tibi. Jōannēs. — Faustam habeās noctem. Gīsbertus. — Tū quoque. Jōannēs. — Fortūnātum tibi sit tempus nocturnum. Gīsbertus. — Et tibi nōn īnfortūnātum. Jōannēs. — Candidam tibi optō noctem. Gīsbertus. — Et ego nōn sinistram tibi precor. Jōannēs. — Prōspera sit tibi nox imminēns. Gīsbertus. — Tibi etiam nōn īnfēlīx. Jōannēs. — Vespertīnum tibi commodet tempus. Gīsbertus. — Et tibi nōn incommodet. Dē verbīs dum cubitum ītur. Valterus & Hadriānus. Valterus. — Quota est hōra ? Hadriānus. — Octāva. Valterus. — Quotam hōram sonuit ? Hadriānus. — Octāvam. Valterus. — Quota est audīta hōra ? Hadriānus. — Octāva, et nōna imminet. Valterus. — Id nōn crēdō. Hadriānus. — Vērum est per Herculem. Valterus. — Tunc eundī cubitum tempus est. Hadriānus. — Ego nōndum dormīturiō. Valterus. — Mē autem somnus oppidō urget. Hadriānus. — Ipse adhūc hōram aut alteram vigilārem. Valterus. — Vigilā tū quoad placuerit, ego cubitum ībō. Hadriānus. — Abī tū Endymiōn. Valterus. — Ita mē appellās, sed id nōminis rēctius tibi convenit. Hadriānus. — Rēs ipsa nunc loquitur, quis major sit Endymiōn et Epimenidēs. Valterus. — Tū aliās semper prius mē tē cubitum cōnfers. Hadriānus. — Istud posthāc nōn fīet. Valterus. — Ō īnsigne mendācium ! Hadriānus. — Vocō tē in pignus quodcumque. Valterus. — Nihil habeō quod tēcum dēpōnam. Hadriānus. — Nunc, sī umquam prior tē lectum petierō, solidum pendam. Valterus. — Quālem solidum ? an tālem, quālem praeceptor noster praebet ferulā ? Hadriānus. — Nōn, sed pecūniae solidum. Valterus. — Age placet, memor erō. Hadriānus. — Istud faciās. Dē cubitū resurgendō. Volfgangus & Geōrgius. Volfgangus. — Heus tū, expergīscere. Geōrgius. — Hui, sine ut dormiam. Volfgangus. — Nōn sinam tē dormīre longius. Geōrgius. — Quārē ? Volfgangus. — Quia surgendī tempus est. Geōrgius. — Nōndum tamen dīlūxit. Volfgangus. — Lūx nōn est amplius exspectanda. Geōrgius. — Tamen ante diēs octo hōra sexta in lūce sonuit. Volfgangus. — Crēdō, sed interim diēs diminūtus est. Geōrgius. — Quōmodo tam citō ? Volfgangus. — Nunc pauca loquere, et surge. Geōrgius. — Surge tū prior. Volfgangus. — Faciam sed posteā tē nōn expectābō. Geōrgius. — Fac ut libet, nam mihi ad scholam nōta est via. Volfgangus. — Vērum et ego lucernam mēcum feram, tum tibi in tenebrīs est eundum. Geōrgius. — Id parum rēfert, Lyncēī mihi sunt oculī. Volfgangus. — Nunc surge, ut ūnā eāmus. Geōrgius. — Āh, sī licēret mihi adhūc mōmentum stertere. Volfgangus. — Tandem tamen oportēret tē calidum dēserere nīdum. Geōrgius. — Post sēmihōrulam ac libēns surgerem. Volfgangus. — Surge nunc, et vesperī eō citius lectum repetās. Geōrgius. — Aestimās id cōnsultum probē ? Volfgangus. — Ita mea fert opīniō. Geōrgius. — Pārēbō tibi, ac surgam. Dē Jentāculō sūmendō. Hermannus & Laurentius. Hermannus. — Quid sibi vult celer tuus gressus ? Laurentius. — Quid loqueris ? Hermannus. — Quaerō quō tendās tam citō gradū. Laurentius. — Domum versus. Hermannus. — Quid istūc est, quod tē properāre cōgit ? Laurentius. — Jentāculum nunc ibi sūmitur, quod neglegam, sī nōn mox affuerō. Hermannus. — Nōn exspectant tē servī jentandō ? Laurentius. — Exspectant quidem, sed patinā exinānītā. Hermannus. — Nōn tum coquīnae ministra aliud tibi parat jentāculum ? Laurentius. — Minimē, sed citius fustem mihi offert tam sērō venientī. Hermannus. — Cōgeris tunc ēsurīre ad prandium ūsque ? Laurentius. — Nōn prōrsus. Hermannus. — Quid tum jentāris ? Laurentius. — Pānem cui, prō obsōniō addō cāseum. Hermannus. — Nōn juvat tē id jentāculī ? Laurentius. — Nōn quantum pānis jūrulentus. Hermannus. — Ō tū dēlicāte, et miseriae expers. Laurentius. — Nescīs fruendum esse fortūnā, dum praestō est. Hermannus. — Bellē sciō : sed dēlicāta juventūs omnī aetātī nocet. Laurentius. — Juventūs mea etiam nōn adeō lautē alitur. Hermannus. — Nunc sat est verbōrum, tū abī, nē tē morer. Laurentius. — Abeō, tū valē. Hermannus. — Sīs meī memor, dum ex vōtō tibi succēdit. Laurentius. — Nōn intermittam. Dē prandiō. Theodorīcus & Baptista. Theodorīcus. — Quid ita maestō es vultū ? Baptista. — Mīrāris hoc ? Theodorīcus. — Quid nī mīrārer ? Labōrās nē morbō ? Baptista. — Ita, morbō stomachī, quia fortiter ēsuriō. Theodorīcus. — Nōndum es jentātus ? Baptista. — Essem jentātus, cum sit jejūnium ? Theodorīcus. — Servāsne tū jejūnium ? Baptista. — Nōn observārem ? magis certē quam libeat. Theodorīcus. — Sīs bonō animō, mox aderit prandiī hōra. Baptista. — Ō utinam adesset, quam ego vellem. Theodorīcus. — Exspectā, jam audiēs hōram ūndecimam. Baptista. — Sī illam audīrem, hunc rōderem pānem. Theodorīcus. — Prandēbisne ad nūdum pānem ? Baptista. — Nōn, sed ipsum ederem quoad melius cōnsequerer. Theodorīcus. — Quid obsōniī domī vestrae parātum est in prandium ? Baptista. — Aestimō holus, ōva, et hallēc ūnum aut alterum. Theodorīcus. — Exsaturās tē etiam istō cibō ? Baptista. — Utique holere vorāginēs ventris impleō. Theodorīcus. — Quot ōva peredis ? Baptista. — Numquam plūra nisi duo. Theodorīcus. — Addis ōvīs etiam hallēc ūnum ? Baptista. — Addō, et quidem integrum sī tostum est. Theodorīcus. — Quid tē dēlectet hallēc ērutum salsūgine ? Baptista. — Ab istō nauseō. Theodorīcus. — Quī tum juvat tē hallēc ēlixum ? Baptista. — Utcumque, praeferō tamen tostum. Dē Vīctū pōmerīdiānō. Lūdovīcus & Jōannēs. Lūdovīcus. — Cūr ita altē suspīria dūcis ? Jōannēs. — Pudet mē dīcere causam. Lūdovīcus. — Crēdō, quod domum cōgitās. Jōannēs. — Paene rem acū attigistī. Lūdovīcus. — Urgērisne sitī ? Jōannēs. — Ita, sed et famē. Lūdovīcus. — Nōndum forte prandistī ? Jōannēs. — Prandī utique, sed modicē. Lūdovīcus. — Fuit vōbīs prandium adeō exiguum ? Jōannēs. — Fuit, quia forīs prandēbant parentēs. Lūdovīcus. — Nōn sat habuistis pānis et cāseī ? Jōannēs. — Habuimus quidem, sed istō nōn capior cibō. Lūdovīcus. — Sūmēs jam domī cibum merendinārium ? Jōannēs. — Sūmam, Deō favente. Lūdovīcus. — Erit lautior quam merīdiēī fuit obsōnium ? Jōannēs. — Ita spērō, sī māter domī fuerit. Lūdovīcus. — Quid tū ipsīus egēs praesentiā ? Jōannēs. — Ē prōmptuāriō cibī aliquid carnis mihi largiētur. Lūdovīcus. — Ut audiō : carō domī vestrae occlūditur ? Jōannēs. — Occlūditur, sed nōn prandiī vel cēnae tempore dum parentēs adsunt. Lūdovīcus. — Sed dum absunt, forte occlūsa servātur. Jōannēs. — Nōnnumquam. Lūdovīcus. — Ō miseram vestram familiam, cui carnēs dēnegantur interdum. Jōannēs. — Nōn est misera, sat habet alimentī. Lūdovīcus. — Sed ad merendam et jentāculum nihil habet carnis. Jōannēs. — Istud facile est tolerātū : nescīs tenuem tunc temporis oportēre esse cibum, aliās in cēnā vel prandiō nihil habērēmus ēsuriēī, neque ad edendum essēmus alacrēs. Dē Cēnā. Petrus & Valterus. Petrus. — Salvē : ut tēcum agitur ? Valterus. — Et tū salvē, agitur mēcum prōsperē, grātiā superīs. Petrus. — Id libēns audiō. Valterus. — Grātiam habeās. Petrus. — Ubi tōtō latuistī diē ? Valterus. — Nusquam nisi in lūdō litterāriō. Petrus. — Esset mihi quod tibi loquerer, sī vacāret. Valterus. — Certē modo vacat minimē. Petrus. — Quī sīc ? Valterus. — Nox imminet, domum mihi eundum est īlicō. Petrus. — Domī quid agēs ? Valterus. — Cēnābō cum parentibus. Petrus. — Nōn licet tibi pauxillum morārī ? Valterus. — Nōn, sī saltem plāgās vītāre volō. Petrus. — Fortassis tuum est mēnsam sternere ? Valterus. — Est, simul et ad cyathōs stāre. Petrus. — Nōn facit famula ista mūnera ? Valterus. — Nōn, sed in popīnā agenda exsequitur. Petrus. — Cēnant parentēs tuī semper domī ? Valterus. — Ita, vērum prandent quandōque forīs. Petrus. — Numquam vocantur et interdum aliō ad cēnam ? Valterus. — Persaepe, sed venīre renuunt. Petrus. — Quamobrem recūsant ? Valterus. — Timent noctū platēās ēmētīrī. Petrus. — Vānē timent. Valterus. — Nēquāquam, nescīs noctem nihil bonī, sed saepe pugnās afferre. Dē Postcēniō. Cornēlius & Hadriānus. Cornēlius. — Ō utinam nox praestō esset. Hadriānus. — Cūr id vellēs ? Cornēlius. — Quia dēlicātī aliquid edūliī edam. Hadriānus. — Ubi, domī vestrae ? Cornēlius. — Nōn, sed alibī. Hadriānus. — Ubinam dīc amābō mī Cornēlī ? Cornēlius. — Dīcam, sed tibi nihil cōnferet. Hadriānus. — Quid tum, gestiō tamen audīre. Cornēlius. — Arrige igitur aurēs. Hadriānus. — Faciam sēdulō. Cornēlius. — Parentēs meī sunt vocātī ad dubiam cēnam, quam postcēnium appellitant. Hadriānus. — Quid ibi tū frūgis spērās ? Cornēlius. — Permultum sānē. Hadriānus. — Dē istō mē certiōrem reddās. Cornēlius. — Lucernam feram istūc, ut domum versus redūcam parentēs. Hadriānus. — Tum tibi forte ad lūmen tibi opperiendum erit. Cornēlius. — Nōn, sed intrōmittar, quia aedium cūstōdem nōscō. Hadriānus. — Intrōmissus quō concēdis ? Cornēlius. — Mēnsam accēdō, cui parentēs accumbunt, ibi bōlum opiparum cōnsequor. Hadriānus. — Ē parentum manū ? Cornēlius. — Ita et quidem largiter, saccharum, mellītissimumque pōtum. Hadriānus. — Ō sī tum tibi adessem : sed ōre et mihi saccharī buccellam servā. Cornēlius. — Polliceor tibi, sī ipse nōn tōtum absūmpserō. Hadriānus. — Fac tē amīcum experiar. Dē pōtū postrēmō ā cēnā. Quirīnus & Nīcolāus. Quirīnus. — Ut sīc sedēs nūtantī capite ? Nīcolāus. — Dormīturiō. Quirīnus. — Certē nōn dormīturīs, sed jam dormīs. Nīcolāus. — Fortassis. Quirīnus. — Quīn surge, et cubitum perge. Nīcolāus. — Congredere mihi. Quirīnus. — Cūr mē comitem petis, timēsne lemurēs ? Nīcolāus. — Nōn, sed quia lectus frīget. Quirīnus. — Ventris anhēlitū ipsum tepefac. Nīcolāus. — Nequeō, quia rāpās cēnātus nōn sum. Quirīnus. — Ī prae, postquam dēnuō biberō, sequar. Nīcolāus. — Mihi quoque palātum adhūc āret. Quirīnus. — Manē, eō ēductum haustum postrēmum ā cēnā. Nīcolāus. — Manēbō, sed vēlōx redī. Quirīnus. — Prōmamne plūsculum tuī grātiā ? Nīcolāus. — Sīc facitō. Quirīnus. — Ēn, hīc afferō. Nīcolāus. — Grātum mihi est. Quirīnus. — Sed praebibere est meum. Nīcolāus. — Nōn displicet mihi. Quirīnus. — Medium tibi propīnō. Nīcolāus. — Prōsit, sed nōn exhauriās tōtum. Quirīnus. — Nē dubitā, sat tibi reliquum sinam. Nīcolāus. — Nunc bibe āctūtum. Quirīnus. — Vidēs plūs tibi relictum, quam ā mē pōtātum. Nīcolāus. — Videō, rūrsus tēcum partiar. Quirīnus. — Nōn admodum moror, sī libet exsiccā. Nīcolāus. — Nimium est, quam quod ēbibere possem. Dē invītātiōne ad Jentāculum. Crātō & Michāēl. Crātō. — Ō tē miserum hominem ! Michāēl. — Quid mē miserum vocās ? Crātō. — Quia domus tua hinc longē distat, nōn potes jentāre. Michāēl. — Assuētus sum ad prandium ūsque famem suspendere. Crātō. — Id certē meō nōn arrīdēret stomachō. Michāēl. — Tū bene in ipsō nīdō ederēs. Crātō. — Sī ēsurīs, venī mēcum jentātum. Michāēl. — Istud tibi cordī nōn est. Crātō. — Sēriō loquor, comitāre mē. Michāēl. — Sed quid māter tua dīceret ? Crātō. — Ipsa aberit ab aedibus. Michāēl. — Nunc libet mihi congredī. Crātō. — Sed id tibi praedīcō, praeter pānem jūrulentum habēbimus nihil edūliī. Michāēl. — Crēdō, quia fortassis carō nōndum erit percocta. Crātō. — Rēctē conjicis. Michāēl. — Īnstruit famula tam sērō focum ? Crātō. — Ita, quia nōn nisi ūndecimā hōrā accumbimus mēnsae. Michāēl. — Cūr tam sērō ? Crātō. — Quia nōn citius pater ā negōtiīs exsecūtīs domum redit. Michāēl. — Nōn prandētis nisi ipse praestō fuerit ? Crātō. — Essēmus adeō incīvīlēs, quod ipsum nōn opperīrēmur ? Michāēl. — Istud nōn suspicābar. Crātō. — Nunc ingrediēmur, nē coquīnae ministra jentāculō nōs maneat. Michāēl. — Ī prae, sequar. Invītandī alium ad prandium. Petrus & Geōrgius. Petrus. — Tempore pōmerīdiānō gymnasiō nostrō nōn intererō. Geōrgius. — Quid tē remorābitur ? Petrus. — Vocandī mihi erunt convīvae in crāstinum prandium. Geōrgius. — Quī sit, quod convīvās invītātis ? Petrus. — Bovem mactāvimus, ad intestīna hospitēs tractābimus. Geōrgius. — Etiam et mē ? Petrus. — Sī nōn est tibi lautior mēnsa, veniat. Geōrgius. — Umbra sum, nōlō. Petrus. — Ēmanērēs ideō ? Geōrgius. — Ita, nam umbrīs nōn est parāta sēdēs. Petrus. — Ignōrās convīvam subitum et imprōvīsum, nōnnumquam vocātō esse acceptiōrem ? Geōrgius. — Apud paucōs certē. Petrus. — Parentēs meī omnēs ex aequō tractant et excipiunt convīvās. Geōrgius. — Nōstī tū parentum cōgitātūs ? Petrus. — Ego opera eōrum et mentis perpendō recessūs. Geōrgius. — Saepe aliud forīs, et aliud corde habent hominēs. Petrus. — Tālia dē meīs dēsine parentibus suspicārī. Geōrgius. — Estō, faciam. Petrus. — Āctūtum crās decima postquam sonuerit, veniās. Domī nostrae nīl plūs dīcās, quam parentēs salūtēs. Geōrgius. — Essem adeō incīvīlis ? Petrus. — Tē ā mē invītātum loquitor. Geōrgius. — Faciam, tum audācior erō, ingrediendō domum, et ad mēnsam edendō ac bibendō. Vocandī alium ad cibum pōmerīdiānum. Antōnius & Albertus. Antōnius. — Quid in sinū geris adeō turgidum ? Albertus. — Cibum merendinārium. Antōnius. — Certē prōvidus es, quod ēsuriem futūram praemeditāris. Albertus. — Nōn et tū quippiam alimentī tēcum tulistī ? Antōnius. — Mehercle nē bōlum quidem. Albertus. — Forte memoriae tuae nōn obrēpsit. Antōnius. — Nōn soleō ā prandiō cibum ferre mēcum in lūdum litterārium. Albertus. — Sī ēsurīs, tēcum hunc pānem partiar. Antōnius. — Vix tibi sōlī sufficit. Albertus. — Aestimās mē vulturem esse ? Antōnius. — Nōn sed ipse jejūnus istum pānem ūnō dēvorārem rictū. Albertus. — Ēn, accipe dīmidiātum ipsum. Antōnius. — Hui, tantum nōn expetō. Albertus. — Cāseī, quantum libet, ede. Antōnius. — Comede et tū. Albertus. — Nōn admodum ēsuriō. Antōnius. — Tamen edendō sīs mihi comes. Albertus. — Faciam, nē cibus tibi venēnātus videātur. Antōnius. — Istud nōn soleō verērī. Albertus. — Ut tuum dēlectat palātum cāseus iste ? Antōnius. — Optimē, nam pinguēdine affatim est condītus. Albertus. — Paritne tibi sitim ? Antōnius. — Paululum excitat mihi palātum. Albertus. — Ex hāc ligneā lagēnā tibi propīnō. Antōnius. — Sit fēlīx tibi bibentī. Albertus. — Cervisia est nostra domestica. Antōnius. — Eam mālō, quam quae vulgō vēnit. Vocandī alium ad Cēnam. Jōannēs fīlius cīvis, Henrīcus aliō oriundus. Jōannēs. — Condīxistīne alicui hodiē cēnam ? Henrīcus. — Nēminī. Jōannēs. — Neque aliquis tibi obtulit ? Henrīcus. — Nēmō : hercle nēmō. Jōannēs. — Cēnābis tum domī tuae ? Henrīcus. — Domī meae nōn cēnābō, sed jejūnābō. Jōannēs. — Quī fit hoc ? Henrīcus. — Quia nihil mihi est quod edam. Jōannēs. — Parentēs meī rogant, ut nōbīscum cēnam sūmās. Henrīcus. — Vellem tē vēra loquī. Jōannēs. — Fidem mihi habeās. Henrīcus. — Estō, dō fidem. Jōannēs. — Eās igitur celerrimē. Henrīcus. — Ut praecesseris, ita et sequar. Jōannēs. — Venī ōcius, mēnsa est īnstrūcta obsōniīs. Henrīcus. — Veniō, ac vēlōx. Jōannēs. — Rogō, ad mēnsam nē quid malī dē mē loquāris parentibus. Henrīcus. — Sēcūrus estō, dēlātor nōn sum. Jōannēs. — Sī quaerent parentēs an in litterīs prōgrediar, quid dīcēs ? Henrīcus. — Asseram tē omnibus aliīs in litterīs ferventiōrem. Jōannēs. — Sī secus dīxeris, postrēmum mē amīcum habuistī. Henrīcus. — Ad mēnsam soleō nōn garrīre, sed stomachum cūrāre. Jōannēs. — Fac edās fortiter, nē vereāre ob parentum praesentiam. Henrīcus. — In mēnsā frontem perfricō. Jōannēs. — Sat vīnī tibi in calicem largiar, tū vidē, ut ēbibās. Henrīcus. — Vīnum nōn moror, sī cervisia in prōmptū est. Jōannēs. — Nescīs, vīnum modicē sūmptum acuere ingenium ? Henrīcus. — Ingenium meum plūs ēnecat vīnī pōtus, quam excitat. Jōannēs. — Bibendō forte modum excēdis. Sed ingredere, nē cēnandō morēmur parentēs. Henrīcus. — Praecēde, ut dignum est. Dē modō studendī. Thylmannus & Mārtīnus. Thylmannus. — Ubi latēs, quod nusquam prōripis ? Mārtīnus. — Semper domī ad librōs. Thylmannus. — Assidēs continuē librīs ? Mārtīnus. — Assideō utique. Thylmannus. — Vidē nē quid immodicō tē afflīgās studiō. Mārtīnus. — Id minimē timeō. Thylmannus. — Multī quī in studiō modum excēdunt, tandem dēsipiunt. Mārtīnus. — Id praecavēbō nē quid dēsipiam. Thylmannus. — Vigilandum est tibi prōvidē. Mārtīnus. — Nōn tantum mē mācerō litterīs. Thylmannus. — Āmentia illa etiam quandōque oritur ex tenuī vīctū. Mārtīnus. — Nōn est mihi vīctus parcus. Thylmannus. — Assiduitātem tuam in litterīs laudō. Mārtīnus. — Nunc nāsō mē suspendis. Thylmannus. — Moriar, sī nōn ex animō loquor. Mārtīnus. — Concēdō. Thylmannus. — Is prīmus in studiō est modus, ut quis labōret, quō in diēs aliōs assequātur scientiā. Mārtīnus. — Id ego cōnor sēdulō. Thylmannus. — Pudendum est, dum scientiā ab aliō vincimur. Mārtīnus. — Nusquam Pol, est major habendus pudor. Thylmannus. — Multōs tamen nihil pudet esse indoctōs. Mārtīnus. — Hōrum est salūs dēspēranda. Thylmannus. — Sed quis tibi studendī est modus ? Mārtīnus. — In diēs aliquid addiscō. Thylmannus. — Id sī perannum fēceris, nōn parum coacervābis scientiae. Mārtīnus. — Istud exitūs ostendet annī. Thylmannus. — Vidē, nē ante annī ēgressum tepēscās. Mārtīnus. — Istud Diī āvertant, quod dēferveam discendō. Thylmannus. — Accidit plērumque initiō calēscentibus, ut in diēs frīgidius labōrent. Dē Epistulā cōnficiendā. Leō & Nīcolāus. Leō. — Ut sīc sedēs labia mordēns ? Nīcolāus. — Epistulam vulgārem vertō Latīnē. Leō. — Opusne est tibi cōnātū tantō in epistulā cōnficiendā ? Nīcolāus. — Est, et quidem perdifficilī. Leō. — Ego dīcō citius epistulam in Latīnum commūtō. Nīcolāus. — Crēdō, sed admodum impolītē. Leō. — Nōn cūrō an polīta vel inepta sit. Nīcolāus. — Cūr id parvī pendis ? Leō. — Quia praeceptor adhibet līmam. Nīcolāus. — Tamen pudēret mē aliōs audīre tam inēlēgantem meam epistulam. Leō. — In istō perfricuī frontem. Nīcolāus. — Hui, quid loqueris ? nōn pudet tē īnscītiae ? Leō. — Nōn pudet mē istīus, quod etiam doctīs ūsū venit. Nīcolāus. — Quid istud est ? Leō. — Quod eōrum ēmendantur scrīpta. Nīcolāus. — Utcumque sit, dēdecus est lāpsum esse. Leō. — Cūdis tū epistulam ubīque polītam ? Nīcolāus. — Id certē sī nōn faciō, labōrō tamen prō vīribus. Leō. — Est id satis, prō vīribus labōrāsse, dum nihil exit ēgregiī ? Nīcolāus. — Ita, quia in magnīs (ut ajunt) voluisse sat est. Leō. — Posthāc in epistulā dīligentior etiam erō. Nīcolāus. — Id faxit Deus. Leō. — Sī libet, certēmus, quis in epistolā scrībendā excellat, vel Nīcolāus sit. Nīcō. — Assūmō prōvinciam. Leō. — Ego glaciem secābō. Nīcolāus. — Quid hoc prōverbiī est ? Leō. — Adagium est, significāns prīmum rem aliquam experīrī. Nīcolāus. — Et ego tē sequar, litterīsque meīs tibi obstrepam. Dē repetendā Lēctiōne. Gosvīnus & Matthaeus. Gosvīnus. — Quid ā cēnā tibi domī est negōtiī ? Matthaeus. — Appetis id scīre ? Gosvīnus. — Appetō oppidō, ideō scīscitor. Matthaeus. — Arrige aurēs, nōn tē cēlābō. Gosvīnus. — Arrigō sēdulō, effāre. Matthaeus. — Cibō reconditō expatior, vel colloquor parentibus pauculīs. Gosvīnus. — Quid istīs colloqueris ? Matthaeus. — Varia sunt verba, et praecipuē sī quae jūcunda per diem didicī. Gosvīnus. — Ut audiō, tū parentēs docēs vesperī, quod ipse per diem didicistī. Matthaeus. — Nōn doceō eōs, sed dictō aliquō lepidō eōs dēlectō. Gosvīnus. — Trānsigis tōtam vesperam istīs colloquiīs ? Matthaeus. — Nōn, sed sēmi fortassis hōrā. Gosvīnus. — Quid operis deinde tibi sūmis ? Matthaeus. — Per diem in lūdō litterāriō audīta rūminō. Gosvīnus. — Quō id facis modō, cum sōlus sīs ? Matthaeus. — Perlegō subinde : ubi ignōrō, scīscitor alterō māne ā perītiōre. Gosvīnus. — Vellēsne repetendō tē Thēseum habēre ? Matthaeus. — Māllem, sī cōnsequī possem. Gosvīnus. — Quid sī mē comitem susciperēs ? Matthaeus. — Arrīdēret mihi. Gosvīnus. — Sī hospitiō parentēs tuī mē vellent immūnem habēre ? Matthaeus. — Nihil libentius facerent, meī grātiā. Gosvīnus. — Ō quam fervidē lēctiōnēs repetere velimus. Matthaeus. — Certē manibus et pedibus discere velimus. Gosvīnus. — Certārēmus ante cubitum, quis eō diē didicisset ūberius. Matthaeus. — Hīc ego semper tibi cēderem. Gosvīnus. — Quisque labōrāre dēbēret ut vinceret. Matthaeus. — Utique, nam vincī turpissimum est, in litterīs praecipuē. Dē Cōrycēī metū auscultantis eōs quī nōn Rōmānō ūtuntur sermōne. Erasmus & Udalrīcus. Erasmus. — Hem, quī sīc loqueris ? Udalrīcus. — Ut loquor ? Erasmus. — Estne hic sermō habendus ? Udalrīcus. — Cūr nōn ? ita māter mē īnstituit. Erasmus. — Nōstīne, nōbīs indicta esse verba, quae ā mātre didicimus ? Udalrīcus. — Quibus tum ūtēmur ? Erasmus. — Latīnīs vel Rōmānīs. Udalrīcus. — Quis ita sancīvit ? Erasmus. — Praeceptor cōnstituit Cōrycēōs in eōs, quī nōn Latīnē sonant. Udalrīcus. — Quid facient illī, quī Latīnī sunt expertēs ? Erasmus. — Hī aut silēbunt, aut ut possunt Latīna prōferent. Udalrīcus. — Sed quid juvat male Latīna fārī ? Erasmus. — Quī loquendō dēlīrat, ab ērudītiōne dēbet īnstruī. Udalrīcus. — Id aequum est. Erasmus. — Timeō mihi male ā clanculāriō illō Cōrycēō. Udalrīcus. — Ego autem manum nōn verterō. Erasmus. — Ipse oppidō timeō, quia ferulae pōdicem subdere oportet. Udalrīcus. — Cutis mea ad ferulam occalluit. Erasmus. — Aliud certē dīcerēs, sī ad ferulam tibi rēs redīret. Udalrīcus. — Quid tum, quandō corrigor, dentēs comprimō, quod ictūs nōn sentiō. Erasmus. — Ego cōnābor ut caliga mea ligulīs sint cōnstrictae diploidī. Udalrīcus. — Nōn solet praeceptor ligulās cultrō solvere ? Erasmus. — Nōndum vīsum est mihi. Udalrīcus. — Sed mihi saepiusculē contigit. Erasmus. — Fortassis iste praeceptor tuus fuit plāgōsus. Udalrīcus. — Immō saevior Orbiliō. Dē Somnō plūs aequō extēnsō. Vīnandus & Sebastiānus. Vīnandus. — Hui nōs miserōs, quid faciēmus nunc ? Sebastiānus. — Quid sīc ejulās ? Vīnandus. — Quidnī ejulārem ? surgendī hōra praeteriit. Sebastiānus. — Quam hōram putās ? Vīnandus. — Sextam, quā schola invīsenda est. Sebastiānus. — Sīs bonō animō, ea nōndum sonuit. Vīnandus. — Sonuit certē diū. Sebastiānus. — Id mihi nōn persuādēbis. Vīnandus. — Sī scholam accesserimus, tum ferulam nancīscēmur. Sebastiānus. — Semel nōbīs indulgēbit praeceptor. Vīnandus. — Indulsit mihi heri, dīcēns sē ultrā nōn condōnātūrum. Sebastiānus. — Nōndum mihi condōnāvit plāgam, ideō jam līber erō. Vīnandus. — Pete igitur tū scholam. Sebastiānus. — Nōn es congressūrus ? Vīnandus. — Nōn, sed tū ēmanendī mihi cōpiam flāgitā. Sebastiānus. — Quid causae afferam ? Vīnandus. — Dīc mē mātrī negōtium facessere. Sebastiānus. — Timeō nē posteā māter ambōs apud praeceptōrem mendāciī accūset. Vīnandus. — Id nē metuās, in mē sūmam sī quid īrāta fuerit. Sebastiānus. — Bene, tū luēs, ego minimē. Vīnandus. — Perīculum faciam. Sebastiānus. — Jaciās āleam, meā nihil rēfert. Vīnandus. — Tū abī, nam appetit septima hōra. Sebastiānus. — Abeō, tū in medium dormiās diem. Vīnandus. — Nōn hercle, pauxillum adhūc quiēscam, mox inde ērumpam. Sebastiānus. — Ego hinc discēdō, tū pigritiam ēdormiās. sed vidē nē cum perīculō. Vīnandus. — Ferulae ictum nōn timeō, vulnera nōn īnflīgit. Dē morbō Socordiae, quem scholasticīs adscrībunt. Valterus & Petrus. Valterus. — Salvē tū Epimenidēs, cūr tam diū Gymnasiō nōn interfuistī ? Petrus. — Morbus obstitit. Valterus. — Morbus ! cujus farīnae fuit ? Petrus. — Dolor nempe capitis et ventris. Valterus. — Conjiciō facile quid aegritūdinis fuerit. Petrus. — Quī hoc agnōscis ? an ex faciē meā ? Valterus. — Nōn, quia medicam artem nōn calleō. Petrus. — Unde aliās percipis ? Valterus. — Dīvīnō. Petrus. — Potes dīvīnāre, amābō dīc, quam putās fuisse mihi īnfirmitātem ? Valterus. — Eam quam adscrībunt scholasticīs, scīlicet dēsidiam. Petrus. — Minimē, tōtō caelō aberrās. Valterus. — Nē īnficiās īveris, per Herculem is fuit morbus. Petrus. — Peream sī ille fuerit. Valterus. — Estō, sed istō morbō plērumque succumbunt scholasticī, dum ā lūdō absunt. Petrus. — Assentiō, sed istīus cohortis ego nōn sum. Valterus. — Āh, quasi tē intus et in cute nōn nōscerem. Petrus. — Sī tālem mē aestimās, nōndum ā vertice ad pedēs mē nōvistī. Valterus. — Dum mē hic occupat morbus, dīcō mātrī, mē ex intestīnōrum dolōre labōrāre. Petrus. — Adhibet tum fidem tuīs dictīs ? Valterus. — Īlicō, et mollem collocat lectum, ōvōrumque sorbitiunculā lautā mē reficiēns. Petrus. — Sī tālem habērem mātrem, saepe mē aegrum simulārem, ut sorbitiunculā potīrer et lautīs bōlīs. Valterus. — Ego nōnnumquam tōtus sānus asserō mē īnfirmum, dum opiparī aliquid meum palātum suspīrat. Petrus. — Māter mea citius fustem, quam tālia mihi praebēret. Valterus. — Per Pollūcem mīror cūr scholasticī plūs aliīs socordiae sint obnoxiī. Petrus. — In prōmptū causa est, quia ā labōre fēriantur, eumque fugiunt et exsecrantur omnēs. Dē metū Ferulae. Cornēlius & Chrīstiānus. Cornēlius. — Quō tū abīs ? Chrīstiānus. — Gymnasium litterārium versus. Cornēlius. — Istūc tibi nōn congrediar. Chrīstiānus. — Quid tē remorātur vel dētinet ? Cornēlius. — Quia (ut nōstī) lēctiōnibus diū nōn interfuī. Chrīstiānus. — Ēmanērēs ideō. Cornēlius. — Ita, quia male mihi metuō ā ferulā. Chrīstiānus. — Nōn est tibi quid commentī, quō tē excūsēs ? Cornēlius. — Vērī nihil habeō quod afferam. Chrīstiānus. — Vēra ubi dēsunt, falsīs ūtere, quō plāgās effugiās. Cornēlius. — Rogābō fortassis mātrem, ut praeceptōrem mihi reconciliet. Chrīstiānus. — Id age, et īlicō redeās. Cornēlius. — Vereor tamen mātrem petere, quia latet eam illa mea ā scholā absentia. Chrīstiānus. — Fūgit id mātrem tuam ? ubi locōrum tum ēgistī ? Cornēlius. — Cum nōnnūllīs commīlitōnibus avēs captātum. Chrīstiānus. — Prōh, quid audiō ? es tū avium captātor ? Cornēlius. — Nōn sum sed captiōnis spectātor. Chrīstiānus. — Jūxtā carpendus ut captātor es. Cornēlius. — Nunc quid faciam cōnsulis, quō ferulam ēvādam ? Chrīstiānus. — Certē cōnsiliō vacō. Cornēlius. — Sciō quid faciam. Chrīstiānus. — Quid fac audiam. Cornēlius. — Praeceptōris ferulam subībō, nē parentum fustēs recipiam. Chrīstiānus. — Id sī fēceris, prūdenter agēs. Cornēlius. — Praestat mollēs ferulae plāgās sustinēre, quam fustium gravēs morsūs. Chrīstiānus. — Istud tē sapere arguit, et pītuītae (ut vulgō fertur) nōn esse obnoxium. Cornēlius. — Corneae fibrae homō esset, quī nōn ācrem ferulam, quam viridēs fustēs ferre māllet, sī quid commeruisset. Dē excūsātiōne absentiae ā lūdō litterāriō. Laurentius & Crātō. Laurentius. — Quī fīat, nesciō, hodiē tōtus ā scholā abhorreō. Crātō. — Ego quoque. Laurentius. — Ō sī licēret jam ā librīs et lēctiōne nōs fēriārī. Crātō. — Id perquam vellem. Laurentius. — Perīculum faciēmus apud praeceptōrem dē impetrandā vacātiōne. Crātō. — Aegrē impetrābitur ōtiandī facultās, nam multī fuērunt diēs celebrēs. Laurentius. — Dīcēmus posthāc nōs fore ferventiōrēs in litterāriō labōre. Crātō. — Istud verbum apud eum nihil habēbit locī. Laurentius. — Unde hoc nōstis ? Crātō. — Quia illō verbō saepe ūsī sumus, neque umquam factō aequāvimus. Laurentius. — Pollicēmur nunc, cum perīculō cutis. Crātō. — Arrīdet mihi, sī et aliīs. Laurentius. — Sed sī lūdendī cōpiam nōbīs nōn concēdat praeceptor, ipse mihi fēriās faciam. Crātō. — Vidē sī fēceris, nē male cadat. Laurentius. — Quōmodo male caderet ? Crātō. — Quia crās ferulam sentiēs. Laurentius. — Ibi cōnsiliī sum plēnus. Crātō. — Fac et nōs participēs sī quid bonī cōnsiliī nōstī. Laurentius. — Praeceptōrem adeō vel ipse, vel per nūntium, et domī meae dētinērī dīcō negōtiō aliquō. Crātō. — Faciēmus et id nōs quoque tunc, tum ūnā exspatiābimur. Laurentius. — Sanciēmus inter nōs foedus, ut in scholīs ūnus alterīus afferat verbum. Crātō. — Placet, sed poena dīcātur in eum, quī tesseram frēgerit. Laurentius. — Poena sit, quod ē nostrō ēlīminētur cōnsortiō. Crātō. — Ratum sit et sancitum quod loqueris. Quārē Schola dīcātur Lūdus. Eberardus & Theodorīcus. Eberardus. — Quōrundam verbīs aliquandō percēpī, scholam dīcī lūdum, audīstīne et tū ? Theodorīcus. — Audīvī saepiusculē. Eberardus. — Quid tum cēnsēs ? aestimās vērum esse ? Theodorīcus. — Neutiquam certē. Eberardus. — Neque ego, cum in eā nōn lūdātur, sed percutiātur. Theodorīcus. — Tuae accēdō sententiae. Eberardus. — Fortassis praeceptōrī est lūdus, quī ad nūtum nōs miserōs serit. Theodorīcus. — Istud lūdere Eumenidēs ferant. Eberardus. — Hercule scholam potius pistrīnum quam lūdum dīcerem. Theodorīcus. — Vērius istud nōminis ipsī convenīret Gymnasiō. Eberardus. — Sed age, dīc causam, cūr crēdis scholam dictam esse lūdum ? Theodorīcus. — Ēloquar, quantum ab aliīs didicī. Eberardus. — Erō audītor sēdulus. Theodorīcus. — Ut lūsor suō Thēseō saepe facētiās praebet, ita praeceptor animō amīcō tamquam lūdendō docēbit discipulōs. Eberardus. — Hoc certē perpaucī scholā praefectī faciunt. Theodorīcus. — Nōscō cute expertus. Eberardus. — Ō quam libēns scholās invīserem, sī blandiēns esset praeceptor ! Theodorīcus. — Oportet blandīrī dīligentī, nōn dēsīdī et Endymiōnī, ut tibi. Eberardus. — Mīror an plūs prōdesset discipulīs benignitās vel sevēritās praeceptōris. Theodorīcus. — Istud nōn mīror vel haereō : nescīs libentius nōs sequī blandientem quam minantem ? Eberardus. — Habuistīne umquam lūdīmagistrum, quī lūdentis speciem īnstruendō exhibuit ? Theodorīcus. — Habuī, et quidem prīmō studiī meī tempore. Eberardus. — Studēbās sub istīus ferulā apprīmē dīligenter ? Theodorīcus. — Cōnātum quem potuī discendō adhibuī, ut solent elementārēs puerī, sī laudātī fuerint, et nōn ad ācrēs tractātī virgās. Eberardus. — Mīrum est, sī studiō incaluistī : licentiā tamen et blanditiīs solēmus fierī dēteriōrēs, ut Terentius inquit. Theodorīcus. — Nihil sceleris nōbīs permīsit praeceptor, sed in discendō nostrōs cōnātūs laude extulit. Dē diē quā ōtiātur ā lēctiōne. Jōannēs & Udalrīcus. Jōannēs. — Ō sīmus hilarēs, sodālēs cārissimī. Udalrīcus. — Ut sīc gestīs ? Jōannēs. — Nōn gestīrem hodiē, cum ā prandiō sit nōbīs ōtiandum ā lēctiōnibus ? Udalrīcus. — Illud et ipsī scīmus. Jōannēs. — Hanc diem fēlīciōrem omnibus aliīs jūdicō. Udalrīcus. — Et nōs nōn parum dēlectat. Jōannēs. — Bellē post merīdiem sōl lūcēbit. Udalrīcus. — Ita aurōra praedīxit. Jōannēs. — Prandiī igitur perāctā fābulā, sī omnibus est cordī, ūna rūsticābimur. Udalrīcus. — Cui id displicēret ? Jōannēs. — Vel sī vōbīs vīsum fuerit, in pōmēriō lūdēmus. Udalrīcus. — Parum intererit, quō nōs recreēmus locō, saltem in scholā nōn dēsideāmus. Jōannēs. — At adhūc incertī sumus, an ā lēctiōne vacābimus. Udalrīcus. — Istō nihil est certius. Jōannēs. — Sī facultās dīvagandī nōbīs dabitur, quid agēmus sciō. Udalrīcus. — Exprime. Jōannēs. — Arcum in rūs mēcum feram in columbās tēla ēmissūrus. Udalrīcus. — Sī velint sagittam tuam morārī. Jōannēs. — Nōnnumquam volandō ipsās ēnecāvī. Udalrīcus. — Hoc contigit perquam rārō. Jōannēs. — Quicquid avium cōnsecūtus fuerō, commūne erit. Udalrīcus. — Age tum convīvābimur. Jōannēs. — Ubi ? An in platēā ovium, ubi solēmus pōtitāre ā lūdō ? Udalrīcus. — Ibīdem torrēbimus avēs ā tē ēnectās. Jōannēs. — Sed ā symbolō per avēs ego immūnis erō. Udalrīcus. — Quicquid biberimus, nōs pendēmus, tū nōn teruncium dabis. Jōannēs. — Sīn nihil praedae et spoliī sagittae ā mē ēmissae attulerint, dē impendiō compōtātiunculae quid fīet ? Udalrīcus. — Compōtātiuncula nūlla inter nōs agētur. Jōannēs. — Dēdecēret ā dēambulandō siccīs palātīs nōs dīgredī. Udalrīcus. — Id laudābilius, quam sī madentēs pōtū, nūtantī gressū domum parentum repeterēmus. Dē Aestāte. Hermannus & Gīsbertus. Hermannus. — Placetne tibi mihi congredī rūsticātum ? Gīsbertus. — Rūsticārī nōndum cupiō. Hermannus. — Ego autem anhēlō māximē, quia aestātis amoenitās advēnit. Gīsbertus. — Est tibi aestās ? mihi hībernāculum adhūc immorātur. Hermannus. — Hui, nōn pudet tē hībernāculō nunc īnfidēre temporis ? Gīsbertus. — Minimē, cum ācre sit frīgus. Hermannus. — Rūs hinc abeō, vīsum quō modō campī flōreant. Gīsbertus. — Abī, mē comitem nōn habēbis. Hermannus. — Aliquō tamen diērum, quō tibi integrum erit, rūs ūnā invīsēmus. Gīsbertus. — Sī vacāverit, nōn renuam. Hermannus. — Eundem in campum mihi est lātum frondēs redolentēs. Gīsbertus. — Tālēs vix ortās reperiās. Hermannus. — Inveniam complūrēs, nam diū flōruērunt. Gīsbertus. — Dēferēsne eās deinde vēnum clāmandō per platēās, hīc frondēs redolentēs ? Hermannus. — Aestimās tālia mē agere ? Gīsbertus. — Quō aliās ferās ipsās ? Hermannus. — Domum versus, ut ibi nōbīs redoleant. Gīsbertus. — Hoc negōtiī quis tibi dedit ? Hermannus. — Māter. Gīsbertus. — Tum vāde, ōcius exsequere. Hermannus. — Satis temporis ad vesperam restat. Gīsbertus. — Audīn’ tū hāc aestāte quid agēs, dum nimius fuerit aestus ? Hermannus. — Domī mē in umbrā continēbō. Gīsbertus. — Inamoenum est domī latitāre āere calidō et blandientī. Hermannus. — Nōn īnficiās eō. Gīsbertus. — Cūr tum sub tēctō domī tempus teris ? Hermannus. — Oportet per parentēs. Gīsbertus. — Plūs aequō cūriōsī et molestī sunt parentēs, quī tē eō tempore domī coercent, ut nusquam prōripiās. Hermannus. — Meī commodī sunt sollicitī. Gīsbertus. — Istud domī dēsidēre, quid cōnferre tibi potest ? Hermannus. — Nōn parum prōdest. Gīsbertus. — Explicā. Hermannus. — Domī cochleae agendō vītam, calceōs nōn dēterō, neque ā sōle exūror, ut fuscus fīam. Gīsbertus. — Per Herculem istud multum accommodat. Dē Autumnō. Jasperus & Jācōbus. Jasperus. — Adest rūrsus tempus istud pestiferum, et hiemem redūcēns. Jācōbus. — Quod tempus putās ? Jasperus. — Autumnāle, cujus hodiē prīmus est diēs, fēstum sānctī Bartholomaeī. Jācōbus. — Vocās tū istud tempus pestiferum ? Jasperus. — Vocō, quia numquam magis quam hōc tempore, morbō succumbunt hominēs. Jācōbus. — Sī vērum fatērī vīs, nūllō nōn tempore tōtīus annī labōrātur dolōribus corporis. Jasperus. — Praecipuē tamen Autumnī diēbus. Jācōbus. — Nesciō, laus superīs, ego numquam īnfirmitātem sēnsī in Autumnō. Jasperus. — Praeter istud incommodum, et frūgem tamen aliquam sēcum affert. Jācōbus. — In quō est frūgifer ? Jasperus. — Quia vīnum prōfert. Jācōbus. — In hōc certē laudem merētur. Jasperus. — Alia quoque commoda habet. Jācōbus. — Quaenam ? dīc. Jasperus. — Abigit pūlicēs suō frīgore, quī nōs nocte in aestāte verminārunt. Jācōbus. — Certē nōn omnibus illōs dēpellit. Jasperus. — Quī sentiunt pūlicēs in Autumnō ? Jācōbus. — Vetulae mulierēs semper sub vestibus quaeritant eōs. Jasperus. — Apud illās perpetuum habent hospitium. Jācōbus. — Adde, et pediculī. Jasperus. — Autumnus etiam nucum addūcit messem. Jācōbus. — Istās nōn admodum moror. Jasperus. — Nārrā quid causae siet ? Jācōbus. — Quia adimunt vōcis sincēritātem. Jasperus. — Eam restituit aqua pūra et calida. Jācōbus. — Sed ā cibō abhorreō, quī mē aquam pōtāre cōgit. Jasperus. — Suprā commūnem hominum fortem sapis. Jācōbus. — Nunc mē nāsō suspendis. Jasperus. — Nōn, quia hominēs saepe aliqua edunt, etiam unde perniciem sunt acceptūrī, istud tū fugitūrum tē dīcis. Dē Hieme. Vilhelmus & Geōrgius. Vilhelmus. — Āh, āh, quantum frīgeō. Geōrgius. — Frīgēs nunc temporis ? Vilhelmus. — Nōnne et tū frīgore premeris ? Geōrgius. — Nōn, sed tōtus caleō. Vilhelmus. — Praestantius mē vestītus es. Geōrgius. — Id sānē parum est, sed crepidae mē calēre faciunt. Vilhelmus. — Facile frīgus pellit, cui crepidae sunt et chīrothēcae subductae pellibus. Geōrgius. — Oportet et corpus multīs opperīrī indūmentīs. Vilhelmus. — Quid faciam nesciō, male ad hiemem īnstrūctus sum. Geōrgius. — Quī hoc fit ? Vilhelmus. — Indūmentī mihi nihil est, nisi quam cōnspicis. Geōrgius. — Vērē nōn bene tibi cum hieme conveniet. Vilhelmus. — Sī in patriā agerem, in caelō essem. Geōrgius. — Quārē ? Vilhelmus. — Dum ibīdem essem, hiemem nōn sēnsī. Geōrgius. — Nōn tum scholam invīsistī ? Vilhelmus. — Aestāte quidem, sed hieme post fornācem latuī. Geōrgius. — Quid ēgistī ? torrēbāsne pōma in fornācem ? Vilhelmus. — Utique et pira quandōque. Geōrgius. — Mīrum quod parentēs tibi indulsērunt. Vilhelmus. — Libentissimē, sed istam nōn habēbō hīc lautitiam. Geōrgius. — Vereor quod nōn. Vilhelmus. — Āh, quantum mihi ferendum erit vice dēliciārum, quās in patriā habuī. Geōrgius. — Tibi ipsī es vātēs. Vilhelmus. — Dabit Deus hīs quoque fīnem. Geōrgius. — Sed sērius fortassis quam vellēs. Vilhelmus. — Et haec ōlim (ut inquit Poēta) meminisse juvābit. Geōrgius. — Mehercle dulcius nihil est, quam āctōrum recordārī labōrum, quōs superāvimus. Vilhelmus. — Multōs tamen quandōque vīdī (ut 2. Aenēidōs dē Aenēā scrībit Vergilius) quī lacrimandō habitam miseriam recēnsuērunt. Geōrgius. — Stultī hominēs quī victam calamitātem lacrimīs prōsequuntur. Dē Vēre. Gerhardus & Brūnō. Gerhardus. —Unde tanta fluviōrum cōpia ? Brūnō. — Nix altīs in montibus līquitur. Gerhardus. — Fortassis. Brūnō. — Sīc est. Gerhardus. — Tempus expetit, quia vēr adest. Brūnō. — Nōn adesset vēr, cum sīmus in mārtiō mēnse ? Gerhardus. — Nunc agricolae redeunt ad agrōs colendōs. Brūnō. — Labor etiam rūrsus incumbit equīs. Gerhardus. — Satis per hiemem quiēvērunt. Brūnō. — Inertiam ipsīs arātrum expellet. Gerhardus. — Fuistīne hīsce diēbus in pōmāriīs ? Brūnō. — Istīc nihil est quod agam. Gerhardus. — At fortassis violās quaesīssēs. Brūnō. — Nōn sum violārum, sed librōrum amātor. Gerhardus. — Putābam violās ā rūsticīs egestās. Brūnō. — Hae tuō nāsō et ōrī conveniunt. Gerhardus. — Bona verba, quaesō. Brūnō. — Ut loqueris, ita et respōnsum accipis. Gerhardus. — Fateor, meō ipsīus gladiō cadō. Brūnō. — Incidistī in foveam quam fēcistī. Gerhardus. — Post aliquot diēs redolēbunt pōmāria violīs. Brūnō. — Post multōs, nōn paucōs certē. Gerhardus. — In diēs jam ē terrā ērumpunt. Brūnō. — Vīdistīn’ aliquās ? Gerhardus. — Vīdī complūsculās. Brūnō. — Ego hōc vēre nūllam. Gerhardus. — Sī quās reperiam, ad tē feram. Brūnō. — Id facitō, sī tē nōn gravābit. Gerhardus. — Nōn mē dēgravat obsequium amīcō exhibendum. Brūnō. — Facile amīcōs tibi parābis (teste Cōmicō) sī obsequiīs cōnferendīs aliīs dēlectāris. Gerhardus. — Īnservīre amīcīs mihi dēlicium est. Brūnō. — Id hominem decet (ut alius inquit Cōmicus) ut hominī alterī Deus sit, id est, praestet auxilium et commodum. In fēstō sānctī Gallī. Nīcolāus & Vīnandus. Nīcolāus. — Appetit nunc diēs sānctī Gallī, quō scholasticī dēlectārī solent. Vīnandus. — Ego certē ipsīus adventū nunc doleō. Nīcolāus. — Solēbās tamen plūs aliīs gaudēre ob diem istum. Vīnandus. — Fateor, sed nunc secus mēcum agitur. Nīcolāus. — Amābō dīc, quis tibi est scrūpulus ? Vīnandus. — Facilis est, et tamen plūrimum mē male habet. Nīcolāus. — Fortassis causam probē augurārer. Vīnandus. — Sī conjectūrā cōnsequī potes, dīcam. Nīcolāus. — Perīculī conjiciendī faciam. Vīnandus. — Age, audiam. Nīcolāus. — Nōn licet tibi prōsternātiōnī gallī adesse. Vīnandus. — Hercule rem acū tetigistī. Nīcolāus. — Sed cedo, quid impedīmentī erit ? Vīnandus. — Māter aes mihi largīrī recūsat. Nīcolāus. — Sīs animī praesentis, istī reī facile medēbor. Vīnandus. — Quī mihi succurrēs ? Nīcolāus. — Mūtuum tibi solidum aeris dabō. Vīnandus. — Sī fēceris, nōn diū carēbis ipsō. Nīcolāus. — Estne tibi animus labōrāre ut tū gallum ēnecēs, et (ut ajunt) rēx efficiāris ? Vīnandus. — Istud honōris nōn cupiō, ubi nihil est lucrī. Nīcolāus. — Vellem mē posse ipsīus caedem peragere. Vīnandus. — Vīnō tē dōnābō, sī ipsī mortem intuleris. Nīcolāus. — Omne movēbō saxum, quō ipsum acerbius aliīs tangam. Vīnandus. — Spectātor erō. Nīcolāus. — Sed interim nōn oblīvīscāris vīnī mihi modo prōmissī. Vīnandus. — Dō fidem mē praestitūrum prōmissa. Nīcolāus. — Ego sī gallum interfēcerō, lautum exhibēbō vōbīs convīvium. Vīnandus. — Quid ā tē immūne accipiēmus ? Nīcolāus. — Duōs gallōs gallīnāceōs ad verū coctōs, et vīnī mēnsūrās quattuor. Vīnandus. — Sat erit. Nīcolāus. — Spērō quod aliquid vīnī mihi dōnābitur, tum minus impendiī faciam. Dē fēstō sānctī Lambertī. Paulus & Thōmās. Paulus. — Rūrsus mātrem īrātam reddam. Thōmās. — Quō ipsam offendēs ? Paulus. — Rogitandō pecūniam. Thōmās. — Pecūniā quid egēs, cum vīctum habeās ? Paulus. — Aliīs egeō quam vīctū. Thōmās. — An nōn, quibus indigēs, praebent tibi parentēs ? Paulus. — Quid nī ? Thōmās. — Cūr tum aes expetis ? Paulus. — Lūdīmagistrō ut manūs farciam. Thōmās. — Cujus reī grātiā ? Paulus. — Lambertī fēriae expostulant. Thōmās. — Ecce nisi dīxissēs, oblītus fuissem. Paulus. — Numquid et tū modicō aere ipsum dōnābis ? Thōmās. — Quod moris est, ipse nōn intermittam. Paulus. — Solet fierī, sed ignōrō an meritō. Thōmās. — Forte praemiī locō est ? Paulus. — Pretium seorsum exsolvitur. Thōmās. — Quod nunc dandum est, forte mūnus aestimat praeceptor. Paulus. — Id mūneris crēbrius pendimus. Thōmās. — Nōstīne, saepe dandum amīcīs, nē intereat grātia ? Paulus. — Praeceptor mūnere istō nōn amīcus, sed inimīcus redditur. Thōmās. — Explōrātum unde habēs ? Paulus. — Sciō aliquōs quī plūs cēterīs ipsī cōnferunt mūnuscula, et illōs acerbius corrigit, et in eōs animadvertit. Thōmās. — Quōs saevius tractat, illōs prae aliīs dīligit. Paulus. — Istud dīligere Eumenidēs ferant. Thōmās. — Cessā imprecārī praeceptōrī. Paulus. — Quid tū ipsī dabis ? ego solidō eum exhilarābō. Thōmās. — Nummum praestārēs (quem indoctī album vocant) tū opulentus es, ego obolum ūnum aut alterum dabō. Dē ēligendō Epīscopō. Jaspar & Melchior. Jaspar. — Intererisne diē lūnae Gymnasiō litterāriōs ? Melchior. — Sīc crēdō. Jaspar. — Cui tuam dabis vōcem ? Melchior. — Quid hoc est vōcem dare ? Jaspar. — Id est, quem ēligēs in epīscopum ? Melchior. — Inconcinna est locūtiō. Jaspar. — Dictū venustiōrem. Melchior. — Cui tuum dabis suffrāgium ? Jaspar. — Poterisne et aliō pactō ēloquī ? Melchior. — Possum, in cujus persōnam ēligendam tū cōnsentiēs ? Jaspar. — Memoriae istās recondam ōrātiōnēs. Ego suffrāgābor tibi. Melchior. — Nē facitō. Jaspar. — Cūr ? istum nōn dēsīderās magistrātum ? Melchior. — Nōn, quia frūgis nihil affert. Jaspar. — Satis praemiī mihi esset honor iste. Melchior. — Ipse honōris istīus avidus nōn sum. Jaspar. — At pulchrum est dīcī epīscopus. Melchior. — Vērum, sed miserum est cēnsum nōn exspectāre. Jaspar. — Sī epīscopus fierem, spērārem adhūc mē in magnum ēvāsūrum virum. Melchior. — Unde istud spērārēs ? Jaspar. — Ex mōribus Gentīlium. Melchior. — Quōs istī habuērunt mōrēs ? Jaspar. — Ab hīs quae in juventūte alicui accidērunt, sūmpsērunt futūrae fortūnae condiciōnem. Melchior. — Fīēbant etiam quandōque vōtī compotēs ? vel semper frūstrābantur spē ? Jaspar. — Quidnī ? saepissimē. Melchior. — Exemplum ūnum ēloquere. Jaspar. — Platōnī in cūnīs dormientī, apēs in ōs mel ingessērunt, ex quō haruspicēs eum fore virum fācundum dīxērunt, quod sīc factum est. Melchior. — Mīrum quod audiō, sed haud et aegrē crēdibile est. Dē ēligendō Rēge. Henrīcus & Jācōbus. Henrīcus. — Hodiernō vesperī ubi tuī cēnābunt parentēs ? Jācōbus. — Ubi aliās, nisi domī nostrae ? Henrīcus. — Nōn aliquō sunt vocātī convīvae ? Jācōbus. — Quō hodiē invītātī essent ? Henrīcus. — Ad amīcōrum lancēs. Jācōbus. — Forīs cēnāre eōs pudēret hōc diē. Henrīcus. — Apud honestōs convīvam agere nōn est pudendum. Jācōbus. — Fateor. Henrīcus. — Cūr tum dīcis quod eōs pudēret ? Jācōbus. — Quia nōn solent hanc vesperam sollemnem forīs peragere. Henrīcus. — Quī fīat cedo ? Jācōbus. — Nōbīscum frontem domī exporrigunt. Henrīcus. — Ecquid voluptātis domī habētis ? Jācōbus. — Multum certē. Henrīcus. — Fortassis rēgem inter vōs dēcernitis. Jācōbus. — Id ipsum facimus scīlicet. Henrīcus. — Dīlēctūne, an forte ? Jācōbus. — Chartulīs pilleō impositīs. Henrīcus. — Suntne omnēs īnscrīptae litterīs ? Jācōbus. — Sunt, et quidem nōminibus magistrātuum. Henrīcus. — Adest etiam rēgīnae scrīptus titulus ? Jācōbus. — Est, sed vel mātrī, vel ancillīs vindicantur. Henrīcus. — Fortūna quem rēgem fēcerit, quid pendet ? Jācōbus. — Hodiernō vesperī ā sūmptū est immūnis. Henrīcus. — Immūnis ? quis tum vīnī exsolvit cyathōs ? Jācōbus. — Pōtū omnī nōs aliī rēgem dōnāmus, sed ipse aliō tempore suō aere geniāle parat nōbīs convīvium et rēgium. Dē fēstō Nātālī Chrīstī. Geōrgius & Gīsbertus. Geōrgius. — Ego numquam tōtō annō plūs gaudeō, quam nunc temporis. Gīsbertus. — Ego vērō numquam magis doleō. Geōrgius. — Dolēs tū tempore adeō laetō ? Gīsbertus. — Nōn dolērem in tantō frīgore ? Geōrgius. — Ipse tōtus laetor, ob fēstōrum diērum adventum et cōpiam. Gīsbertus. — Quid fēriae tibi commodant ? Geōrgius. — Ōtiābimur ā lēctiōnibus abundē. Gīsbertus. — Quot diēs ? Geōrgius. — Fermē quattuordecim. Gīsbertus. — Quandō incipient istae vacātiōnēs nostrae ? Geōrgius. — Ā prīdiānō Thōmae, et ad alterum Circumcīsiōnis diem dūrant. Gīsbertus. — Et interim nōn vīsimus scholam ? Geōrgius. — Accēdimus quandōque, sed sōlum cantātum. Gīsbertus. — Quae cantābimus ? Geōrgius. — Reddenda istīs sacrīs diēbus in templō. Gīsbertus. — Istōs cantūs nōvī abhinc bienniō. Geōrgius. — Annī curriculō mihi excidērunt memoriā. Gīsbertus. — Oportet ut sterilissima sit tibi memoria. Geōrgius. — Tālia mihi cūra nōn sunt, dīligentius lūsus quam ista cōgitō. Gīsbertus. — Scholasticum id dēdecet. Geōrgius. — Canenda bis diēbus habēsne scrīpta ? Gīsbertus. — Habeō, et cum mūsicīs concentibus. Geōrgius. — Exscrībenda mihi ipsa accommodēs. Gīsbertus. — Libentissimē. Geōrgius. — Plūrimum laetor, quod nunc temporis adeō mītis est āēr, et nōn acerbum frīgus. Gīsbertus. — Et ego gaudeō, aliās in mātūtīnīs precibus frīgore perīrem. Geōrgius. — In lectō mē continērem, sī frīgus saevīret. Gīsbertus. — Āh, propter novum Rēgem nātum nihil velīs patī ? Geōrgius. — Dūrum est ā tepidō nīdō discēdere. Dē tempore Bacchānālī. Michāēl & Vilhelmus. Michāēl. — Quot hebdomadae nunc intersunt, inter fēriās Nātālēs Chrīstiānās et Quadrāgēsimam ? Vilhelmus. — Opīnor novem. Michāēl. — Hui tot ? Vilhelmus. — Ita relātū aliōrum accēpī. Michāēl. — Cujus verbīs habēs ? Vilhelmus. — Virī cujusdam apprīmē doctī. Michāēl. — Tum longum erit carnisprīvium. Vilhelmus. — Tacē, obsecrō, verbum istud barbarum. Michāēl. — Carnisprīvium nōn est verbum venustum et Latīnum ? Vilhelmus. — Minimē, sed māximē impolītum. Michāēl. — Dīc polītiōrem dictiōnem aliquam. Vilhelmus. — Tempus Bacchānāle. Michāēl. — Cūr ita appellās tempus hoc ? Vilhelmus. — Quia ōlim in sacrificiīs Bacchī īnsāniēbant ita, ut hōc tempore furiunt. Michāēl. — Īnsāniēbant, sacrificandō Bacchō Deō Gentīlēs ? Vilhelmus. — Vīvēbant in omnī luxū et dēmentiā. Michāēl. — Estne tibi aliud verbum quō hoc tempus appellēs ? Vilhelmus. — Fēstum vel tempus Lupercāle etiam potest dīcī. Michāēl. — Quid novī verbī affers ? Vilhelmus. — Novum nōn est, sed ā veteribus historicīs prōditum. Michāēl. — Ā quibus ? Vilhelmus. — Ā Valeriō Māximō. Michāēl. — Cūr illud nōmen huic tribuis temporī ? Vilhelmus. — Ob mōrem Gentīlium. Michāēl. — Quis is erat mōs ? Vilhelmus. — Pāstōrēs pecorum currēbant hōc tempore nūdī, habentēs pellēs inmānibus in honōrem Pānōs Deī pāstōrum. Michāēl. — In quod commodum istī sacrificābant ? Vilhelmus. — Crēdēbant quod ab ovibus pelleret lupōs : hinc vocātum est tempus Lupercāle. Michāēl. — Fīēbant etiam vōtī compotēs ? Vilhelmus. — Ignōrō, nam tunc temporis vītam nōn ēgī. Dē Quadrāgēsimā. Sevērīnus & Philippus. Sevērīnus. — Poētārum nōn semper vānae sunt fābulae. Philippus. — Certē mē jūdice parum habent vērī. Sevērīnus. — Habent meā sententiā saepe nihil praeter vēritātem. Philippus. — Probēs id, aliō quī fidem tibi nōn habeō. Sevērīnus. — Dē Fortūnā fābulantur, quod rotae īnsistat. Philippus. — Nōtum habuī diū. Sevērīnus. — Istud vērācissimē dīcunt. Philippus. — Fac mihi persuādeās. Sevērīnus. — Hāctenus per aliquot diēs cūrāvimus cutem dēlicātissimē. Philippus. — Praetereā quid ? Sevērīnus. — Et nunc īnstat tempus quō corpus rūrsus mācerābimus. Philippus. — Aestimās forte jejūniī tormentum. Sevērīnus. — Putō istud, nam carnēs prohibentur, quae sōlae pāscunt corpus. Philippus. — Etiam piscēs multōs sagīnant. Sevērīnus. — Nervōs adeō nōn rōborant, ut carō. Philippus. — Immō videās nōnnūllōs pinguiōrēs ex piscibus, quam aliōs ē carnibus. Sevērīnus. — Quī istī sunt ? Philippus. — Monachī in coenobiīs, ubi Pȳthagoricē mēnsa īnstruitur. Sevērīnus. — Crassa illōrum capita et ventrēs obēsī certē ē piscibus nōn fīunt, vel exsurgunt. Philippus. — Forte extrā līmen monastēriōrum vēscuntur crūdīs carnibus. Seuērīnus. — Sciō, et vīdī, nōn sōlum crēdō. Philippus. — Et mihi vīsum est crēberrimē. Sevērīnus. — In hīsce sēmiseptem hebdomadibus ēsuriālibus quō vēsceris cibō ? Philippus. — Pisīs et pirīs in fornāce tostīs. Sevērīnus. — Fīcubus istīs, quī rūsticīs mel sapiunt ? Philippus. — Ita, illōs ad pānem edō cum nucibus. Dē fēstō Paschatis. Petrus & Matthaeus. Petrus. — Appetit nunc tempus, quō nūllum tōtō annō est crūdēlius. Matthaeus. — Quod illud est adeō impium ? Petrus. — Paschatis putō diēs. Matthaeus. — Sunt istī tibi immānēs et impiī ? Petrus. — Utique nam magna solet fierī caedēs. Matthaeus. — Habētur tum semper bellum hōc tempore ? Petrus. — Nescīs istud ? Matthaeus. — Ignōrō. Petrus. — Nōstī Thuringiam regiōnem Germāniae Orientālis ? Matthaeus. — Nōscō, ubi urbs Erphurdia est excellentior. Petrus. — Ibīdem duo sunt locī : ūnus ab Hallēce, alter ā Vitulō nōmen sortītus. Matthaeus. — Et quid posteā ? Petrus. — Inter hōs circā Pascha ingēns bellum oritur. Matthaeus. — Etiam annuō ? Petrus. — Immō quotannīs duābus vicibus. Matthaeus. — Tempore dīc quō ? Petrus. — Circā Quadrāgēsimae auspicium, et fēriās paschālēs. Matthaeus. — Cujus locī incolae ēvādunt victōrēs ? Petrus. — Cum exōrdītur ēsuriāle tempus, illī dē Hallēce agnōminātī. Matthaeus. — Quārē illī ? Petrus. — Quia diēbus jejūniī piscis iste in coquīnīs et patinīs dominātur. Matthaeus. — Quandō illī triumphant dē proeliō, quibus Vitulus agnōmen praebuit ? Petrus. — Paschatis tempore. Matthaeus. — Quī hoc ? Petrus. — Nam sequentibus diēbus vīctitātur carnibus. Matthaeus. — Lepidum audiō jocum. Petrus. — Hoc quondam Erphurdiae agēns, nūgārī audīvī. Matthaeus. — Satis festīnum dictērium. Dē fēstō Pentēcostēs. Vīnandus & Baptista. Vīnandus. — Sabbatō proximō prīdiānus erit diēs fēstī Pentēcostēs. Baptista. — Compertum id habeō. Vīnandus. — Ventrī nostrō rūrsus bellum afferet. Baptista. — Quāle bellum nārrās ? Vīnandus. — Corporis bellum, jejūnium scīlicet. Baptista. — Pulchrē jejūnium vocās bellum, quia ventrī odiōsum est. Vīnandus. — Hāctenus tranquilla fuit carō nostra. Baptista. — Unde ista sibi tranquillitās quam aestimās ? Vīnandus. — Quia ā Paschatis diē nōn sēnsit jejūniī molestiam. Baptista. — Corpus meum tum ōvīs, tum aliīs affatim est pāstum dēlicātīs bōlīs. Vīnandus. — Sabbatō dēnuō in prīstinum ībimus. Baptista. — Facile est ūnum diem abstinentiā peragere. Vīnandus. — Ipsō diē Pentēcostēs accēdēs sacram Synaxīn ? Baptista. — Incertus sum. Vīnandus. — Quī sīc ? ego mē accingam, quō grātiam Spīritūs sānctī acquīram. Baptista. — Facerem et id ipse quoque, sed ūnicum mē morātur. Vīnandus. — Istud quidnam est ? Baptista. — Invītus cōnfiteor. Vīnandus. — Ego alicubi ignōtō mea dēlicta recēnseō, tum plūs audeō. Baptista. — Parābō et mē, ut tēcum peccāta in sacrificulī aurem murmurem. Vīnandus. — Hīs Spīritūs sānctī fēriīs nōbīs scholasticīs in prīmīs est scelerum sex ējicienda. Baptista. — Vērē dīcis, ut Spīritus sānctus nōs invītat. Vīnandus. — Sī is nōbīs praestō fuerit, sine sūdōre discēmus. Baptista. — Ō utinam tum mihi adesset. Vīnandus. — Peccāta exue, paenitentiam age, certē tē suō dōnābit mūnere. Baptista. — Ēnītar prō vīribus. Vīnandus. — Sīc faciās, et litterīs fīēs aptior alumnus. Dē fēstō sānctī Mārtīnī. Hierōnymus & Hermannus. Hierōnymus. — Quotnam diēs abhinc absunt fēriae sānctī Mārtīnī ? Hermannus. — Opīnor octo. Hierōnymus. — Quōdiē peragentur ? Hermannus. — In macrā diē, scīlicet Veneris. Hierōnymus. — Vespera tamen erit ipsō diē Jovis. Hermannus. — Erit nī fallor. Hierōnymus. — Ō tum adhūc bene nōbīscum agētur. Hermannus. — Unde illud conjicis ? Hierōnymus. — Nam tunc carnibus vēscentur hominēs. Hermannus. — Illud nostrō stomachō nōn commodābit. Hierōnymus. — Immō plūrimum prōderit. Hermannus. — Effāre quōmodo ? Hierōnymus. — Quicquid jūsculī vel carnis ā mēnsīs levārint, nōbīs ad forēs cantantibus impartient. Hermannus. — Ad istud certē ōllam mihi parābō. Hierōnymus. — Sī tibi placuerit, invicem tunc temporis ōstiātim canēmus. Hermannus. — Oppidō mihi arrīdet. Hierōnymus. — Sed quicquid obsōniī, vel aeris nōbīs datum fuerit, commūne erit. Hermannus. — Cōnferētur in illīus vesperae nostrum convīvium. Hierōnymus. — Sed quā hōrā ēgrediēmur precātum stipem ? Hermannus. — Postquam octāva sonuerit. Hierōnymus. — Illud temporis plānē integrum erit nostrae precātiōnī. Hermannus. — Conveniet māximē, nam eō tempore dē mēnsā tolluntur patinae. Hierōnymus. — Annō abhinc proximō tantum accēpī alimentī, quō octo vīctitābam diēs. Hermannus. — Ō sī ea nunc redīret fortūna ! Hierōnymus. — Spērandum est, et Deō cōnfīdendum. Hermannus. — Quis illīus nōn anhēlāret adminiculum ? Hierōnymus. — Multī suum exoptant praesidium, vērum īnserviunt ipsī inīquē. Hermannus. — Hī cōnsequentur grātiam ejus ad Graecōrum Kalendās. Dē Xeniīs mittendīs. Kiliānus & Theodorīcus. Kiliānus. — Precor tibi diem candidum. Theodorīcus. — Tālem et tibi optō. Kiliānus. — Xenium fac mihi praebeās. Theodorīcus. — Hui, tam citō ! vix novī annī diēs illūxit. Kiliānus. — Hodiē vērum est tempus dandī xeniola. Theodorīcus. — Hodiē incipit, sed diū dūrat. Kiliānus. — Fateor, sed tamen quī alterī dare volunt, nōn diuturnam moram agunt. Theodorīcus. — Exspectā, quō ad ipsum strūxerō. Kiliānus. — Nōn optō strēnam farīnāceam. Theodorīcus. — Lautior mihi nōn est alia. Kiliānus. — Sed pudēret mē amīcum mellītō mūnusculō salūtāre. Theodorīcus. — Quī id fit ? Kiliānus. — Quia timērem nē ab ipsō nauseāret. Theodorīcus. — Vānum metuis, sī bonus esset, bonī cōnsīderet. Kiliānus. — Verbīs fortassis, at corde sperneret. Theodorīcus. — Is persōnātus amīcus esset. Kiliānus. — Honestius est panniculum ēmūnctōrium largīrī vice xeniī. Theodorīcus. — Est quidem, sed tāle mūnus nōn omnibus in prōmptū est. Kiliānus. — Dē interulā aut pannī ulnā plūra cōnficiuntur. Theodorīcus. — Sed saepe plūris cōnstat cōnficiendī sūmptūs, quam pannus. Kiliānus. — Cultrōs vīdī quandōque inter amīcōs missitārī. Theodorīcus. — Illōs ego nōn mitterem. Kiliānus. — Cūr ? Theodorīcus. — Quia vulgō dīcitur, cultrōs amīcitiam rumpere. Kiliānus. — Solidē istī tū accēdis dictō ? Theodorīcus. — Nōn tōtus cōnsentiō. Kiliānus. — Attamen nōnnihil ipsī fidem praebēs. Theodorīcus. — Faciō, ut solent hī, quī quicquid audiunt, ex ōrāculō prōlātum putant. Kiliānus. — Es tū illīus farīnae homō ? Theodorīcus. — Nesciō. Mēipsum nōn nōscō. Kiliānus. — Sed strēnulam mihi fac mittās. Theodorīcus. — Crās ultrō tibi cōnferam, interim spē vīvās. Dē Pecūniā dandā in novae scholae ingressū. Mārtīnus & Nīcolāus. Mārtīnus. — Fēriābimurne post merīdiem ā lēctiōnibus ? Nīcolāus. — Nōn compertum habeō. Mārtīnus. — Ego eā spē dūcor. Nīcolāus. — Vidē nē vānam spem foveās. Mārtīnus. — Certus sum, spē nōn frūstrābor. Nīcolāus. — Praestāret fidējussōrem habēre. Mārtīnus. — Tam sciō quam nōmen meum. Nīcolāus. — Ēloquere quī sciās. Mārtīnus. — Est mihi adulēscēns domī, quī prīmum jam scholam invīset. Nīcolāus. — Hoc quid afferet nōbīs ? Mārtīnus. — Ipse ā praeceptōre cōpiam ōtiandī nōbīs impetrābit. Nīcolāus. — Quā arte ? Mārtīnus. — Largiendō ipsī pauxillulum nummōrum. Nīcolāus. — Putās illud quod introitum vulgō appellitant ? Mārtīnus. — Istud ipsum volō. Nīcolāus. — Sat habeō. Mārtīnus. — Vērum, nōstīn’ unde mōs ille pervēnerit ? Nīcolāus. — Audīvī numquam orīginem. Mārtīnus. — Dīcam hujus cōnsuētūdinis fontem, sī tē audīre nōn taeduerit. Nīcolāus. — Audīre gestiō. Mārtīnus. — Quī apud artificēs mēchanicōs tīrōnēs sunt, istīus artificiī classī aliquid pendere cōguntur. Nīcolāus. — Vīdī quandōque in ipsōrum artificum conciliābulō. Mārtīnus. — Istō mūnusculō favōrem sibi vindicant aliōrum. Nīcolāus. — Etiam in ipsōrum album referuntur. Mārtīnus. — Nōn secus et novus litterārum tīrō et praeceptōrem et nōs dēmerētur. Nīcolāus. — Quō ? Mārtīnus. — Praeceptōrem pauxillō aeris, nōs vērō ōtiō mediī diēī. Nōn semper esse studendum. Vincentius & Vilhelmus. Vincentius. — Heus tū, paucīs tē volō. Vilhelmus. — Quis mē vocat ? Vincentius. — Ēn, ego tē vocō. Vilhelmus. — Quid est quod mē vīs ? Vincentius. — Facilis rēs est. Vilhelmus. — Exprime ocius. Vincentius. — Quī sit quod ita pallēs ? Vilhelmus. — Palleō ? id ipse ignōrō. Vincentius. — Pallēs nōn secus ac aegrōtārēs. Vilhelmus. — Sānē nihil sentiō dolōris, grātiā Deō. Vincentius. — Unde tum pallor ille oritur ? Vilhelmus. — Color hic mihi est nātīvus. Vincentius. — Nōn adeō pallēscunt hominēs ā nātūrā. Vilhelmus. — Quī nōstī ? esne medicus ? Vincentius. — Nōn, sed conjectūrā assequor, tē chartīs nimium addictum. Vilhelmus. — Litterīs tōtum trānsigō ōtium quod habeō. Vincentius. — Sī id agis, tibi ipsī obes. Vilhelmus. — Hoc nōn spērō, quod mihi dēsim studendō. Vincentius. — Prōdes forte animae, sed corporī nocēs. Vilhelmus. — Mālō animae quam corporis prōfectum. Vincentius. — Bellē dīcis, sed corporī dēbilī et animae tandem vīs perimitur. Vilhelmus. — Perītī istud nōn asserunt. Vincentius. — Quid tum dīcunt ? Vilhelmus. — Ad tenuem lancem, litterās melius imbibī. Vincentius. — Concēdō, sed tamen oportet corporis cūram nōn tōtam omittere. Vilhelmus. — Neque hoc faciō. Vincentius. — Extrēmum dēmentiae esset, abstinentiā immodicā suum fraudāre genium. Vilhelmus. — Praestat tamen alimōnia animae quam corporis. Vincentius. — Ēnervātīs autem corporis vīribus, fulcīmentum animae et virtūtibus tollitur. Vilhelmus. — Īnficiās nōn eō, cum corpus sit animae prōmptuārium. Quem lūdum dēbeant juvenēs exercēre. Antōnius & Laurentius. Antōnius. — Hui lūdis tū tesserīs ? Laurentius. — Hoc tuā quid rēfert ? Antōnius. — Lūdus iste nōn scholasticōrum est. Laurentius. — Quōrum tum est ? Antōnius. — Nebulōnum, helluōnum, et histriōnum. Laurentius. — Vīdī ego complūrēs litterārum tīrōnēs hōc ūtī lūdō. Antōnius. — Nihilō fuēre meliōrēs. Laurentius. — Anne pejōrēs eōs fuisse cēnsēs ? Antōnius. — Hercule nōn sōlum pejōrēs, sed et pessimōs. Laurentius. — Tū nōstī, quia tertius Catō es. Antōnius. — Rīdē ut libet, vēra loquor. Laurentius. — Nihil lūdendum et scholasticīs arbitrāris ? Antōnius. — Lūdendum et ipsīs quandōque, sed aliud lūsūs genus. Laurentius. — Age, quī lūdus ? Antōnius. — Lūdī nempe honestī, et verēcundī. Laurentius. — Quī illī sunt ? Antōnius. — Quōs ōlim Cūmānī suōs docuērunt līberōs. Laurentius. — Quālēs istī trādidērunt puerīs ? Antōnius. — Natāre, dīmicāre, et certāre luctandō. Laurentius. — Nūllōs aliōs ? Antōnius. — Nūllōs quōs audierō. Laurentius. — Numquam charta lūsōria, vel tālis ? Antōnius. — Minimē gentium. Laurentius. — Etiamne inter convīvia cum amīculō ? Antōnius. — Nusquam locōrum. Laurentius. — Nimium sapuērunt. Antōnius. — Sī semel et iterum concessissent, male cecidisset. Laurentius. — Nōnnumquam lūdere, ferendum esse. Antōnius. — Audīstīn’ Platōnem dīcentem, nōn parvum incommodum esse cōnsuētūdinem inīquam ? Laurentius. — Cōnsuētūdō diūtinō et frequentī cōnātū fit, nōn rārō tentandō. Dē Eleēmosynīs colligendīs. Lūdovīcus & Pantaleōn. Lūdovīcus. — Placetne tibi mihi congredī ? Pantaleōn. — Quō ? Lūdovīcus. — Ignōrās ? ōstiātim petītum decimās nostrās. Pantaleōn. — Decimās quid vocās ? Lūdovīcus. — Stipem, quae nōbīs pauperibus ā dīvitibus ērogātur. Pantaleōn. — Est illa nōbīs vice decimārum ? Lūdovīcus. — Utique est. Pantaleōn. — Mihi nōn fit vērisimile. Lūdovīcus. — Pinguis Minervae homō es, quod ista nōn capis. Pantaleōn. — Haud capiō, rogō apertius mihi dīcās. Lūdovīcus. — Obsecundābor, tū auscultā. Pantaleōn. — Advertam dīligenter. Lūdovīcus. — Nōstī agrōrum dominōs oportēre suīs, aut paroeciānīs, aut prīncipibus pendere decimās ? Pantaleōn. — Nōscō per parentēs meōs. Lūdovīcus. — Nōn secus oportet et dīvitēs illōs, dē suīs bonīs pendere nōbīs stipem. Pantaleōn. — Certē sī oportēret eōs, tum numquam recūsārent. Lūdovīcus. — Dum renuunt, ipsīs lūditur. Pantaleōn. — Immō plūs lūditur nōbīs, quam ipsīs. Lūdovīcus. — Longē aberrās. Pantaleōn. — Dēlīrō dīcis : venter mihi famē perit. Lūdovīcus. — Dīvitum incommodum longē est gravius. Pantaleōn. — Dīc, quod illud est ? Lūdovīcus. — Deī incidunt īram, quod pietātis nōn sunt cultōrēs. Pantaleōn. — Istud nōn aestimant. Lūdovīcus. — Sed ōlim ante jūdicem Deum acerbē sentient. Pantaleōn. — Interim indūtiīs fruuntur ? Lūdovīcus. — Miserae indūtiae sunt, quās certum sequitur tormentum. Pantaleōn. — Sōlācium tamen est dīlātiōne fruī, etiam mōmentāneā. Dē Lūdō Pilae. Gīsbertus & Petrus. Gīsbertus. — Ut sīc dēsīdētis ? surgite pigerrimī. Petrus. — Quid cōnābimur ? Gīsbertus. — Collūdēmus nōnnihil ? Petrus. — Mālumus hīc in grāmine viridī quiēscere. Gīsbertus. — Endymiōnum est, nōn adulēscentum, ita grāminī incumbere. Petrus. — Attamen dulce est. Gīsbertus. — Jūcundius mihi est lūdere, quam torpēre. Petrus. — Age, lūdendō concertēmus. Gīsbertus. — Pilamne jaciendō invicem ? Petrus. — Cui est pila ? nōbīs deest. Gīsbertus. — Ēn, hīc duās habeō. Petrus. — Molliōrem et leviōrem accipiēmus. Gīsbertus. — Bellē dīcis, nam ista minus afferet dolōris. Petrus. — Sed sortiēmur perīculī et lūdī comitēs. Gīsbertus. — Lūdēmus, ut pīla scrobibus impellātur. Petrus. — Tum sors mittātur, quis incipiat. Gīsbertus. — Scrobis prius adscrībātur cuilibet. Petrus. — Quisque accipiat quam velit, suprēma erit mea. Gīsbertus. — Advolve pilam, in cujus scrobem ceciderit, eam in aliōs prōjiciet. Petrus. — Papae, meam incidit, fugite hinc. Gīsbertus. — Ho, ho, nēminem tetigistī, notula tibi appingātur crētā. Petrus. — In calceum fīge mihi crētae līneam. Gīsbertus. — Dēmum adjice foveīs pilam. Petrus. — Nunc tuae intrūdam foveae. Gīsbertus. — Sī fēceris, tē prīmum prōjiciam. Petrus. — Vidēn’ ? age quae libet. Gīsbertus. — Fuge, aut tē jactū petam. Petrus. — Sī audēs, jaciās. Gīsbertus. — Audeō majōra, ēn, tāctus es. Petrus. — Et tē rūrsus ad sūrās laesī. Gīsbertus. — Vix crēdō, nam sēnsī penitus nihil. Dē Lūdō globōrum missilium, quōs Omnia vocant Colōniēnsēs tīrunculī litterāriī. Cornēlius & Jācōbus. Cornēlius. — Nōn decet aliīs lūdentibus nōs ita dēfīdere. Jācōbus. — Praestat spectātōrem esse, quam ignāvum collūsōrem. Cornēlius. — Auspicēmur et nōs duo lūdum cognitum. Jācōbus. — Quem agēmus cōnsulis lūdum ? Cornēlius. — Globulārem. Jācōbus. — Cum globulīs quōs Omnia vocant ? Cornēlius. — Impolītum est istud verbum. Jācōbus. — Nōstī tū aliud venustius ? Cornēlius. — Ipse dīcerem globulōs missilēs per pollicēs. Jācōbus. — Et istam memoriā recondam ōrātiōnem. Cornēlius. — Fīat fossiculus, in quem globulī mittantur. Jācōbus. — Tibi culter est, effode terram. Cornēlius. — Praescrībe tū lūdī carcerēs. Jācōbus. — Hōc signō ligneolō. Cornēlius. — Praemitte tū globulum, ego deinde. Jācōbus. — Ēn istīc mē feriās. Cornēlius. — Sī possum, nōn sinam tē ibīdem dūrāre. Jācōbus. — Tē exspectābit globulus. Cornēlius. — Vidēs ? ubi nunc sistis ? Jācōbus. — Semel sum ā tē prōpulsus, id nihil aestimō. Cornēlius. — Dēnique tria vīcī, tū nōndum lucrātus es. Jācōbus. — Istīs tribus nihil addēs lucrī. Cornēlius. — Rēs ipsa loquētur. Jācōbus. — Quibus Fortūna prius aspīrat, tandem adversātur. Cornēlius. — Mox sex numerābō. Jācōbus. — Ipse praeveniam tē. Cornēlius. — Āh, nunc mihi timeō. Jācōbus. — Ecce et mihi tria sunt. Cornēlius. — Ego rūrsus tribus tē excellō. Jācōbus. — Nōn diū numerō superior manēbis. Cornēlius. — Istud experiar. Jācōbus. — Tuīs cōnātibus ipse obsistam. Cornēlius. — Ēnitēre quantum potes. Dē Lūdō globōrum quī torquentur per ānulum. Udalrīcus & Vīnandus. Udalrīcus. — Eāmus dēambulātum rūs versus. Vīnandus. — Rūrī quid tractābimus ? Udalrīcus. — Ibi et ambulandō, et collūdendō nōs oblectābimus. Vīnandus. — Quod lūdī genus exercēbimus ? Udalrīcus. — Torquēbimus globum per ānulum ferreum. Vīnandus. — Age, properē eāmus. Udalrīcus. — Sed audī, in lūdō globī ānulāris perītior mē es. Vīnandus. — Rārus certē ipsum exerceō. Udalrīcus. — Attamen vidēbō quid et ego possim. Vīnandus. — Globum prōme. Udalrīcus. — Ēn tibi ferreum ānulum, terrae īnfīge. Vīnandus. — Flagellum et mihi praebē. Udalrīcus. — Sortiēmur, quis prius lūdet. Vīnandus. — Ego cultrum sūrsum jaciam, tū ēlige. Udalrīcus. — Sēligam alterum cultellī latus, signum ubi impressum est. Vīnandus. — Latus plānum sūrsum vergit, exōrdīrī est meum. Udalrīcus. — Age, placet, incipe. Vīnandus. — Ictū prīmō globum per ānulum pellam. Udalrīcus. — Sī fēceris eris mihi magnus Apollō. Vīnandus. — Rīdēre sine, vidēbis mē virum. Udalrīcus. — Ah, ah, nōndum tē expertum aspiciō. Vīnandus. — Nescīs verbum Vergiliī, nēminem ubīque fēlīcī lūdere dextrā ? Udalrīcus. — Ut ego, ita per ānulum agitārēs globum. Vīnandus. — Rōbur tibi est majus quam mihi. Udalrīcus. — Hic nōn rōbur, sed et prōmptitūdō valet. Vīnandus. — Nunc bellē ānulum penetrābit. Udalrīcus. — Vel ā latere praeterībit. Vīnandus. — Istud ipsī prohibēbō. Udalrīcus. — Clausīs oculīs aptius tē lūderem. Vīnandus. — Verbīs tū magnus es, sed factīs nūllus. Dē Lūdō Saltūs. Geōrgius & Volfgangus. Geōrgius. — Ō vōs cicōniārum prōlēs. Volfgangus. — Sumus prōlēs cicōniārum ? Geōrgius. — Estis, quia longissima habētis crūra. Volfgangus. — Hoc tuā nihil rēfert. Geōrgius. — Sī audētis, ego pūmilīō ūnum quemvīs vestrum ad saltandum lacessō, et prōvocō. Volfgangus. — Et ipse in harēnam tēcum dēscendam. Geōrgius. — Hōc saltandī mōre mē imitāre. Volfgangus. — Praesileās, faciam perīculum. Geōrgius. — Ter sōlum saliās post cursum factum. Volfgangus. — Mētam signā lapide aut lignō. Geōrgius. — Ēn, hīc cōnstitī. Volfgangus. — Eam facile assequar mētam. Geōrgius. — Id post cursum jactitā. Volfgangus. — Nunc virī aspice saltum. Geōrgius. — Āh, saltum indignum juvene tālī. Volfgangus. — Prō vīribus cōnātus sum. Geōrgius. — Vīrēs tibi (ut videō) sunt imbēcillēs. Volfgangus. — Rūrsus experiar quid possim. Geōrgius. — Semel vīcī, nōn alterum tibi concēdam saltum. Volfgangus. — Sī nunc nōn assequor mētam, palmam dabō. Geōrgius. — Libēns permittō, tandem tentā. Volfgangus. — Vidēs mē paene assecūtum mētam tuam ? Geōrgius. — Assecūtus es, sed nōn longius trānspōnis. Volfgangus. — Sat est quod attigī. Geōrgius. — Dēnuō tibi cōnsequendam pōnam mētam aliam. Volfgangus. — Vix remōtius collocābis. Geōrgius. — Pudēret mē sī nōn quālibet vice distantius saltārem. Volfgangus. — Tē virum dīcam, sī ostenderis. Geōrgius. — Vidēs ? paene prolongāssem. Volfgangus. — Quod paene fit (ut vulgō dīcitur) id tamen nōn cōnsequitur vōtum. Dē certāmine cursūs. Gerhardus & Crātō. Gerhardus. — Cessēmus ōrō dē hōc lūdō torquendī globum per ānulum. Crātō. — Repetēmus tum aedēs nostrās ? Gerhardus. — Ut vīsum fuerit vōbīs. Crātō. — Esset nimis tempestīvum. Gerhardus. — Lūdī aliud genus incipiāmus. Crātō. — Quāle aestimās auspicandum ? Gerhardus. — Mihi ex diūtinō īnflexū genua dolent. Crātō. — Eō praestāret in grāmine dēcumbere. Gerhardus. — Id mē pudēret, sed currendō ipsa reficiam. Crātō. — Hoc fatīgat, nōn recreat. Gerhardus. — Currere vīrēs excitat, quās ēnervāvit torpor. Crātō. — Multī currendō crūra īnfrēgērunt, quī torpendō tūtī fuissent. Gerhardus. — Equī in stabulīs diūtius sistendō, crūrum vīrēs āmittunt. Crātō. — Aliud equīs et hominī competit. Gerhardus. — Quemlibet vestrum ad parem cursum irrītō. Crātō. — Et ego currendō tēcum palaestram ineō. Gerhardus. — Aliquō pretiolō currēmus. Crātō. — Quid dēpōnēmus ? Gerhardus. — Victus pendet bīnās vīnī mēnsūrās. Crātō. — Mēnsūrās cervisiae, nōn vīnī exsolvet. Gerhardus. — Ut libet, quī prīmus portae adfuerit, vīcit. Crātō. — Sed ūnā cursum inchoēmus. Gerhardus. — Adsīs, meō adstā laterī : dum clāmāverō, currēmus alacriter. Crātō. — Astō, curre, nōn retinē mē veste. Gerhardus. — Ho, ho, vīcī, vīcī. Crātō. — Nisi cecidissem, mē nōn praecurrissēs. Gerhardus. — Gaudeō mē ēvīcisse tē : utcumque prīmus attigī mētam, id rēfert nihil. Crātō. — Facile est vincere sōlum currentem. Gerhardus. — Fortūna victōriam largīrī solet. An ille sit doctus semper (ut putant rūsticī) quī magnōs potest legere librōs. Philippus & Hierōnymus. Philippus. — In doctissimī hominis aedibus nunc fuī. Hierōnymus. — Doctissimī ! age, quis iste est ? Philippus. — Ecclēsiae nostrae rēctor, quem vulgus pāstōrem appellitat. Hierōnymus. — Prōh, istum doctissimum exīstimās ? Philippus. — Nōn magnae esset ērudītiōnis, cum grandēs legat et habeat librōs ! Hierōnymus. — Librōrum acervus et pretiōsitās doctum nōn arguit virum. Philippus. — Vulgus tamen persuāsum habet, grandium librōrum lēctōrem, perītum admodum esse. Hierōnymus. — Tōtō errat caelō id crēdendō. Philippus. — Errōrem illum mihi ostende. Hierōnymus. — Multī librōs habent, quōs neque legunt, neque lēctōs intellegunt. Philippus. — Quārē tunc eōs mercātī sunt ? Hierōnymus. — Ut sē exōrnent, tamquam oppidō gnārōs. Philippus. — Stultī quī pecūniam nōn retinent. Hierōnymus. — Emendō librōrum supellectilem doctī sibi nōmen conciliant. Philippus. — Sī hoc scīrem, doctum mē vocātum īrī, tōtā rē paternā librōs emerem. Hierōnymus. — Apud populum philosophus dīcerēris. Philippus. — Utrum praestāre crēdis, complūrēs habēre librōs, et indoctum esse, vel perītum, et pauculōs librōs ? Hierōnymus. — Perītum esse praevalet, et modicōs possidēre cōdicēs. Philippus. — Perītia ē memoriā citō ēlābitur, in librīs autem diūtius dūrat. Hierōnymus. — Praestantius tamen est (ut inquit Erasmus) ingenium habēre doctum, quam librōs ērudītōs. Philippus. — Sed ē memoriā ēlāpsa scientia, ubi rūrsus acquīrētur, sī cōpia librōrum dēerit ? Hierōnymus. — Ubīque extant bibliothēcae litterāriae. Dē praeceptōre ēligendō. Antōnius & Jōannēs. Antōnius. — Es tū in hōc lūdō litterāriō dūrātūrus longius ? Jōannēs. — Minimē, sed aliō mē cōnferam. Antōnius. — Quō locōrum ? Jōannēs. — Ubi melius erit cōnsultum meō prōfectuī in litterīs ? Antōnius. — Vidē nē praestantiōra quaerēns, vīliōra incidās. Jōannēs. — Prōvidēbō strēnuē. Antōnius. — Sed nōstī quis sit praeceptor ēligendus ? Jōannēs. — Īnstar caecī, quī mihi arrīdet, illī mē subdō. Antōnius. — Ementium habērēs mōrem, quī nihil emunt, nisi diū ante perspectum habeant. Jōannēs. — Praeceptōrem, ut rem vēnum expositam, licetne perspicere ? Antōnius. — Duo sunt, per quae praeceptor utrīsque (ut ajunt) bracchiīs amplexandus cognōscitur. Jōannēs. — Quae illa sunt ? ēdissere precor. Antōnius. — Sī ērudītē docet, et discipulōs litterātōs reddit. Jōannēs. — Ērudītiōnem praeceptōris ignōtī quōmodo percipiam ? Antōnius. — Audiendō eum docentem, vel aliōs dē ipsō cōnsulendō. Jōannēs. — Ego indoctus jūdiciī sum expers. Antōnius. — Perītiōrēs, quī vir sit, facile tibi ostendent. Jōannēs. — Jūdicantne etiam discipulī dē praeceptōris industriā ? Antōnius. — Haerēs in illō ? nescīs prōverbium vulgō ūsūrpātum, discipulī doctrīnam ex praeceptōris pendēre perītiā ? Jōannēs. — Audīvī interdum, Quālis praeceptor, tālēs et fierī discipulōs. Antōnius. — Quid tum adhūc suspēnsō es animō ? An Praeceptor litterārius sit colendus tamquam parentēs. Jācōbus & Laurentius. Jācōbus. — Ut ita ergā praeceptōrem tē habēs ? Laurentius. — Tuā quid rēfert ? Jācōbus. — Nihil. Laurentius. — Quid nī ? tum sileās. Jācōbus. — Inīquum vidēns, tacēre nequeō. Laurentius. — Est istud inīquum, obloquī praeceptōrī ? Jācōbus. — Certē parum decet. Laurentius. — Pār parī referre licet. Jācōbus. — Praeceptōrī nōn reluctandum, sed tacendum est. Laurentius. — Dīcō ut tū, inīqua obticēre nequeō. Jācōbus. — Taciturnitās decorat juvenem, praecipuē ad praeceptōris verba. Laurentius. — Vēcors esset, quī ad plāgās obmūtēsceret. Jācōbus. — Quī obmurmurat, plūs ictuum recipit. Laurentius. — Juvat mē tamen verbīs ulcīscī, sī factus nōn concēditur. Jācōbus. — At miserum est verbīs emere verbera. Laurentius. — Istās parvī pendō plāgās. Jācōbus. — Illī īnfēlīcis ter succēdit, quī praeceptōrem nōn venerātur. Laurentius. — Tālem hominem quis venerārētur ? Jācōbus. — Sit fortūnae cujuscumque, dēnique praeceptor noster est. Laurentius. — Nōn diū sibi discipulus erō. Jācōbus. — Dē tuō nōn plōrābit discessū. Laurentius. — Et ego gaudēbō mē ab eō līberārī. Jācōbus. — Praeceptōrēs nōn secus ac parentēs sunt colendī. Laurentius. — Sānē per Herculem, id ego fēcī numquam. Jācōbus. — Ego autem majōrī amōre praeceptōrem, quam parentēs sum prōsecūtus. Laurentius. — Ō ingrāte parentibus ! Jācōbus. — Praeceptor scientiam mihi praebet, quod nequeunt parentēs. Laurentius. — Ab ipsīs autem vītam habēs, et quod homō es. Jācōbus. — Id parum est : quid enim vīta est sine litterārum perītiā ? Laurentius. — Nescīs, vītā nihil est nōbilius ? Jācōbus. — Sed vīta nostra, imperītī sī fuerimus, nōn vīta, sed mors est vērius, sī quid Aristotelī fideī datur. Dē Nūndinīs & mūnerum Nūndināriōrum ēmptiōne. Sevērīnus & Balthasar. Sevērīnus. — Vīdistī, quam fervidē tentōria ērigunt mercātōrēs ? Balthasar. — Vīdī, quid deinde ? Sevērīnus. — Nūndinārum appetunt fēriae. Balthasar. — In illō mihi nihil metitur. Sevērīnus. — Sed ipse nōnnihil commodī spērō. Balthasar. — Quō nōmine ? Sevērīnus. — Ab amīcīs mūnera nūndināria exspectō. Balthasar. — Āh, exspectāre miserum est. Sevērīnus. — Satius tamen exspectāre, quam nihil habēre speī. Balthasar. — Quī spē vīvit, miseram agit vītam. Sevērīnus. — Nōn omnēs spē frūstrantur. Balthasar. — Plūrēs certē quam vōtī compotēs fīunt. Sevērīnus. — Nūndināria mūnera quotannīs hīs nūndinīs mihi largiuntur affatim. Balthasar. — Fortūnātior mē es, cui nōn teruncius datur. Sevērīnus. — Tū aliēnus es, ego incola et cīvis sum. Balthasar. — Sī in patriā agerem, etiam dē nūndinīs gaudērem. Sevērīnus. — Exspectō nunc, et calceōs, et tiāram mē acceptūrum. Balthasar. — Quis ista ubi mercābitur ? Sevērīnus. — Cognātī et agnātī meī, quī ex aliēnīs adsunt oppidīs. Balthasar. — Vidē, nē mercimōniīs impedītī tuī oblīvīscantur. Sevērīnus. — Ego ipsōs saepe admoneō, et interpellō. Balthasar. — Rogāre mendīcōrum est. Sevērīnus. — Nōn stipem rogō, sed mūnus nūndinārum. Balthasar. — Parum interest. Sevērīnus. — Sit utcumque, ego libēns accipiō ea mūnuscula. Balthasar. — Certē dēsiperēs, sī data recūsārēs. Dē Nūndinīs Francfordiēnsibus. Gīsbertus & Andreās. Gīsbertus. — Nautae nunc suās īnstruunt nāvēs passim. Andrēās. — Quō concessūrī sunt ? Gīsbertus. — Francfordiam versus. Andrēās. — Appropinquatne tempus nūndinārum ? Gīsbertus. — Mox in foribus erit anteā, quam istūc venient. Andrēās. — Nōn putāssem adhūc eās pulsāre forēs. Gīsbertus. — Ō quam vellem et mē istūc posse concēdere. Andrēās. — Ibīdem tibi quid exsequendum esset. Gīsbertus. — Praeter quam ignōta perlūstrārem loca, prōrsus nihil. Andrēās. — Pigrior ego essem, quam quod eō tenderem, ubi nihil esset quod agerem. Gīsbertus. — Dulce est peragrāsse variās urbēs. Andrēās. — Praestat tamen quandōque in patriā mānsisse. Gīsbertus. — Francfordiam Hercule accēderem, nisi aliquā memorārentur. Andrēās. — Quae tē dētinent ? Gīsbertus. — Sānē multa, praecipuē tamen duo. Andrēās. — Quae illa sunt ? Gīsbertus. — Prīmum viāticī carentia. Andrēās. — Num id pater tibi suppeditāret ? Gīsbertus. — Nimiō cōnstat, ego juvenis quantum ipse sūmptūs in dēversōriīs facerem ? Andrēās. — Fidem dō, sed quod est alterum impedīmentum ? Gīsbertus. — Dīcunt in itinere eum, cui numquam vīsa est Francfordia, tractārī ut asinum inter sīmiās. Andrēās. — Et istud nōnnumquam vīdī quōmodo aquae immergēbantur. Gīsbertus. — Post illud et multantur crēdō pecūniā. Andrēās. — Forte aureum īnsūmunt convīviō, id parum est. Gīsbertus. — Certē nōn parum est, quia difficilis acquīsītū est pecūnia. Andrēās. — Tibi et tuī similibus nihil obest. Dē vītandō mendāciō. Evergissus & Hermannus. Evergissus. — Nostra nōn diū amīcitia cōnstābit. Hermannus. — Malī quid ipsam īnfrīgēret ? Evergissus. — Mentīrī assuēscis. Hermannus. — Mentīrī jocō ferendum est. Evergissus. — Anguem minus ōdī, quam mendācium. Hermannus. — Loqueris tū semper certa ? Evergissus. — Aut sileō, aut quae mihi cōnstant, loquor. Hermannus. — Jocārisne interdum ? Evergissus. — Etiam saepissimē. Hermannus. — Quī jocārī potes, sī vērō innīteris ? Evergissus. — Nequit jocus per vērum, crēdis, fierī ? Hermannus. — Vērum mordēre solet, et odium pārēre. Evergissus. — Dēlectatne tum sermō falsus ? Hermannus. — Nūgae quantō majōrēs, tantō exhilarant ūberius. Evergissus. — Frūgī hominēs falsitāte et mendāciō nōn capiuntur. Hermannus. — Nōn omnēs sunt Solōnēs, ut tū. Evergissus. — Probī vēritāte sōlā tenentur. Hermannus. — Attamen quandōque dum carpuntur, invītī eam recipiunt. Evergissus. — Mendāciō dētestābilius in homine nihil esse potest. Hermannus. — Lūsōrem, vel fūrem, vel latrōnem esse adhūc gravius est. Evergissus. — Āh, minimē, longē ista excēdit mentīrī ipsum. Hermannus. — Crēdat hoc Jūdaeus apella. Evergissus. — Quī mentīrī audet, nihil sceleris intentātum relinquit. Hermannus. — Ō tū mendāciī contemptor. Evergissus. — Vulgō fertur, Fūrārī mendācium comitātur. Hermannus. — Vulgī nōn est innītendum sententiae. Dē cōnfessiōne. Thōmās & Jodocus. Thōmās. — Recēnsuistīne sacerdōtī peccāta tua ? Jodocus. — Nōndum. Thōmās. — Quandō exsequēris istud mūneris ? Jodocus. — Adhūc sat restat temporis. Thōmās. — Perāctō autem opere, dulce est quiēscere. Jodocus. — Etiam ante labōrem quiēs est jūcunda. Thōmās. — Sed nōn adeō dēlectat ut negōtiō exsecūtō. Jodocus. — Assentiō. Thōmās. — Ego nunc cōnfessum eō. Jodocus. — Comitābor tē. Thōmās. — Cui solēs dēlicta ēnārrāre, an plēbēiāriō nostrō ? Jodocus. — Fēcī numquam, sed semper cuipiam monachōrum. Thōmās. — Istud et mihi est mōris. Jodocus. — Apud illōs plūs mihi est dēvōtiōnis. Thōmās. — Et illī ipsī pecūniae nihil expetunt. Jodocus. — Aliquid eōrum tamen acciperent, sī darētur. Thōmās. — Timēsne etiam sacerdōtī peccāta dēnūdāre ? Jodocus. — Metuēbam ōlim puer, nunc nōn. Thōmās. — Metum quid tibi incutiēbat ? Jodocus. — Dīcēbātur passim, quod ūnī ā cōnfessōre frontī clāvus īnfīgerētur. Thōmās. — Istud et ipse audīvī, sed crēdēbam numquam. Jodocus. — Cōnfitēris tū ex chartulā ? Thōmās. — Cōnfiteor, aliās timor omnium mihi indūceret peccātōrum oblīviōnem. Jodocus. — Prohibent tamen istud nōnnūllī cōnfessiōnem audientēs. Thōmās. — Timent nē perdātur schedula, vērum eam deinde īlicō combūrō. Jodocus. — Latīnēne reddis cōnfessiōnem ? Thōmās. — Nōn, sed Germānicē loquor. Jodocus. — Cōnfessor quādam vice nōlēbat ā mē Rōmānum audīre sermōnem. Thōmās. — Fortassis pessimē intellēxit. Jodocus. — Certē parum doctus fuit. Dē cēnā suprēmā CHRĪSTĪ cum discipulīs, & dē diē Parascēvēs. Vincentius & Matthīās. Vincentius. — Nunc post trīduum Pascha praestō erit. Matthīās. — Vērum, sed illud trīduum nōndum lāpsum est. Vincentius. — Ēlābētur dēnique citius, quam diēs ēsuriālēs hāctenus āctī. Matthīās. — Magis autem et acerbius nunc ēsuriendum est. Vincentius. — Id rēfert nihil, carcerī inclūsō egendum esset cibō. Matthīās. — Ibi necessitās eum urgēret. Vincentius. — Hī diēs trēs mihi abībunt pernīcissimē. Matthīās. — Quō dēliciō eōs trānsigēs ? Vincentius. — Spē vēscendī ōvīs paschālibus (ut vulgō fertur) post ipsōs. Matthīās. — Pulchrē dīcis, nam spēs quandōque levat adversa. Vincentius. — Ubi hodiē intereris pedum lōtiōnī ? Matthīās. — Coenobium aliquod religiōsōrum accēdam. Vincentius. — Quōrum ? Matthīās. — Incertus sum, quōcumque vēnerō. Vincentius. — Exspectās aliquem bōlum opiparum ? Matthīās. — Utique in quibusdam coenobiīs mēnsae accumbitur. Vincentius. — Cui monastēriō solēs interesse hōc diē ? Matthīās. — Antōniō dīvō dicātīs aedibus. Vincentius. — Ibīdem quid cōnsequēris lucrī ? Matthīās. — Placentās duās trīticeās. Vincentius. — Accumbit quīlibet istūc veniēns mēnsae ? Matthīās. — Assidet, et ante ipsum calix vīnī pōnitur. Vincentius. — Et quot placentae ? Matthīās. — Cuilibet duae, deinde ūna inter duōs, dē quō rōdunt ut sitim excitent. Vincentius. — Dēfert quisque duās sēcum domī. Matthīās. — Quidnī ? Vincentius. — Quotiēs calicēs vīnō replentur ? Matthīas. — Tribus (nī fallor) vicibus. Vincentius. — Lavanturne ibi pedēs ? Matthīās. — Religiōsīs, sed advenīs dextra manus. Vincentius. — Quis CHRĪSTĪ mūnus exsequitur ? Matthīās. — Coenobiī antistes, quem vulgus praeceptōrem appellat, vir nostrā aetāte vērē litterātōrum Maecēnās. Dē sūmptiōnis Eucharistiae praeparātiōne. Antōnius & Michāēl. Antōnius. — Hōc vesperī sī libet tibi, ūnā modicē bōlum ūnum aut alterum edēmus. Michāēl. — Edere mihi nōn licet. Antōnius. — Es forte crās sacrum CHRĪSTĪ corpus mandūcātūrus ? Michāēl. — Ita stat sententia, sī dignē possem. Antōnius. — Bōlus ac haustus ūnus vīnī tē nihil impediet. Michāēl. — Nōnnihil edam, nē dēficiam corpore. Antōnius. — Quō modō tē parāre solēs ad synaxim sūmendum ? Michāēl. — Vesperī ōs colluō aquā, et eximō sī quid cibī inhaeret dentibus. Antōnius. — Praestāret cor ā peccandī voluntāte pūrgāre. Michāēl. — Quantum possum nē id neglegō. Antōnius. — Ad dignē mandūcandum id cōnfert oppidō. Michāēl. — Compertum habeō. Antōnius. — Difficillimum est voluntātem peccandī rādīcitus excutere. Michāēl. — Fit facile, sī Deī precātī fuerimus opitulāmen. Antōnius. — Istud sēdulō invocō. Michāēl. — Tum cōnfīde sacrāmentī sūmptiōnem tibi salūtī futūram. Antōnius. — Nōstī quid faciēs, sī hostia summō adhaeserit palātō ? Michāēl. — Sciō, pōtū dēpōnō, nōn digitō dētrahō. Antōnius. — At, quam diū corpus CHRĪSTĪ in nostrō manet ventre ? Michāēl. — Quoūsque hostiae māteria fuerit dēcocta. Antōnius. — Estne expuendum illō diē in terram ? Michāēl. — Ante cibum sūmptum vītandum est. Antōnius. — Licēbit tum prandiō perāctō ? Michāēl. — Concēdētur : satius tamen esset (vulgī sententiā) in parietem spūtum ēmittere. Dē mōre post Gymnasia triviālia accēdendī scholās praecelsās, quās byrsās appellant. Vīnandus & Crātō. Vīnandus. — Praeceptor erit nōbīs in prandiō convīva. Crātō. — Vocārunt eum parentēs tuī ? Vīnandus. — Ego ipsum heri nōmine parentum invītāvī. Crātō. — Cujus reī grātiā ? Vīnandus. — Id homō linguāx mox dīxisset. Crātō. — Tū loquāce nōn es praestantior. Vīnandus. — Expetis scīre causam ? Crātō. — Utique cupiō. Vīnandus. — Meā fit causā. Crātō. — Facile persuādēbis mihi. Vīnandus. — Mercēdem meae īnstrūctiōnis eī pendet pater. Crātō. — Hoc ipsum oblectābit. Vīnandus. — Sed aliud audiet, unde dolēbit. Crātō. — Loquenturne eī parentēs tuī lapidēs ? Vīnandus. — Dīcent mē ferulae alterīus subditūrum manūs. Crātō. — In quōnam Gymnasiō mīlitābis ? Vīnandus. — Nōn in triviālī, sed ubi studentēs agunt nūdīs capitibus. Crātō. — In byrsāne ? Vīnandus. — Ibīdem scīlicet. Crātō. — Cūr nostram dēseris palaestram litterāriam ? Vīnandus. — Pudet mē grandaevum assidēre tīrunculīs litterāriīs. Crātō. — Nōn puduit tamen Jūdaeōs assidēre puerō Iēsū. Vīnandus. — Etiam aetās mea exigit, ut graviōra petam studia. Crātō. — Vidē ut prīmam et rudem prius calleās ērudītiōnem. Vīnandus. — Sī quid meīs dēfuerit rudīmentīs, tempus addet. Crātō. — Sed forsan nōn omnis schola. Vīnandus. — Nōlī mihi tūtor esse. Crātō. — Nostīne cūr Gymnasia ista Philosophica Byrsae vocentur ? Vīnandus. — Doceās mē, auscultābō. Crātō. — Ā byrsā (quod nōnnūllīs crumēna est) quia crumēnam exigunt. Vīnandus. — Quī hoc ? Crātō. — Quia gradūs inānium nōminum magnō in ipsīs veniunt. Dē dēpōnendīs (ut ajunt) cornibus Beānitātis. Petrus & Urbānus. Petrus. — Heus tū, audīstīne umquam prōverbium, ‘ ōdit figulus figulum ’ ? Urbānus. — Hīsce hausī auribus saepiusculē. Petrus. — Nōsti quid velit ? Urbānus. — Nōvī diūtissimē. Petrus. — Explicā ut audiam. Urbānus. — Id est, quisque artis suae ōdit rīvālem. Petrus. — Haec inter dēditōs litterīs etiam est simultās ? Urbānus. — Est inter studentēs et nōs, quōs Beānōs vocant. Petrus. — Crēdisne tū, cornua nōs gerere, ut ipsī garriunt ? Urbānus. — Ignōrō, nam mēipsum nōn nōscō. Petrus. — Nēmō persuādēbit mihi. Urbānus. — Ipsī tamen dīcunt, et sē ōlim ea habuisse. Petrus. — Nūgantur et nōs hircum olēre. Urbānus. — Istud est facilius crēditū. Petrus. — Ais et tū, unde conjicis ? Urbānus. — Sordēmus ā frustīs pānis dēlinītīs, quae saepe ad diem in sinū gessimus. Petrus. — An nōs līberant ab bis duōbus vitiīs, dum cornua nōbīs tollunt ? Urbānus. — Sīc habet fidēs ipsōrum. Petrus. — Fidēs ista vānior est mulierum crēdulitāte. Urbānus. — Ipse fortassis brevī experiar. Petrus. — Tollentur tibi cornua ? Urbānus. — Auferentur simul et sorditiēs. Petrus. — Ō sī licēret mē esse spectātōrem. Urbānus. — Ego quoque spectāre māllem, quam ferre. Petrus. — Vīdistīn’ quandōque spectāculum istud ? Urbānus. — Nusquam integrē. Petrus. — Tractābunt tē ut asinum inter sīmiās. Urbānus. — Jaciam āleam, nōn tamen dē capite agitur. Quod difficile et amārum sit, ā tepefactō surgere lectō. Cornēlius & Petrus. Cornēlius. — Āh, sī licēret nōbīs diūtius stertere. Petrus. — Hoc et ego optārem. Cornēlius. — Mē sopor oppidō adhūc gravat. Petrus. — Et mihi oculī sunt cōnstrictī. Cornēlius. — Spūtō ipsōs liniās, et aperientur. Petrus. — Prōderitne ? Cornēlius. — Fac perīculum et percipiēs. Petrus. — Incipiō ūtī vīsū. Cornēlius. — Sed surgēmusne ? Petrus. — Tuae mē subscrībam sententiae. Cornēlius. — Frīgus est ācre. Petrus. — Sēnsī dum ē lōdīce extendī manum. Cornēlius. — Praestāret nīdō tepidō immorārī, quam ā cubitū resurgere. Petrus. — Probē monēs. Cornēlius. — Frīgus nōn minus ac culter laedit. Petrus. — Istud nāsus meus et manūs loquuntur. Cornēlius. — Pauxillum temporis adhūc sub centōne agēmus. Petrus. — Hoc sī tacuissēs, prōtulissem. Cornēlius. — Interulam et caligās sub lōdīcem pōne, quō incalēscant. Petrus. — Hāc nocte indūsiō indormīvī. Cornēlius. — Nequeō somnum capere, nisi tōtus mē exuerō. Petrus. — Ō dēliciās hominis ! Cornēlius. — Ajunt inde vermēs gignī, sī diū noctūque vestēs corporī adhaeserint. Petrus. — Expers metūs illīus sum, quia saepe mūtō līneum indūmentum. Cornēlius. — Sat nūgātum est, surgendum est tandem. Petrus. — Hui, vellem mē indūtum esse. Cornēlius. — Festīnēmus, nōs cingendō vestibus. Petrus. — Age, uter citius erit īnstrūctus. Cornēlius. — Caligae mē morantur. Petrus. — Et ego calceōs nōn reperiō. Dē profectiōne in peregrīnae urbis gymnasium litterārium. Erasmus & Adolphus. Erasmus. — Salvē sodālium jūcundissime. Adolphus. — Salvē et tū quoque. Erasmus. — Quōmodo tibi convēnit cum parentibus tuīs ? Adolphus. — Quī tū istud quaeritās ? Erasmus. — Eō, quia ipse apud meōs longius dūrāre nequeō. Adolphus. — Nōlunt tē alere ? Erasmus. — Alerent mē bene, sed numquam tranquillē. Adolphus. — Forte plāgīs tē saepe domant. Erasmus. — Nōn, sed mē semper īnscītiae arguunt. Adolphus. — Unde ipsī tuae perītiae perīculum habent ? Erasmus. — Māter aestimat mē jūxtā īnscium manēre. Adolphus. — Mōre Andabatārum id fortassis conjicit. Erasmus. — Ideō aliō mē cōnferam ē patriā. Adolphus. — Exsulābisne ? Erasmus. — Invīsam quid aliīs in urbibus rērum gerātur. Adolphus. — Sed fac ut ērudītior redeās. Erasmus. — Omne movēbō saxum. Adolphus. — Id decet : nam patriam regredī imperītum, extrēmum est vitiōrum. Erasmus. — Accinge tē, mēcum proficīscere. Adolphus. — Placēret mihi, sī parentibus vīsum esset. Erasmus. — Nōn possēs sciō ā mātre abesse. Adolphus. — Quī hoc nōstī ? Erasmus. — Nōnnumquam mammillās tē sūgere oportet. Adolphus. — Assem sūmerem, et mātris dēvovērem cōnspectum. Erasmus. — Sī tibi līberum fuerit, hōc vesperī mihi adsīs. Adolphus. — Dabis nōbīs monimentum discessūs ? Erasmus. — Largiar, et crās prīmā lūce hinc ancoram solvam. Adolphus. — Precābor parentēs meōs, quō convenīre liceat. Erasmus. — Istud facitō et veniās, bellōs homunculōs agēmus. Adolphus. — Sī per parentēs potuerō, nōn ēmanēbō. Quandō quis satis scientiae habeat, vel sciat. Jōannēs & Jācōbus. Jōannēs. — Tū veterāne mīles, assidēs adhūc librīs ? Jācōbus. — Aliud nihil agere possum commodius. Jōannēs. — Tranquillam nunc sūmerēs vītam, ōtiandō et pōtandō. Jācōbus. — Nūlla mihi tranquillior est vīta, quam litterāria. Jōannēs. — Satis nunc scientiae habēs. Jācōbus. — Scientiās vix priōribus labiīs attigī. Jōannēs. — Nunc tuum ipsīus encōmium tacēs. Jācōbus. — Loquor quod rēs est. Jōannēs. — Tamen omnēs tuōs commīlitōnēs perītiā excellis. Jācōbus. — Facile est amūsōs praecellere. Jōannēs. — Sī tua mihi esset ērudītiō, librōs rārō salūtārem ! Jācōbus. — Tum certē tibi ipsī impōnerēs. Jōannēs. — Nōn moror philosophiae fastīgium. Jācōbus. — Et ego nōllem aliīs esse imperītior. Jōannēs. — Precor ēdissere, quandō quis satis scientiae habeat ? Jācōbus. — Quod quaeris, meī ingeniī vīrēs excēdit. Jōannēs. — Respondeās saltem, quantum per Minervam potueris. Jācōbus. — Respondeō, quandō nihil ignōrat. Jōannēs. — Tuō jūdiciō (ut audiō) nūllus fieret doctus. Jācōbus. — Nōn capiō quid velīs. Jōannēs. — Quia illī quī habentur passim ērudītī, adhūc multa ignōrant, ut artēs ipsās manuāriās. Jācōbus. — Nescīre illās litterīs dēditum rēfert nihil. Jōannēs. — Spērās etiam tē ōlim cōnsecūtūrum scientiae mētam ? Jācōbus. — Sī Nestoris audiō sententiam, tunc numquam. Jōannēs. — Quid Nestor dīxit dē scientiārum mētā ? Jācōbus. — Retulit sē et senem fierī, et in diēs prius ignōta discere. Jōannēs. — Quem Platō litterātum cēnsuit ? Jācōbus. — Eum, quī omnium scientiārum esset utcumque gnārus. Dē mōre standī ad cyathōs. Hadriānus & Chrīstophorus. Hadriānus. — Ō quam occupātissimī omnēs crās erimus domī nostrae ! Chrīstophorus. — Unde istae occupātiōnēs ? Hadriānus. — Permultī apud nōs prandēbunt. Chrīstophorus. — Facient tuī parentēs sōlī sūmptum ? Hadriānus. — Utique, solēmus hōc diē annuō vīcīnōs excipere convīviō. Chrīstophorus. — Gentīlēs Rōmānōs imitāminī. Hadriānus. — Solēbantne et illī inter sē sollemne agitāre convīvium ? Chrīstophorus. — Solēbant, sī Valeriō Māximō crēdātur. Hadriānus. — Et quōs invītābant ? Chrīstophorus. — Sōlōs amīcōs. Hadriānus. — Apud pōcula quid tractābant ? Chrīstophorus. — Annī spatiō inter sē ortam invidiam lēniēbant. Hadriānus. — Nī fallor, et eā grātiā nōbīs mōs ille est. Chrīstophorus. — Facile crēdiderō. Hadriānus. — Mihi autem crās plūs aliīs sūdandum erit. Chrīstophorus. — Quod tibi commendātur mūnus ? Hadriānus. — Aliīs accumbentibus standum mihi erit ad cyathōs. Chrīstophorus. — Est illud tibi molestum ? Hadriānus. — Nōn molestum admodum, sed labōriōsum. Chrīstophorus. — Convīvae tibi interdum calicēs exsorbendōs dabunt. Hadriānus. — Certē istās dēliciās nōn efflāgitō. Chrīstophorus. — Tamen aliquōrum palāta juvant. Hadriānus. — Cantharus quō pōcula impleō, et patinārium tollere, mē onerābunt. Chrīstophorus. — Nōn licēbit tibi fessō, alterī trādere in dēcursū lampadem ? Hadriānus. — Tum omnēs mē incūsārent dēsidiae. Chrīstophorus. — Simulārēs tē aegrōtāre. Hadriānus. — Absit istud, quia tunc lautīs prīvārer bōlīs. Chrīstophorus. — Minimē, nescīs dēlicātiōra porrigī aegrīs ? Quibus ūtendum verbīs, dum vīnum forīs ēmptum, mēnsae adfertur. Aemerīcus & Chrȳsantus. Aemerīcus. — Quippiam tē rogārem, sī scīrem nōn recūsātūrum. Chrȳsantus. — Sī potuerō, haud difficilis erō. Aemerīcus. — Poteris facile, sī tē nōn gravāverit. Chrȳsantus. — Gravābit mē nēquāquam, sī praestāre possum. Aemerīcus. — Doceās mē ōrō, quibus verbīs vīnum afferam mēnsae, mercātum vel lātum forīs. Chrȳsantus. — Nihil ac libēns fēcerō. Aemerīcus. — Loquere tū ut vīnum afferēns, ego ac mēnsae accumbēns respondēbō. Chrȳsantus. — Faciam, tū vidē commodē respondeās. Aemerīcus. — Auspicāre. Chrȳsantus. — Hoc vīnī prōsit bibentibus. Aemerīcus. — Et tibi afferentī. Chrȳsantus. — Istud vīnī bibentibus nōn obsit. Aemerīcus. — Neque tibi addūcentī. Chrȳsantus. — Vīnum quod apportō, sit vōbīs omnibus salūtiferum. Aemerīcus. — Et tibi apportantī salūtem praebeat. Chrȳsantus. — Merum hoc quod forīs tulī, fēlīx sit vōbīs pōtus. Aemerīcus. — Neque īnfēlīx sit tibi nūntiō. Chrȳsantus. — Hic Bacchicus pōtus vōbīs omnibus fortūnātus sit. Aemerīcus. — Tālis sit et tibi id nōbīs precantī. Chrȳsantus. — Hoc vīnī Deus salūbre faciat. Aemerīcus. — Idem et tibi reddat. Chrȳsantus. — Fēlīcissimō ōmine haec Bacchica bibite mūnera. Aemerīcus. — Et tū quoque fēlīcī auspiciō dē ipsīs sūmitō. Chrȳsantus. — Hās vīneae dōtēs optō vōbīs omnibus secundās. Aemerīcus. — Grātiam habē, neque tibi sint minus salūtiferae. Dē modō sternendī mēnsam. Crātō & Valterus. Crātō. — Audīn’ tū hōrologium ? Valterus. — Audiō, quid inde ? Crātō. — Scīs quota sonat hōra ? Valterus. — Aestimō nōna. Crātō. — Sī addideris ūnam, vēra loquēris. Valterus. — Sonat decimam ? Crātō. — Accelerā tū domum versus. Valterus. — Tardus nōn ībō. Crātō. — Apparā mēnsam ante patris adventum. Valterus. — Timeō nē tam citō possim. Crātō. — Vēnī, juvābō tē. Valterus. — Āh, levā mihi labōrem. Crātō. — Faciam, sed aliā vice et mē auxiliō afficiēs. Valterus. — Experiēris mē dīligentiōrem quam putās. Crātō. — Linteum quō mēnsa sternitur, ferās, ego pānem quaeram. Valterus. — Linteum nōndum ab hesternā cēnā ēvacuātum est. Crātō. — Īlicō effunde, sī quid intus est quisquiliārum. Valterus. — Ēn fēcī, mēnsam sternō. Crātō. — Pānis nōndum est dēcorticātus. Valterus. — Ego celerrimē ipsum perpoliam. Crātō. — Cōnferō mē ēductum cervisiam. Valterus. — Vāde vorāns viam. Crātō. — Rūrsus praestō sum. Valterus. — Quadrās porrige. Crātō. — Aereās, vel ligneās ? Valterus. — Ligneās prīmum. Crātō. — Circinum in medium mēnsae pōnās. Valterus. — Tū tālis sīs memor. Crātō. — Cuilibet quadrae frustum pānis appōne. Valterus. — Et tū singulīs pōculum adde cervisiae. Crātō. — Quid nunc restat ? Valterus. — Calicēs vīnī ēlue. Crātō. — Satis mātūrē istud fīet vīnō allātō. Valterus. — Mox aderit quī vīnum afferet. Miserum esse in prandiō venīre perāctā fābulā. Balthasar & Lībōrius. Balthasar. — Tū saltās nunc, ego potius flērem. Lībōrius. — Flērēs forte siccīs oculīs. Balthasar. — Certē oculīs madentibus. Lībōrius. — Nōn tamen vāpulās. Balthasar. — Aliud est quod mihi lacrimās excuteret. Lībōrius. — Dum nihil est sēcrētī, effāre. Balthasar. — Ēsuriē mihi crepitat venter. Lībōrius. — Ēsurīs tū ā prandiō ? Balthasar. — Jejūnī est ēsurīre. Lībōrius. — Forte nōndum es prānsus. Balthasar. — Nōn tantillum. Lībōrius. — Dēnegābant tibi parentēs vīctum ? Balthasar. — Et ā cibō et pōtū mē arcēbant. Lībōrius. — Graviterne eōs offendistī ? Balthasar. — Nihil commeruī, nisi quod mēnsā sublātā, domum vēnī. Lībōrius. — Ubi tam sērus fuistī morātus ? Balthasar. — Templa dīversa obambulāvī ōrandī grātiā. Lībōrius. — Vix tantum religiōnis tibi esse crēdō. Balthasar. — Dēvōtiōnis nihil mihi vindicō. Lībōrius. — Sed age, cōgitur ille ēsurīre, quī post sūmptum prandium vēnerit ? Balthasar. — Aedēs nostrae, perāctā prandiī fābulā, nūllī vīctum praebent. Lībōrius. — Certē tum post plaudite apud vōs venīre, miserum est. Balthasar. — Mē hodiē veniente domum, dē prandiō conclāmātum fuit. Lībōrius. — Nōn rūrsus tibi sternēbātur mēnsa ? Balthasar. — Nēquāquam, sed fuste ego sternēbar terram versus. Lībōrius. — Saturāberis etiam inde ? Balthasar. — Nōn in stomachō, sed in corpore plāgīs. Lībōrius. — Ita nōllem saturārī. Balthasar. — Et ego ēsurīre mālō, quam saepe illō pāscī cibō. Dē ūvīs carpendīs. Petrus & Cornēlius. Petrus. — Nōstī quid sequentī hebdomadā nōbīs incumbit labōris ? Cornēlius. — Carpēmus ūvās, ut opīnor. Petrus. — Libēns faciam. Cornēlius. — Ō quantum ūvārum ego dēvorābō ! Petrus. — Et ego illīs nōn abstinēbō. Cornēlius. — Videndum tamen est, nē eārum ēsus nōbīs male cadat. Petrus. — Quī male caderent ? Cornēlius. — Multī nocte lectum concacant. Petrus. — Nōvī aliquōs quī caligās implēvērunt ventris olētō. Cornēlius. — Ego in diē saepe exonerābō alvum. Petrus. — Eris tum nocte līber, crēdis. Cornēlius. — Spērō. Petrus. — At in nocte prīmum fit dīgestiō. Cornēlius. — Ego postquam cūnās dēfervī, numquam lectum olētō foedāvī. Petrus. — Neque ipse, ut māter testis est. Cornēlius. — Acuistī cultrum tuum ? Petrus. — Heri subēgī in cōticulā. Cornēlius. — Per quot diēs carpēmus ūvās ? Petrus. — Nesciō, istud cōpia vel turba dēcerpentium admonēbit. Cornēlius. — Sī mēnsis spatiō dūrāret, nōn mē gravāret. Petrus. — Quid ais ? omnium rērum est satietās. Cornēlius. — Aliquot ūvās cēlābō sub vestem, et domī dēpōnam. Petrus. — Quō ? ad arculam tuam ? Cornēlius. — Sīc, et dum cubitum ībō, semper ūnam aut alteram edam. Petrus. — Ō tū dēlicātī palātī homō ! Cornēlius. — Partiar tēcum, sī apud mātrem mē nōn prōdes. Petrus. — Harpocratem agam bellissimē. Cornēlius. — Quam diū forte sōlus fueris. Petrus. — Silēbō bellissimē. Dē Cerasīs. Bartholomaeus & Aegīdius. Bartholomaeus. — Ho, ho, quid ego novī vīdī. Aegīdius. — Quid ? quid ? exprime. Bartholomaeus. — In forō quippiam vīdī, quō gaudēbam. Aegīdius. — Audiam quid ? Bartholomaeus. — Mātūra cerasa. Aegīdius. — Vix crēdō. Bartholomaeus. — Sānē erant ligneolō circumligata. Aegīdius. — Quantī vēniēbant ? Bartholomaeus. — Ligneolum forte vīgintī continēns cerasa, terunciō vēndēbātur. Aegīdius. — Tantī ego nōn edam cerasa. Bartholomaeus. — Sī nummus mihi esset, mercārer īlicō. Aegīdius. — Exspectā, mox vīlius vēnient. Bartholomaeus. — Exspectāre vix queō, ita gula mihi prūrit. Aegīdius. — Eme ipsa, sī aes in numerātō habēs. Bartholomaeus. — Coeāmus rogō solidō. Aegīdius. — Fīet posthāc, dum minōris vēndentur. Bartholomaeus. — Timeō dēsinat cerasōrum messis, antequam mē ipsīs exsaturāverō. Aegīdius. — Metuis nē caelum ruat. Bartholomaeus. — Quam diū crēdis adhūc erit ipsōrum mercātus ? Aegīdius. — Ad sēsquimēnsem. Bartholomaeus. — Nunc in caelō sum, interim nummātus ēvādam. Aegīdius. — Istud mihi nōn est spērandum. Bartholomaeus. — Colligis tū ē cerasīs nucleōs ? Aegīdius. — Cōnservō utique. Bartholomaeus. — At in quem ūsum ? an tū pār vel impār lūdās ? Aegīdius. — Nōn, sed ut ipsōs dem praeceptōrī. Bartholomaeus. — Locum tibi dīcam, ubi permultōs reperiēs nucleōs ceraseōs. Aegīdius. — Ubinam ? Bartholomaeus. — In olētī reconditōriō. Aegīdius. — Istīc tū eōs lege. Bartholomaeus. — Ego ipsīs nōn egeō. Aegīdius. — Et mihi satis magna illōrum est cōpia. Dē Fabīs, et cūr sit prōverbium, Fabīs virentibus furiunt mōrī. Franciscus & Augustīnus. Franciscus. — Nunc virent campī, nunc fōrmōsissimus annus. Augustīnus. — Haud falsa nārrās. Franciscus. — Segetēs nunc adolēscunt. Augustīnus. — Mox adolēvērunt. Franciscus. — Vīdistī etiam et fabās virēre ? Augustīnus. — Utique ante diēs complūsculōs. Franciscus. — Sēnsistī etiam ipsās flōrēre in capite tuō ? Augustīnus. — Quōmodo fabārum germen caput meum perciperet ? Franciscus. — Mīrāris hoc ? Augustīnus. — Admīror māximē, cum in agrīs, nōn meō crēscant capite. Franciscus. — Āh, certē jūs fabārum nusquam magis, quam in tuō cerebrō oritur. Augustīnus. — Cerebrum meum tamen nōn est satum fabīs. Franciscus. — Aequē vīs ipsārum ibīdem refīdet. Augustīnus. — Quid vocās vim fabārum ? Franciscus. — Vīs eārum est, obtūsum reddere quod tangunt. Augustīnus. — Forte ingenia eōrum quī ipsīs vēscuntur. Franciscus. — Sīc : ideō Pȳthagorās jussit abstinēre ab illīs. Augustīnus. — Vērō nōn dissonat. Franciscus. — Habēs compertum, cūr dīcātur, ‘ Fabīs virentibus furere mōrōs ’ ? Augustīnus. — Prōverbium sciō, sed nōn causam. Franciscus. — Haec est causa, quia per ipsa īnfatuāta cerebra hominis faciunt furere. Augustīnus. — Tunc eās numquam dēgustābō. Franciscus. — Etiam odōre perceptae gestīre faciunt mōrōs. Augustīnus. — Nunc tūtus esse nequeō. Franciscus. — Olfactum occlūde alterīus reī odōre. Augustīnus. — Cujus reī suādēs ? Franciscus. — Olētī vetulae aniculae. Augustīnus. — Id facitō vice meā. Franciscus. — Ipse amōris sum līber. Augustīnus. — Quī hoc ? Franciscus. — Saepe nāvigō Anticyrās, et edō nasturtium. Dē Missā in diēs audiendā. Bernardus & Conrādus. Bernardus. — Quandō ē lectō tū tē māne corripis ? Conrādus. — Statūtum mihi tempus nōn habeō. Bernardus. — Licet dum tibi ad tuum dormīre nūtum ? Conrādus. — Hīsce diēbus quōs sacrōs habēmus. Bernardus. — Trānsigis tunc cubandō longius tempus, quam aliō diē ? Conrādus. — Etiam, quia plūs per scholam vacat. Bernardus. — Mātūtīnīs sacrificiīs nōn solēs interesse ? Conrādus. — Soleō, sed nōn nisi in praecipuīs sānctōrum fēstīs et summīs. Bernardus. — Diēbus autem operōsīs quandō ā cubitū surgis ? Conrādus. — Ad hōram quīntam. Bernardus. — Invīsis eā hōrā scholam ? Conrādus. — Nōn, sed templum accēdō. Bernardus. — In templō quid exsequeris ? Conrādus. — Sacrificiō missae intersum. Bernardus. — Cottīdiēne audīs missam ? Conrādus. — In diēs certē, sī licet per negōtia. Bernardus. — Ego numquam, nisi diē fēstō vel dominicō. Conrādus. — Ideō etiam in litterīs nequīs prōgredī. Bernardus. — Aestimās id esse causae ? Conrādus. — Sciō vērācissimē. Bernardus. — Unde nōstī ? Conrādus. — Ēvangelium dīcit, ‘ Sī prīmum quaesierimus rēgnum Deī, omnia nōbīs dabuntur ’. Bernardus. — Nōnnūllōs tamen vīdī perītissimōs ēvādere, et rārissimē aedem sacram invīsērunt. Conrādus. — Fortūna illōrum diū nōn dūrābit. Bernardus. — Quantumvīs autem scīvērunt, inopēs tamen ūsque mānsēre. Conrādus. — Sint tibi exemplō, et tū frequentius ōrā. Bernardus. — Faciam, tū tuae admonitiōnis grātiam habeās. Conrādus. — Vidēbis pauxillulō temporis prōgressum ubīque fēlīciōrem tē habitūrum. Bernardus. — Pārēbō tuīs jussīs. Quōmodo juvenis in litterīs profectūrus sē gerere dēbeat. Albānus & Lycurgus. Albānus. — Salvē. Lycurgus. — Et tū quoque. Albānus. — Negōtiī quid geris ? Lycurgus. — Equidem ōtium, nōn negōtium agō. Albānus. — Tū rārus librōs tractās. Lycurgus. — Nōn semper eadem sunt agenda. Albānus. — Crēdēbam tē nihil quam chartās revolvere. Lycurgus. — Cūr id persuāsum habuistī ? Albānus. — Quia longē praecellis aliōs perītiā. Lycurgus. — Scientia nōn sōlum legendō acquīritur. Albānus. — Quō tum aliō modō ? Lycurgus. — Etiam precandō, et grātiam dīvīnam implōrandō. Albānus. — Tamen rārō templīs intersunt ferventēs studiō. Lycurgus. — Māne, dum tū stertis in nīdō calidō, ipsī Deō serviunt. Albānus. — Ego etiam singulīs diēbus ōrō, perlegō folia multa. Lycurgus. — Labiīs forte murmurās, sed cor aliud volvit. Albānus. — Et corde ōrō quantum concēditur. Lycurgus. — Et ōrāre et studēre simul oportet. Albānus. — Putābam habitā grātiā dīvīnā labōre opus nōn esse. Lycurgus. — Minimē, prōverbium est, Cum Diīs manum admovē. Albānus. — Quid illud sibi vult adagium ? Lycurgus. — Id est, cum grātiā dīvīnā etiam labōrandum esse. Albānus. — Posthāc igitur ferventius et ōrābō, et chartīs impallēscam. Lycurgus. — Scientia datur ā praeceptōribus, ā librīs, et grātiā dīvīnā. Cūr Scholasticī tam dēsidēs sint ad labōrem. Theophilus & Parmenō. Theophilus. — Cūr tū ita dēsidēs manibus īnsinuātīs ? Parmenō. — Quid agerem ? Theophilus. — Admovē manum nostrō operī. Parmenō. — Labōre nōn capior. Theophilus. — Quō tum ? dēlectārisne ōtiō ? Parmenō. — Sīc potius quam opere. Theophilus. — Facile mihi persuāseris. Parmenō. — Crēdis ita celerrimē ? Theophilus. — Ubi vēra audiō, nōn dubitō. Parmenō. — Et falsīs ego quandōque fidem praebeō. Theophilus. — Compertumne habēs, cūr scholasticī plūs aliīs torpeant ? Parmenō. — Causam ignōrō. Theophilus. — Ōtiandō torpor adipīscitur. Parmenō. — Torpent interdum et labōrantēs. Theophilus. — Citius tamen ōtiōsī, quia nōn sunt assuētī labōre. Parmenō. — Etiam et labōriōsī ēnervātī nōnnumquam sūdandō. Theophilus. — Torpor praecipuē tamen scholasticīs adscrībitur. Parmenō. — Mīror cūr id fīat. Theophilus. — Hanc vulgus adhibet causam, quia in diē dīvī Gregōriī omnibus prīvantur vīribus. Parmenō. — Dum prīmum in scholam feruntur ? at quis ipsīs vīrēs adimeret ? Theophilus. — Ajunt quod beātus Gregōrius. Parmenō. — Vānum est : iste scientiae est praeses, nōn vīrium spoliātor. Theophilus. — Per Pollūcem, mē cēnsōre socordiae scholasticae longē alia est causa. Parmenō. — Amābō dīc quae ? Theophilus. — Adsuēscunt mollem dūcere pennam, et onera graviōra fugiunt. Parmenō. — Assuēfactiō efficācissima est, et altera fermē nātūra. Quod prōmissa stultōs exhilarant. Dāvus & Pamphilus. Dāvus. — Ipse nunc in portū nāvigābō, scīsne ? Pamphilus. — Mūtābitur tēcum fortūna ? Dāvus. — Ita spērāre jussus sum. Pamphilus. — Cavē vel vidē, nē lupus hiāns dēlūdāris. Dāvus. — Ab istō nōn timeō, nam aureī montēs mihi sunt prōmissī. Pamphilus. — Pollicitī forte, sed nōndum praestitī. Dāvus. — Certus sum, ac sī accēpissem. Pamphilus. — Fātue, quid loqueris ? Dāvus. — Quī mihi prōmīsit homō, fallere nōn solet. Pamphilus. — Est ipse tibi intus et in cute nōtus ? Dāvus. — Ā pedibus ūsque ad verticem mihi cognitus est. Pamphilus. — Spem igitur foveās. Dāvus. — Pollicitus est mihi ultrō. Pamphilus. — Prōmissa ultrōnea saepe nōn dantur. Dāvus. — Cūr minus dantur quam precāta ? Pamphilus. — Quia vulgō dīcitur, ‘ Prōmīsisse sat est, praestāre opus nōn est ’. Dāvus. — Spē vīvam, hominem ipsum explōrātūrus. Pamphilus. — Ita facitō, sed interim cum saepe monētō. Dāvus. — Crēbrius monēre molestum reddit, cui supplicātur. Pamphilus. — At veterī prōverbiō, ‘ Bona nōmina nōnnumquam fīunt mala, sī numquam interpellās ’. Dāvus. — Dictēriō istō quid significātur ? Pamphilus. — Oblīvīscī nostrī, sī numquam interloquimur, amīcum. Dāvus. — In diēs cōnspectuī istīus obversor. Pamphilus. — Fīās vōtī compos, precor. Dāvus. — Sī prōmissa factīs mihi aequentur, efficiar ēgregius. Pamphilus. — Tum mē nōn agnōscēs. Dē Omāsīs vīcīnīs dēportandīs, post bovem mactātum. Eusebius & Thylmannus. Eusebius. — Quō vādis ? Thylmannus. — Hanc patinam lātum amīcīs. Eusebius. — Quid in ipsā geris tēctī ? Thylmannus. — Quippiam opiparī. Eusebius. — Sine aspiciam quid sit. Thylmannus. — Quid vidēre tibi prōderit ? Eusebius. — Forte omāsa sunt et farcīmina. Thylmannus. — Ea ipsa sunt, aspice. Eusebius. — Ferēs ipsa ūnī domuī ? Thylmannus. — Dīviderem, cum modica sunt ? Eusebius. — Tantum carnis et ego bonī cōnsulerem. Thylmannus. — Tibi injūrātō dō fidem. Eusebius. — Num et mē intestīnōrum portiunculā dōnābis ? Thylmannus. — Sī pusillum tibi grātum esset, ā parentibus buccellam ūnam aut alteram intestīnōrum bovillōrum impetrārem tuae gulae. Eusebius. — Farcīmine etiam admodum exiguō mē dēlectāre poteris. Thylmannus. — Nōn tantum farcīmine tē dōnābō, sed et omāsōrum duōbus verubus. Eusebius. — Bellē prōmittis, sī praestārēs factō. Thylmannus. — Ut prīmum domum redierō, mātrem rogābō tuō nōmine. Eusebius. — Meī grātiā nēminī sīs molestus. Thylmannus. — Hoc nōn metuās, adamat omnēs quī mihi sunt sociī. Eusebius. — Sī potes, egestātī meae subveniās. Thylmannus. — Faciam, vidē ut domī sīs. Eusebius. — Digitulō appulsēs jānuam, ubi vēneris. Thylmannus. — Tum et āctūtum aperī. Eusebius. — Cōnfestim aperīre soleō afferentī. Thylmannus. — Occlūdēsne ōstium petentī ? Eusebius. — Istīus pulsāre nōn audiō. Thylmannus. — Unde percipis pulsantem vel afferre, vel exigere ? Eusebius. — Per rīmulam jānuae videō quis homō sit. Dē Convīviō opiparō & lautō. Hospes, Convīvae & Puer. Hospes. — Acceptus est mihi vester adventus. Convīvae. — Grātia tibi sit ō hospes. Hospes. — Perplacet, quod in tempore adestis. Convīvae. — Gaudēmus. Hospes. — Hībernāculum ingrediminī. Convīvae. — Nōn admodum frīgēmus. Hospes. — Aequē intus, ac hīc in frīgidō eritis. Convīvae. — Obsequēmur tuīs jussīs. Hospes. — Sī cupitis, fervidius īnstruētur fornāx. Convīvae. — Nōn : nam calet temperātē. Hospes. — Ipse nequeō ferre, dum nimiō calōre aestuat. Convīvae. — Īnsalūbre etiam est. Hospes. — Mox erit coquīnae ministra parāta, tum edūliīs onerābimus mēnsam. Convīvae. — Nīl properēs nostrā causā, nōn vehementī premimur famē. Hospes. — Feram bōlum aliquem, unde procēnium faciētis. Convīvae. — Āh, nōlī, tum prandēre cupidē nōbīs nōn licēbit. Hospes. — Pārēbō. Lavētis manūs, et accumbite mēnsae. Convīvae. — Discumbe tū prior, ut decet. Hospes. — Domī meae sum, stābō vel assidēbō mēnsae. Convīvae. — Adveniās tamen nōbīs. Hospes. — Cōnsecrā cēnam puer. Puer. — Benedīcite. Convīvae. — Dominus. Puer. — Quicquid appositum est et appōnētur, per verbum Deī sānctificētur, in nōmine Patris, et Fīliī, et Spīritūs sānctī. Convīvae. — Āmēn. Hospes. — Nunc vōs amīcī, haec attingite obsōnia, et eōrum vīlitātem bonī cōnsulite. Convīvae. — Sunt haec vīlia ? prīncipis decērent patinās et cōnspectum. Hospes. — Sunt tālia, quae plēbēiōrum focus fert, et īnfimae fortūnae hominēs edunt. Dē convīviō tenuī & frūgālī. Hospes, Puer & Convīvae. Hospes. — Serve curre adductum convīvās. Puer. — Facessō jussum. Hospes. — Dīc īnstrūcta omnia. Puer. — Exsequar. Hospes. — Et ut mātūrent gressūs. Puer. — Jubēbō. Hospes. — Meōs exspectāre nūntiā. Puer. — Faciam. Hospes. — Ēn mī convīvae, grātulor vestrō adventuī. Convīvae. — Habēmus tibi grātiam. Hospes. — Cūr tam sērō adestis ? quid vōs dētinuit ? Convīvae. — Timuimus nōndum hīc īnstrūctum esse prandium. Hospes. — Omnia diū exstrūcta fuēre. Convīvae. — Tam sērō quod adsumus, tibi tamen nōn displiceat precāmur. Hospes. — Nōn stomachō meō amārum fuit. Convīvae. — Cūr nōn jentābāris ! Hospes. — Crēdēbam vōs semper propediem affutūrōs. Convīvae. — Ēn, jam adsumus ipsī. Hospes. — Gaudeō, sī diūtius ēmānsissētis, ēdissem. Convīvae. — Nunc alacrius prandēbis nōbīscum. Hospes. — Praedīcō vōbīs mī convīvae, tenuis hic erit cibōrum apparātus. Convīvae. — Facile contentī erimus obsōniīs, nōn vulturis ac lupī stomachum habēmus. Hospes. — Patinā holusculī et porcīnā carne vōs tractābō. Convīvae. — Nihil super istud expetierimus. Hospes. — Aquā igitur manūs abluite, et quisque mēnsae assideat. Convīvae. — Faciēmus ut jubēs. Hospes. — Praelegāmus nunc hymnum. Convīvae. — Ipsum ēnārrā hospes, nōs respondēbimus. Dē Avibus, Columbīs, & Piscibus capiendīs. Geōrgius & Valterus. Geōrgius. — Quid negōtiī tibi sūmis ā labōre litterāriō ? Valterus. — Avēs, columbās, et piscēs īnsequor. Geōrgius. — Īnsequeris tū ista ? nōn ūsque librīs īnsūdās ? Valterus. — Nequeō semper incumbere chartīs. Geōrgius. — Prōficiēs in litterīs, timeō, numquam. Valterus. — Augurāberis spērō falsō. Geōrgius. — Memoriā teneās quod tibi vāticinor. Valterus. — Ēlabōrābō nē vērāx siēs. Geōrgius. — Vulgātum audīstīne Prōverbium ? Valterus. — Quod ? Geōrgius. — Per avium, piscium et columbārum studia, multa interiisse ingenia. Valterus. — Saepissimē audīvī, nōn tamen assēnsī. Geōrgius. — Nōn convenit simul īnsequī avēs et piscēs, ac litterās amplectī. Valterus. — Dum ōtiāmur ā lēctiōnibus, licēbit tālia quandōque agere. Geōrgius. — At tū nimis saepe avēs et columbās, rārō librōs tractās. Valterus. — Hoc mē plūs dēlectat. Geōrgius. — Vērum minus prōderit, nauseās timeō ā labōre litterāriō. Valterus. — Praeferō aucupium et piscātiōnem. Geōrgius. — Sērus vidē nē sapiās. Valterus. — Satis sapiō mihi, nōn optō Catōnis prūdentiam. Geōrgius. — Vīve tuō mōre, nōlō tibi esse tūtor. Valterus. — Nōn intermittō penitus studium litterārium, ut tū aestimās. Geōrgius. — Animum oportet habeās līberum, nōn tālia cōgitantem, sī prōfectum ērudītiōnis dēsīderās. Valterus. — Sentiō quod quicquid agō, cōgitō dē piscibus. Geōrgius. — Litterīs sōlum tē dēdās, et istās dēsere nūgās. Valterus. — Aegrē possum, at tamen cōnābor. Dē Balneīs ingrediendīs. Petrus & Hermannus. Petrus. — Ut ita olēs hircum ? Hermannus. — Arguis mē foetōris Beānōrum ? Petrus. — Nōn Beānum tē vocō, sed graviter olēs. Hermannus. — Forte pītuītā labōrās. Petrus. — Sordēs tamquam diū balneīs nōn interfuissēs. Hermannus. — Balnea ut Sīrēnēs fugiō. Petrus. — Malene tibi cum balneīs convenit ? Hermannus. — Scabiē īnfectus sum, ideō vereor cōnspicī nūdus. Petrus. — Tantō crēbrius tē abluerēs, quō pūrgārēris. Hermannus. — In balneīs nōn omnēs pūrgantur. Petrus. — Quī nōn ? Hermannus. — Multī ingressī mundī, exeunt ulcerōsī. Petrus. — Scabiem tamen plērumque istīc tollunt hominēs. Hermannus. — Crēdō, sed et dērīdētur, et vītātur ab omnibus scabiē cōnfectus. Petrus. — Māllem istud dērīdēre ferre, quam semper scabiē afflīgī. Hermannus. — Facile cōnsilium praebēs (sententiā Terentiī) quia tū cute pūrus es. Petrus. — Cōnsulō tibi, quod et ego agerem. Hermannus. — Vereor apprīmē cōnspicī scabiōsus. Petrus. — Frontem perfricā, ac mihi in balneum congredere meā crumēnā. Hermannus. — Exsolvēs tū lōtiōnis meae symbolum ? Petrus. — Prōmittō, immūnis meō balneābis aere. Hermannus. — Congrediar, posthāc, et tē ab impendiō balneī habēbō līberum. Petrus. — Id nōn expetō, accinge ut coeāmus. Hermannus. — Ībō prius domum, indūtum interulam mundam vel lōtam. Petrus. — Ī properē, hīc in aedibus tē manēbō. Hermannus. — Mox rūrsus aderō. Petrus. — Ī Pēgasēō gradū, et vorāns viam. Dē pestis saevitiā. Arnoldus & Theodūlus. Arnoldus. — Cūriam ā patriā exsulās ? Theodūlus. — Patriam jam fugiō, ut avēs avernum. Arnoldus. — Quōmodo iste avernum fugiunt ? Theodūlus. — Avernus locus est, quem propter foetōrem nequeunt avēs incolere. Arnoldus. — Fugīs tū etiam ita nunc solum tuum nātāle ? Theodūlus. — Utique. Arnoldus. — Quī fit istud ? Theodūlus. — Quia ibi nunc foetor pestifer imperat. Arnoldus. — Āh, tū perfide. Theodūlus. — Perfidiae quid mē īnsimulās ? Arnoldus. — Tū perverse Menalcā, quī dēseris in miseriā patriam. Theodūlus. — Traherem ibi moram, ubi dē meō capite agerētur ? Arnoldus. — Amīcus in neutrā est dēserendus fortūnā. Theodūlus. — Īnficiās nōn eō, tamen sibi ipsī est cavendum. Arnoldus. — In Amīcitiā vērā, cūra propria nōn est amīcō praeferenda. Theodūlus. — Crēdō : sed tamen genū crūrī propius est. Arnoldus. — Juvārēs cōnsōlandō amīcōs peste īnfectōs. Theodūlus. — Sat istīc habent cōnsōlātōrum ex cucullātīs monachīs. Arnoldus. — Adsunt ibīdem aegrōtīs monachī ? Theodūlus. — Ita, ōrdinis sānctī Alexiī, nōn autem sacerdōtēs sunt. Arnoldus. — Sunt etiam illī īnfirmīs mulieribus praestō ? Theodūlus. — Mulieribus adsunt moniālēs, sīve virginēs vestālēs. Arnoldus. — Saevit apud vestrātēs adeō atrōciter pestis ? Theodūlus. — Hominēs in diēs agminātim moriuntur. Arnoldus. — Quanta fūnerum in diēs est turba ? Theodūlus. — Nōnnumquam ūnā diē vīgintī condiēbantur humō mē praesente. Arnoldus. — Miserum et lāmentābile est spectāculum, tot sepelīre eōdem tempore. Theodūlus. — Extrēmum trīstitiae est illīs, quōrum amīcī animam agunt. Arnoldus. — Istud expertus sum, dum meī parentēs vītā dēfungēbantur. Theodūlus. — In paternō meō solō hominēs penitus erant cōnsternātī animīs. Arnoldus. — Quis animō nōn esset perturbātō, dum perīculum capitis adest ? Theodūlus. — Satius tamen est in culcitrā, quam aliō mortis genere occumbere. Arnoldus. — Vergilius eōs vocat terque quaterque beātōs, quibus contigit Trojae ante ōra patrum morī. Theodūlus. — Istud ex ōrāculō Apollinis prōtulit dictum : nam mortem levat patria et amīcōrum praesentia. Dē Bellōrum incommodō. Mārtīnus & Valerius. Mārtīnus. — Ō quam miserē ista nātiō est dēvastāta ! Valerius. — Unde ista miseria ? Mārtīnus. — Ē bellōrum tyrannide. Valerius. — Solet bellum cantum afferre ruīnae ? Mārtīnus. — Reparat nihil, sed omnia solō aequat. Valerius. — Ō rem exsecrābilem. Mārtīnus. — Pācis est quaeque salva reddere, ita bellī omnia dissipāre. Valerius. — Longē (ut videō) praestābit pāce fruī. Mārtīnus. — Experientia istud persuādet. Valerius. — Fēlīcēs terque quaterque, quī armīs numquam obruuntur. Mārtīnus. — Bellum agendī quis tamen auctor exstitit ? Valerius. — Nūllus nisi Eumenidēs et furiae. Mārtīnus. — Ego aestimō eōs esse auctōrēs, quī prīmī bellī invēnērunt tormenta. Valerius. — Haud male jūdicās. Mārtīnus. — Sed apud quam nātiōnem illa sunt exorta ? Valerius. — Ajunt in Germāniā. Mārtīnus. — Ā nostrīs Germānīs multa mīra sunt reperta. Valerius. — Tamen illa tormenta praestāret numquam excōgitāta. Mārtīnus. — Rēs bellica etiam crēbrō armīs et satellitibus, nōn istīs geritur ferōcibus īnstrūmentīs. Valerius. — Arma et satellitēs urbem sōlī nōn expugnārent. Mārtīnus. — Obsidērent tamen, et tandem ēsuriē vincerent eam. Valerius. — Forte et ipsī famē compulsī, dēmum abīrent ante victōriam. Dē annōnae cāritāte. Dāvīd & Lūcās. Dāvīd. — Quid sibi vult maciēs ista tua ? Lūcās. — Quod macer appāreō, mīrum nōn est. Dāvīd. — Forte pāsceris āridē et tenuiter. Lūcās. — Tenācissimē alunt mē parentēs. Dāvīd. — In rem tuam forte faciunt. Lūcās. — Est illud commodum, parcē alī ? Dāvīd. — Librīs incumbentī nōn convenit saturitās. Lūcās. — Certē et venter jejūnus chartīs nōn gaudet. Dāvīd. — Cibus mediocris commodat litterīs dēditō. Lūcās. — Eō contentus essem, sī darētur. Dāvīd. — Cūr tam modicum tibi praebent cibī ? Lūcās. — Ob annōnae cāritātem. Dāvīd. — Est ideō jejūnandum, quia omnia vēneunt cārē ? Lūcās. — Est, egentī pecūniā. Dāvīd. — Nōbīs adhūc in annum dē frūgibus prōspectum est. Lūcās. — Fēlīciōrēs nōbīs estis. Dāvīd. — Quantī nunc vēnit silīgō ? Lūcās. — Aureō nummō crēdō. Dāvīd. — Tolerandus adhūc est iste mercātus. Lūcās. — Certē nōn inopibus, sed opulentīs. Dāvīd. — Audīvī in Galliā in quādam urbe vēndī quīnque corōnīs (ut vocant) aureīs. Lūcās. — Hui, mentīris nimium. Dāvīd. — Inde hūc scrīptum est. Lūcās. — Per quem ? Dāvīd. — Per fīlium cujusdam Senātōris hujus urbis. Lūcās. — Nōllem mē istīc nunc temporis agere. Dāvīd. — Et ego laetor mē istīc praestō nōn esse. Lūcās. — Grātiā Deō, quod hīc adhūc asse tolerandō vēnditur. Quam dēlicātē in oppidīs, et quam miserē ac tenuiter victitent in agrīs. Eobānus & Adelarius. Eobānus. — Ō magne Apollō, quam inīquē inter hominēs vīvitur ! Adelarius. — Ut istud conjicis ? Eobānus. — Nam multī dēlicātē, aliquī tenuiusculē vīctitant. Adelarius. — Es tū expertus fortūnam vītae aliōrum ? Eobānus. — Rēs ipsa loquitur passim. Adelarius. — Apertius istud loquere. Eobānus. — Rūsticī ut edant, vīdistīn’ ? Adelarius. — Vīdī, pulmentīs hordeāceīs pāscuntur. Eobānus. — Urbānī autem omnī ūtuntur cibōrum lautitiā. Adelarius. — Aliquī eōrum nūdum rōdunt pānem. Eobānus. — Quandōque tamen cūrant cutīculam et vīvunt geniāliter. Adelarius. — Ut possunt illud, cum as ipsīs dēsit ? Eobānus. — Vestēs vel alia oppignerant. Adelarius. — Tum oportēret eōs nūdōs incēdere. Eobānus. — Domī sē continent, quoūsque redēmerint. Adelarius. — Fortassis accommodātīs indūmentīs ūtuntur. Eobānus. — Nōnnumquam certē, vel aes crēditō accipiunt, unde redimant vestēs. Adelarius. — Tum versūram solvunt. Eobānus. — Quid est versūram solvere ? Adelarius. — Est crēditōrem solvere pecūniā crēditā acceptā ab aliō. Eobānus. — Vīvitur adeō opiparē et magnō in urbibus ? Adelarius. — Utique, quicquid labōre acquīritur, fēstō diē prōdigitur. Eobānus. — Quō vīctitant deinde diēbus operōsīs ? Adelarius. — Pāne et rāpārum quisquiliīs. Eobānus. — Stultī hominēs, quī crāpulā famem emunt. Adelarius. — Ipsī super choenice nōn sedent. Facile ēmergere eōs, quī opulentī sunt. Matthīās & Vergilius. Matthīās. — Subitō iste in virum ēvāsit. Vergilius. — Dignum nōn est admīrātiōne. Matthīās. — Ego vehementer mīror. Vergilius. — Ego nihil, quia facile potuit. Matthīās. — Quī facile potuit ? Vergilius. — Quia opulentus fuit. Matthīās. — Ēmergunt illī omnēs quī dīvitēs sunt ? Vergilius. — Dubitās ? anne in diēs istud vidēs ? Matthīās. — Pauperibus ut succēdit ? Vergilius. — Jacent et pessum dantur ubīque. Matthīās. — Prōspice quid dicās. Vergilius. — Dīcō Apollinis ōrāculum. Matthīās. — Nōn rārō pauper in virum ēvādit ēgregium, dīves semper humī rēpit. Vergilius. — Rārō vīsum est quod dīcis. Matthīās. — Ērudītōrum turbam et classem aspice, omnēs fermē inopēs fuēre. Vergilius. — Adjūtī tamen aliōrum opibus. Matthīās. — Saepe et sibi ipsīs opitulantur ingeniīs et scientiīs. Vergilius. — Per illa ipsīs applauditur ab opulentīs. Matthīās. — Phoenīce rāriōrem reperiēs doctum, quī rērum est ēducātus cōpiā. Vergilius. — Quī illud fīat, admīror. Matthīās. — Quī abundant, aestimant sē nōn egēre doctrīnā. Vergilius. — Tālēs complūrēs audīvī suās jactitantēs opēs. Matthīās. — Nōnnūllī etiam abundantēs aere, scientiā nequeunt pollēre ob ingeniī ruditātem. Vergilius. — Vērē dīcis, nam nōn omnia Diī ūnī dedēre, ūnī ingenium, alterī opēs, cēterīs fōrmam corporis venustissimam, etc. Matthīās. — Tantā varietāte mortālēs differre voluit vērus ipse Juppiter. Dē Nūptiīs. Herebertus & Hilgerus. Herebertus. — Ad proximum diem fēstum indulgēbō geniō. Hilgerus. — Ubi locōrum ? Herebertus. — In aedibus nostrīs. Hilgerus. — Habēbitis aliquid apparātum lautius ? Herebertus. — Convīvium habēbimus geniāle et lautissimum. Hilgerus. — Tantōs cūr faciētis sūmptūs ? Herebertus. — Nūptiae peragentur domī nostrae. Hilgerus. — Inter quōs erit vinculum marītāle ? Herebertus. — Inter sorōrem meam, et fīlium alterīus cīvis. Hilgerus. — Spōnsus estne locuplēs ? Herebertus. — Nesciō, arculam suam nōn sum explōrātus. Hilgerus. — Quantam dōtem afferet ? Herebertus. — Ajunt, duo mīlia aureōrum. Hilgerus. — Ho, ho, satis abundat. Herebertus. — Contenta est soror mea dōte istā. Hilgerus. — Quantam ipsa afferet ? Herebertus. — Nesciō, mihi nōn retulērunt parentēs. Hilgerus. — Dūcēs tū spōnsam ? Herebertus. — Ad templum dūcam, sed nōn rūrsus ēdūcam. Hilgerus. — Quī tum sunt ēductūrī ? vel immorābitur ūsque Ecclēsiae ? Herebertus. — Cognātī ipsīus spōnsī, cui in templō committētur in manūs. Hilgerus. — Ā prandiō habēbitisne chorēās ? Herebertus. — Saliēmus mīrē ad tībiam et tympanum. Hilgerus. — In tantā laetitiā et meī recordēris. Herebertus. — Veniās ad nōs, impartiam tibi quippiam lautī ē spōnsā. Hilgerus. — Ē spōnsā nihil cupiō. Herebertus. — Hem, lāpsus sum linguā, ē nūptiīs dīxissem. Hilgerus. — Nāsum tuum nōscō. Dē Vīnō dandō in illīus sānctī diē, cujus nōs nōmen gerimus. Nīcolāus & Jōannēs. Nīcolāus. — Ut praesentēs tibi sint nummī facitō. Jōannēs. — Praesentī quid agam pecūniā ? Nīcolāus. — Istud experiēris. Jōannēs. — Quandō experiar ? Nīcolāus. — Diē fēstō illīus sānctī, cujus nōmen refers. Jōannēs. — An tum plūs egēbō aere quam nunc ? Nīcolāus. — Sūmptum oportet faciās. Jōannēs. — Quās habērem expēnsās ? Nīcolāus. — Pendēs vīnum ob tuum nōmen, quō istī sānctō es cognōminis. Jōannēs. — Spem frūstrā fovēbis. Nīcolāus. — Recūsābis ? nōnne et ego nōmen meum vīnō celebrāvī ? Jōannēs. — Pōtātiōnī ego autem nōn adfuī. Nīcolāus. — Sī praestō fuissēs, combibissēs, nōn potuimus tē exspectāre. Jōannēs. — Inīquum esset, mē tingere tē vīnō, cum tuum nōn dēgustāvī. Nīcolāus. — Annō ab hinc proximō largius bibe, ubi redierint fēriae sānctī illīus, cui nōminī ego cōnsonō. Jōannēs. — Incertus sum an vītā superstes manēbō. Nīcolāus. — Dabis vīnum necne ? Jōannēs. — Experiēminī, ubi diēs ille advēnerit. Nīcolāus. — Memorēs erimus, nōn oblīvīscēmur. Jōannēs. — Praeter bīnās vīnī mēnsūrās dabō nihil. Nīcolāus. — Sat erit ultrā nōn postulantibus. Jōannēs. — Unde exortus sit mōs ille, mīror māximē. Nīcolāus. — Ex Gentīlium cōnsuētūdine, quī solēbant diem nātālem convīvandō celebrāre. Jōannēs. — Vērisimile est, nam multa vestīgia Ethnicōrum nostrae cōnsuētūdinēs referunt. Dē prīmō Sacerdōtis sacrificiō. Bonifātius & Brictius. Bonifātius. — Quandō sacrīs initiāberis ōrdinibus ? Brictius. — Proximō Paschate spērō. Bonifātius. — Est tibi mātūra aetās ? Brictius. — Agō nunc annum vīcēsimum quārtum. Bonifātius. — Ōrdinibus suscipiendīs istī conveniunt annī. Brictius. — Aetās mihi tanta est, vērum minor sapientia. Bonifātius. — Addisce tandem spargere nucēs, sī hāctenus puerum ēgistī. Brictius. — Ad vīrēs labōrābō. Bonifātius. — Cēnsūs quid habēs, cujus ope vīvēs in ōrdinibus sūmptīs ? Brictius. — Parentum vīvam praediīs. Bonifātius. — Potes dē illōrum opibus sacerdōtis dūcere vītam ? Brictius. — Cōnfīdō, nam ūnicus sum fīlius. Bonifātius. — Ipse nōllem ōrdinibus sacrīs initiārī, sī sacerdōtiī nihil mihi esset. Brictius. — Eleēmosynārum nōn sum cupidus. Bonifātius. — Etiam praeter sacerdōtis vītam possēs patrimōniō ūtī ? Brictius. — Possem, at sacerdōs efficī ārdeō. Bonifātius. — Nunc temporis miserrimum est sacerdōtem esse. Brictius. — Cūr est calamitōsum ? Bonifātius. — Quia passim odiō persequuntur ab hīs, quī Lutherō accēdunt. Brictius. — Id sī ferent aequō animō, magnam accipient mercēdem. Bonifātius. — Explōduntur quibusdam in locīs, tractantur ut Jūdaeī forent. Brictius. — Omnium rērum est vicissitūdō : sīc et illud tandem cessābit. Bonifātius. — At fortassis sērius quam prōderit. Dē exsequiīs dēfūnctōrum peragendīs. Bernardus & Leōnardus. Bernardus. — Hodiē rūrsus Ecclēsiae nostrae plēbēiārius messem suam exercēbit. Leōnardus. — Nōn est tamen messor vel agricola. Bernardus. — Plūrēs metunt, quī tamen agricolae nōn sunt. Leōnardus. — Numquam vīdī etiam doctum hominem metere. Bernardus. — Aliud mihi significat metere, quam tibi. Leōnardus. — Quid per ipsum verbum intellegis ? Bernardus. — Metere, id est, commodum et lucrum accipere. Leōnardus. — Melius tē nunc capiam loquendō. Bernardus. — Plēbēiārius noster hodiē metet in altārī oblātam pecūniam. Leōnardus. — Fīet hodiē tanta immolātiō nummōrum ? Bernardus. — Exsequiae agentur cuidam meōrum cognātōrum. Leōnardus. — Intereris etiam et tū ? Bernardus. — Praestō erō, et cum aliīs meōs altārī offeram nummulōs. Leōnardus. — Quot nummōrum receptum est immolāre ? Bernardus. — Trēs in tribus altāribus. Leōnardus. — Retinet pāstor sibi istud sōlī ? Bernardus. — Cum Sacellānīs (crēdō) partītur. Leōnardus. — Quantī cōnstābit candēlārum ēmptiō ? Bernardus. — Condūcimus eās, et quantum combusserimus cērae, tantum exsolvēmus. Leōnardus. — Praeter ista quid Plēbēiāriō datis ? Bernardus. — Incertum est mihi, sat sciō pecūniae. Leōnardus. — Dītēscere eum oportet. Bernardus. — Numquam aliquem sortis suae audīvī, quī sē nōn egēre dīceret. Dē sepultūrā Eberhardus & Jodocus. Eberhardus. — Candēlae per fenestrās extēnsae quid portendunt ? Jodocus. — Cadāver hominis aedibus interesse. Eberhardus. — Apud nostrātēs istud mōris nōn est. Jodocus. — Nūllō signō praetereuntī ostenditur in domō dēfūnctum jacere hominem ? Eberhardus. — Ōstium patet, et in domō cum candēlīs ārdentibus pōnitur fūnus. Jodocus. — Cuique nātiōnī suus est rītus. Eberhardus. — Emuntne omnēs istās candēlās, quās fenestrīs extendunt ? Jodocus. — Condūcunt eās, nōn mercantur. Eberhardus. — Quantī ? Jodocus. — Quamlibet solidō opīnor. Eberhardus. — Praeferuntur fūnerī ad sepulcrum ? Jodocus. — Etiam et accenduntur. Eberhardus. — Sepultūra quantī hīc cōnstat ? Jodocus. — Certē māximō aere. Eberhardus. — Dīc mihi cūr sepultūra sit adeō pretiōsa. Jodocus. — Terra coemētēriī ēmendā est, quā corpus conditur. Eberhardus. — Illa ā quō vēnditur ? Jodocus. — Putō, ā plēbēiāriō, vel aedituō. Eberhardus. — Quā fronte audent terram vēndere ? Jodocus. — Quid nī audērent ? Eberhardus. — Ad ipsōs nōn pertinet, cūr tum aliēna vēnditant ? Jodocus. — Cujus est humus, sī nōn ipsōrum est ? Eberhardus. — In Psalmō scrīptum est ? Dominī est terra, et plēnitūdō ejus. Jodocus. — Sī est Dominī, ergō et pāstōrum, quia Dominī sunt vicāriī. Eberhardus. — Quod Dominī est, nōn aere, sed praecordiīs dēvōtīs impetrātur. Jodocus. — Precibus etiam plēbānī coemētērium vēndunt, sed pecūniā additā. Dē annō Jūbilaeō. Paschasius & Alexius. Paschasius. — Accingam mē hāc hieme profectiōnī longissimae. Alexius. — Quō dīrigēs gressūs ? Paschasius. — Rōmam versus. Alexius. — Impetrātum forte sacerdōtium fertile ? Paschasius. — Minimē : sed dēpositum istīc peccāta, pergam. Alexius. — Dēpositūrus es ibi dēlicta ? Paschasius. — Cōnfore spērō. Alexius. — Fidem nōn habeō. Paschasius. — Nōn fit tibi vērisimile ? Alexius. — Dīcis istud tuō ingeniō, vel ab aliō relātum habēs ? Paschasius. — In litterīs Pontificis Rōmānī ita lēgī. Alexius. — Quid continēbant ? Paschasius. — Cuilibet vērē paenitentī, et Rōmam hōc annō accēdentī, condōnārī scelera et poenam. Alexius. — Istud et in hīs terrīs cōnsequī potes. Paschasius. — Quī hoc fieret ? Alexius. — Ubicumque locōrum homō prō suīs ingemuerit peccātīs, remittuntur ipsī, ut Ēvangeliī fidēs nōs īnstruit. Paschasius. — Sī istud Ēvangelium prōmittit, tum hīc domī mē continēbō, et sūmptibus parcam. Alexius. — Vērum, nōstī orīginem annī Jūbilaeī ? Paschasius. — Audīvī exortum istum mōrem celebrandī annum Jūbilaeum ā veteribus Jūdaeīs, apud quōs quīnquāgēsimus quisque annus sacrōsānctus habēbātur. Dē tempore quō librōrum lēctiōnēs auspicantur. Gregōrius & Ambrosius. Gregōrius. — Ho, ho, sodālēs optimī, cor nunc est comedendum nōbīs. Ambrosius. — Dēlīrāsne ? Gregōrius. — Cūr dēlīrārem ? Ambrosius. — Quod cor esse nōbīs comedendum dīcis, in nōbīs inclūsum ? Gregōrius. — Prōverbiī vicem habet, significāns contrīstārī. Ambrosius. — Est nunc maerendī tempus ? Gregōrius. — Latet vōs istud ? Ambrosius. — Ignōrāmus, fac tū nōs certiōrēs. Gregōrius. — Appetit tempus, quod nōs ā mātre rūrsus in exsilium vocat. Ambrosius. — Quō ? Gregōrius. — Ad peregrīnās urbēs, nam lēctiōnēs auspicābuntur īlicō. Ambrosius. — Aliō concēdēns, nē tantillum flēre soleō. Gregōrius. — Sed ego lūgeō affatim. Ambrosius. — An ob dīgressum ā mātre ? Gregōrius. — Nōn, sed ob discessum ā lautā culīnā. Ambrosius. — Coquīnam semper jūxtā opiparam nōn optārem. Gregōrius. — Aliēnīs in terrīs est mihi precāriā dape vīvendum. Ambrosius. — Id dulce est patī in juventūte, ut in seniō abundēmus. Gregōrius. — Istō patī māllem carēre. Ambrosius. — Haec ōlim dulce et jūcundum erit meminisse. Gregōrius. — Multum cāseōrum et carnis porcīnae mēcum profectūrus dēferam. Ambrosius. — At ego opīmam aere crumēnam mālō. Gregōrius. — Parcē mihi aes praebent parentēs. Ambrosius. — Timent nē prōdigās. Dē tempore quō lēctiōnibus librōrum colophōn impōnitur. Lūcius & Udalrīcus. Lūcius. — In articulīs quid tēcum computās adeō sollicitē ? Udalrīcus. — Diēs quot restant ad fēriās dīvī Bartholomaeī ? Lūcius. — Etiam sī scīrēs, cōnferretne tibi ? Udalrīcus. — Exhilarārer oppidō, sī iste adessent fēriae. Lūcius. — Ēloquere cūr, ut tibi congrātuler. Udalrīcus. — Ad umbilīcum tum dūcuntur scholae lēctiōnēs. Lūcius. — Optimum esset eās et nostrō inhaerēre ingeniō. Udalrīcus. — Id floccī pendō. Lūcius. — Remigrābis tū patriam versus ? Udalrīcus. — Nisi aliud litterīs jusserint parentēs, hīc nōn dūrābō. Lūcius. — Vestieris recēns ? Udalrīcus. — Istā spē vīvō. Lūcius. — Sed age, librī suntne paene fīnītī ? Udalrīcus. — Nōn longē abest, Plaudite. Lūcius. — Plaudite quid vocās ? Udalrīcus. — Id est, fīnis in quō plaudimus librīs. Lūcius. — Audīstī umquam causam, cūr pulsēmus librīs, dum sunt perlēctī ? Udalrīcus. — Facile liceat conjicere quae sit. Lūcius. — Conjectūrā ego nequeō assequī. Udalrīcus. — Ex mōre lūsūs Cōmoediārum crēdō ortum. Lūcius. — In lūdō Cōmoediārum quid fierī solet ? Udalrīcus. — In fīne complōditur manibus. Lūcius. — Vīs cōnferre scholae lēctiōnēs lūdō Cōmoediārum ? Udalrīcus. — Quid nī ? lēctōrēs sunt āctōrēs, nōs spectātōrēs, librī vērō Cōmoediae. Lūcius. — Hāctenus crēdidī per librōrum ad caput allīsiōnem cerebrō scientiam imprimī. Udalrīcus. — Āh, nimium dēlīrāstī. Dē Ēbrietāte vītandā. Dēmea & Helvō. Dēmea. — Pudetne tē hominem inēbriārī, et in bēstiae dēgenerāre mōrēs ? Helvō. — Pudet utique, sed vītāre nequeō. Dēmea. — Mīrum esset sī cavēre nōn possēs. Helvō. — Per Pollūcem nōn queō. Dēmea. — Auscultāre sī vellēs, docērem tē vītandī modum. Helvō. — Age pārēbō. Dēmea. — Fugiās haustūs ingentēs. Helvō. — Vix poterō. Dēmea. — Nequīs istud, saltem paucōs bibās. Helvō. — Paucī exsorptī calicēs nōn opprimunt (crēdis) hominem ? Dēmea. — Haud facile, nisi immodicum contineant pōtūs. Helvō. — Quot cyathōs mihi permittis exsiccandōs ? Dēmea. — Ternārium cavē trānsgredī. Helvō. — Hui, nimium palātum meum fraudāre cōnāris. Dēmea. — Audīstī numquam verbum (nī fallor) Thalētis Philosophī ? ‘ Prīmam crātēram ad sitim, secundam ad hilaritātem, tertiam ad voluptātem, quārtam ad īnsāniam pertinēre. ’ Helvō. — Antīquī abeant, sequāmur tempora nostra. Dēmea. — Sī ā meā aberrāveris sententiā, bēstiam induēs. Helvō. — Fierem ob id bēstia, sī pōtū madērem ? Dēmea. — Mōribus nōn hominem, sed bēstiam prae tē ferēs. Helvō. — Āh, tacē, probī sunt hominēs, quī inēbriantur. Dēmea. — Habentur istī probī, quō auctōre ? Helvō. — Vulgō ipsō quod dīcit, ‘ Scelestōs nōn audēre pōtū madēre ’. Dēmea. — Ita ajunt populārēs, nōn tamen nimium et ēbriōs laudant. Helvō. — Tamen ipsīs dēlectantur, et ab eīs rīsum captant. Dē Cēreīs gerendīs in fēstō Pūrificātiōnis Marīae. Theophilus & Germānus. Theophilus. — Quō tē cōnfers ? Germānus. — Forum versus. Theophilus. — Obsōnātumne ? Germānus. — Nōn. Theophilus. — Exsecūtum aliquid negōtiī ? Germānus. — Mercātum candēlam cēream. Theophilus. — At in quem ūsum ? Germānus. — Ut crās eam in templō feram. Theophilus. — Adulterōrum est candēlās ferre. Germānus. — Aliō modō autem lapidibus additīs. Theophilus. — Quantum emēs cēreum ? Germānus. — Ūnīus talentī. Theophilus. — Sufficeret sēmilībrae. Germānus. — Inter aliōs pudēret mē minūtiōrem gerere candēlam. Theophilus. — Ut audiō, tuā candēlā vidērī cupis. Germānus. — Cupiō, sed ad honōrem Marīae virginis, nōn meum. Theophilus. — Plūs placet Deō cor humile, quam celebris pompa. Germānus. — Animō piō in Deum faciō, quicquid agam. Theophilus. — In manibus ego tenēbō candēlam sēbāceam, nōn cēream. Germānus. — Nūlla solet dēferrī, nisi cērea ; sed prōverbium est : ‘ Pauperēs et vīlia offerunt ’. Vērum solidō mercāberis cēreum lūmen. Theophilus. — Locuplētius ōrābō Marīae virginī. Germānus. — Attamen cōnsuētūdinī nōn satagēs. Theophilus. — Mālō placēre Deō, quam hominibus. Germānus. — Platōnis tamen verbum est, ‘ oportēre placēre hominibus ’. Theophilus. — At contrā, dīvī Paulī verbum est, ‘ Sī hominibus placērem, CHRĪSTĪ servus nōn essem ’. Germānus. — Istud intellegitur in factīs malīs, nōn bonīs. Dē Sertīs in diē celebrī ferendīs Kiliānus & Mārcus. Kiliānus. — Ancillae vestrae quid ā prandiō agent ? Mārcus. — Quārē scīscitāris ? Kiliānus. — Est cūr quaeram. Mārcus. — Audiam tum respondēbō. Kiliānus. — Capitis sertum mihi concinnārent. Mārcus. — In forō venustius emēs. Kiliānus. — Mercārī nōn soleō nūgās istās. Mārcus. — Et nōs rosās tibi nōn dōnābimus nihilō. Kiliānus. — Sat flōrum tamen nōbīs in hortō sunt, quī pereunt. Mārcus. — Istī mihi hāc aestāte vix corōnās praebēbunt. Kiliānus. — Ūna vestrārum ancillārum mihi sertum dēbet. Mārcus. — Dēbet, dīc unde ? Kiliānus. — Ex prōmissō mihi factō. Mārcus. — Sufficit prōmīsisse, reddere nōn oportet. Kiliānus. — Sī nequeō rosāceum sertum cōnsequī, ex frondibus ūnum cōnficiam. Mārcus. — Receptum nōn est, tālēs gerere corōnās. Kiliānus. — Mōrem ipse mihi ita faciam. Mārcus. — Novī mōris auctor exsibilātur passim. Kiliānus. — Spērō quod ancilla vestra mē nōn dēseret. Mārcus. — Faciam ut tē dōnet rosīs, tū deinde sertum cōnecte. Kiliānus. — Aut ūnum in forō mercābor. Mārcus. — Solidō ibīdem emēs. Kiliānus. — Tribus nummīs comparābō mihi sat pulchrum. Mārcus. — Labōrābō quō tē venustius habeam. Kiliānus. — Nōn pudet mē in tālibus nūgīs superārī. Mārcus. — Ego mālō pulchrior, quam dēfōrmior cōnspicī. Dē Convīviō inter cervisiae barathra celebrandō. Strophilus & Lycōnidēs. Strophilus. — Salvus sīs sodālium meōrum optime. Lycōnidēs. — Quid adeō blandē mē appellās ? Strophilus. — Quia diū mihi vīsus nōn es. Lycōnidēs. — Neque tū mihi. Strophilus. — Latuistī semper domī īnstar testūdinis. Lycōnidēs. — Domī rārō fuī, semper forīs negōtia parentum exsecūtus sum. Strophilus. — Tantō in tempore cūr mē nōn salūtāstī ? Lycōnidēs. — Licuit mihi numquam per occupātiōnēs. Strophilus. — Refarciēmusne intermissam amīcitiam et sodālitātem ? Lycōnidēs. — Ad tuum nūtum obsequar. Strophilus. — Id ego ferrem cōnsiliī, ut compōtārēmus pauxillulum. Lycōnidēs. — Renītar nihil. Strophilus. — Pōtātōriamne domum aliquam nōstī ? Lycōnidēs. — Rārus soleō esse aliōrum compōtor, quod tabernās nesciō. Strophilus. — Mihi est compertum, ubi bibulī scholasticī latēre solent. Lycōnidēs. — Forte et frequēns ipsīs ades. Strophilus. — Interdum, cum per crumēnam licet. Lycōnidēs. — Nōn tē immūnem pōculīs tingunt ? Strophilus. — Parī asse impendium solvō. Lycōnidēs. — Nōn dōnārent tē pauperem symbolō ? Strophilus. — Vīs scīre ubi sit situm dēverticulum nostrum cervisiārum ? Lycōnidēs. — Percupiō. Strophilus. — In platēā (quam vocant) ovium. Lycōnidēs. — Tranquillum et sōlitārium locum ēgistis. Strophilus. — Latebrīs solēmus gaudēre. Lycōnidēs. — Id prūdentiae est. Strophilus. — Concēdāmus istūc vīsum an aliquot nostrum ibi pōcula tractant. Lycōnidēs. — Congredior. Dē Convīviō vicissitūdināriō, quod sacerdōtēs inter sē agunt. Burchardus & Conrādus. Burchardus. — Domī vestrae cūr adeō lautus īnstruitur focus ? Conrādus. — Convīvium nōbīscum agētur fēstīvum. Burchardus. — Quālenam erit illud ? Conrādus. — Nequeō Latīnē reddere. Burchardus. — Effāre ut potes. Conrādus. — Canonicī inter sē convīvium agunt, quod ā sertō capitis vocitant. Burchardus. — Sciō, convīvium vicissitūdinārium Latīnē dīcēs. Conrādus. — Quārē ? Burchardus. — Quia per vicēs, nunc ab hōc, nunc ab illō sūmptūs ipsīus fīunt. Conrādus. — Vērum est, alternātim faciunt impendia. Burchardus. — Fīet istud aere tuī dominī ? Conrādus. — Fīet, quia ōrdine sequitur eum, quī ultimō expēnsās dedit. Burchardus. — Quantī cōnstābit crēdis prandium istud ? Conrādus. — Īnsūmet forte decem aureōs nummōs. Burchardus. — Hui tantī ? Conrādus. — Et aliī suō tempore nōn minus in obsōniīs expōnunt. Burchardus. — Exporrigunt etiam frontem basilicē ? Conrādus. — Omnibus numerīs sēsē exhilarant. Burchardus. — Edunt etiam carnēs verū parātās ? Conrādus. — Carnem ēlixam ac assam simul, et vīnum, et hornum, et bīmum. Burchardus. — Quam crēbrō istud convīvium agunt ? Conrādus. — Nī fallor quōlibet mēnse. Burchardus. — Quisque forte semel est convīvātor ? Conrādus. — Totiēs quotiēs numerō succēdit. Cūr convīvium istud īnstituērunt sacerdōtēs, vel aliī. Zacharīās & Ferdinandus. Zacharīās. — Prōverbium vulgō est, ‘ Nihil sine causā ’. Ferdinandus. — Quid tum ? Zacharīās. — Hoc mihi probātur māximē. Ferdinandus. — Etiam sī dētestārī vellēs, salvā fronte nōn possēs. Zacharīās. — Convīviī vicissitūdināriī precor causam profer. Ferdinandus. — Unde rādīcēs cēperit, facile est cognitū. Zacharīās. — Mihi est quam ignōtissimum. Ferdinandus. — In convīvīs farcītur amīcitia, nōnne ? Zacharīās. — Hercule nōn dissentiō. Ferdinandus. — Et sarcītur solidius, saepius invicem convīvandō. Zacharīās. — Esset inde vicissitūdō illa convīviī nāta ? Ferdinandus. — Persuāsum ita habeō. Zacharīās. — Vix mihi persuāseris. Ferdinandus. — Es adeō incrēdulus ? Zacharīās. — Ad istud dictum difficilis sum fide. Ferdinandus. — Scrūpulum in eō quem habeās, cedo. Zacharīās. — Sciō, ‘ Vulgus amīcitiās ūtilitāte probat ’. Ferdinandus. — Ita Horātius in Ōdīs refert. Zacharīās. — Est Horātiī verbum, sed et vulgī probātum calculō. Ferdinandus. — Nōn īnfitiābor istum dīligī unde commodum datur. Zacharīās. — Sed convīvium illud incommodat convīvātōrī, ideō nōn est ob amīcitiam nātum. Ferdinandus. — Canonicī opulentī amīcitiam nōn commodō, sed corde pēnsitant. Zacharīās. — Mālunt tamen accipere, quam praebēre. Ferdinandus. — Dandō etiam nōn sunt difficilēs. Exemplō Sacerdōtum, etiam convīviōrum ineunt circulum. Gerhardus & Henrīcus. Gerhardus. — Seniōrum vīta, audīvī quondam, est jūniōrum īnstrūctiō. Henrīcus. — Dēbet esse, sī fuerit bona. Gerhardus. — Sī autem fuerit mala. quid tum fīet ? Henrīcus. — Nōn erit imitanda. Gerhardus. — Vicissitūdō convīviōrum frequēns sacerdōtibus estne sequenda ? Henrīcus. — Est, sed opulentīs. Gerhardus. — Nōbīsne fugienda ? Henrīcus. — Inopia nostra satis docet. Gerhardus. — Pulchrum tamen esset inter nōs orbem agī convīviōrum. Henrīcus. — Quam pulchrum fuerit ignōrō, parum quaestuōsum certē. Gerhardus. — Nescīs ob sūmptum pulchra nōn intermittenda ? Henrīcus. — Fateor, pulchra et honesta. Gerhardus. — Nōn indecōrum est invicem pōtitāre modicē. Henrīcus. — Sed nequīmus abstinēre, ubi amplexī fuerimus pōcula. Gerhardus. — Cessābimus ūnā aut alterā ēpōtā mēnsūrā. Henrīcus. — Tum ūnusquisque vix labia ūmectāret. Gerhardus. — Ineāmus precor foedus agendī inter nōs mūtuās interdum compōtātiōnēs. Henrīcus. — At quis sūmptūs feret ? Gerhardus. — Vicissim omnes. Henrīcus. — Quantum impendet pōtātiōnis prīnceps ? Gerhardus. — Exiguum : nam praeter cervisiam et bōlum pānis (nisi līberālior fuerit) dabit nihil. Henrīcus. — Sī vīnum appeterēmus, unde istud comparārētur ? Gerhardus. — Quisque suō appōnet nōmine. Henrīcus. — Nunc cōnsentiō. Dē mōribus Mēnsae. Jūlius & Mōrus. Jūlius. — Juvenem exōrnat nihil quam ingeniī mōrēs, dīxit hodiē praeceptor noster. Mōrus. — Ē tripode locūtus est. Jūlius. — Hāctenus crēdidī, plūs scientiā nōs decorāret. Mōrus. — Tōtō caelō aberrāstī. Jūlius. — Plūris tamen cōnstat scientia, quam virtūs. Mōrus. — Nōnnumquam scientia facilius adipīscitur. Jūlius. — Sed sine mōribus probīs, scientia nihil habet laudis. Mōrus. — Nescius sum istīs. Jūlius. — Quantumvīs perītus sit, sī mōribus vacāverit candidīs, nihilī homō erit. Mōrus. — Tantīne fīunt mōrēs ? Jūlius. — Aestimantur magnī ubivīs locōrum, māximē tamen ad mēnsam. Mōrus. — Ad lancēs ego frontem perfricō, mōrum omnium ignārus. Jūlius. — Nōn pudet tē absque fronte esse hominem ? Mōrus. — Prōverbium vulgī sequor : ‘ Ad mēnsam verēcundārī decēre nēminem ’. Jūlius. — Nōn satis intellegis dictērium illud. Mōrus. — Quid sibi velit tū apertius dīcās. Jūlius. — Nēminem ā cibīs dēbēre abstinēre, jūxtā tamen, mōrēs servandī. Mōrus. — Admonēs mē hāctenus ignōtī. Jūlius. — Nusquam magis, quam ad mēnsam rūsticitās advertitur hominis. Mōrus. — Estne adeō facile ad mēnsam dēlinquere ? Jūlius. — Facillimē, sī vel indecōrē biberis, comederis, vel cibum attigeris. Mōrus. — Posthāc mē īnstar assidentium geram, nē quid committam indignum. Dē fēriīs dīvī Blasiī. Ōsvaldus & Paschasius. Ōsvaldus. — In quem ūsum parās cuspidem illam ? Paschasius. — Quasi tū nescīrēs. Ōsvaldus. — Quī ego scīrem tua negōtia ? Paschasius. — Id quod mōlior, commūne hīc locōrum est. Ōsvaldus. — Age, et mē istīus certiōrem redde. Paschasius. — Crāstinō diē oculīs cernēs. Ōsvaldus. — Spectāculum forte aliquod erit ? Paschasius. — Spectāculum erit nōn lūdī, sed cursūs. Ōsvaldus. — Quī current, et quōrsum ? Paschasius. — Receptum est puerulōs crās ōstiātim cursitāre. Ōsvaldus. — Quid ōstiātim petent ? Paschasius. — Aliquid mūneris in dīvī Blasiī nōmine. Ōsvaldus. — Et quid precantibus ērogātur ? Paschasius. — Frustum carnis suillae, vel pānis trīticeus ūnīus terunciī. Ōsvaldus. — Unde nātus est mōs iste ? Paschasius. — Fugit mē per Herculem. Ōsvaldus. — Conjiciō ejus orīginem. Paschasius. — Ēnārrā unde aestimās. Ōsvaldus. — In templō meminī mē vīdisse dīvī Blasiī simulācrum. Paschasius. — At quā effigiē vel fōrmā ? Ōsvaldus. — Habēns caput porcīnum baculō īnfīxum. Paschasius. — Ista est vērō similis conjectūra. Ōsvaldus. — Ipse crēdō inde esse ortum mōrem quem dīcis. Paschasius. — Orīgō sit quaecumque, ego praedam mē factūrum spērō. Dē Ēloquentiā & Barbariē. Quirīnus & Rōmulus. Quirīnus. — Mīrum est, quantum loquendō discrepant hominēs. Rōmulus. — Quōmodo dissonant ? Quirīnus. — Ūnus cultē, alius foetidē Latīnē loquitur. Rōmulus. — Unde ista sermōnis dīversitās ? Quirīnus. — Ā variō praeceptōrum genere. Rōmulus. — Nōn sunt praeceptōrēs ejusdem farīnae ? Quirīnus. — Āh, inter corvum et cycnum colōre plūs convenit, quam inter praeceptōrēs litterāriōs. Rōmulus. — In quō dissimilēs sunt ? Quirīnus. — In ērudītiōne, perītus est ūnus, alter amūsus. Rōmulus. — Praeceptor indoctus esse nequit, sī īnstituit. Quirīnus. — Magistrātum praeceptōris multī gerunt, sed prōvinciae nōn satagunt. Rōmulus. — Omnēs discipulōs docent. Quirīnus. — Docēre varium est. Rōmulus. — Quōmodo est varium ? Quirīnus. — Aliquī docent vāna, inūtilia, et audītū injūcundī. Rōmulus. — Quae vocās injūcunda audītū ? Quirīnus. — Latīnum impolītum forte in aliquā coquōrum officīnā effectum. Rōmulus. — Tālem sermōnem nūllus docet discipulōs. Quirīnus. — Āh, nunc mihi cerebrum excutis. Rōmulus. — Loquor ut quī ignōrat. Quirīnus. — Dē tē vērē jūdicās. Rōmulus. — Doceās tamen quid Barbariēs sit, et quid ēloquentia. Quirīnus. — Barbariēs est sermō, inculta habēns verba, et impolītam compositiōnem. Rōmulus. — Quid Ēloquentia ? Quirīnus. — Est sermō ōrnātum habēns tum verbīs, tum compositiōne. An omne perdātur tempus, quod studiō nōn impartītur, ut dīxit Plīnius. Stephanus & Theodōrus. Stephanus. — Historicī, admīror an semper vēra afferant. Theodōrus. — Istud crēdendum audācī animō. Stephanus. — Tamen Graecī ā multīs mendāciīs arguuntur in historiīs. Theodōrus. — Latīnōrum ego tūtēlam gerō. Stephanus. — Plīniī jūniōris verbum fuit, ‘ id perīre temporis, quod studiō vacāret litterāriō ’, crēdis tū illud ? Theodōrus. — Nōn crēderem ? experior in diēs. Stephanus. — Aliud agendō nōnne etiam bene collocant tempus hominēs ? Theodōrus. — Audiam, quid operis putēs ? Stephanus. — Pōtitandō, edendō, et ventrem juvandō. Theodōrus. — Hoc aliud est nihil, quam tempus perdere. Stephanus. — Tamen inde commodum sequitur corporī. Theodōrus. — Sed interim neglegitur anima, quae est nōbilior. Stephanus. — Quī manibus labōrant artificēs, perdunt istī etiam tempus ? Theodōrus. — Id nōn reor. Stephanus. — Tamen Plīnius istud vidētur velle. Theodōrus. — Plīnius dē litterīs dēditīs loquitur. Stephanus. — Litterārum alumnī nequeunt semper incumbere chartīs. Theodōrus. — Dīc quandō nōn ? Stephanus. — Dīcam. Plīnius Secundus in Epistulīs dīcit dē Plīniō jūniōre, quod tempus balneī eximēbat studiō : ergō et illud perdidit. Theodōrus. — Vānē loqueris : et sī librōs nōn tractābat, tamen semper dē suīs meditābātur scientiīs. Stephanus. — Forte dīcere vīs, istud bene collocārī tempus, quod in librīs vel colloquiīs dē scientiā teritur. Theodōrus. — Rem ipsam tenēs. Cum aetāte esse sapiendum. Antōnius & Burchardus. Antōnius. — Nōn pudet tē adultum ita gerere ? Burchardus. — Quī agō ? Antōnius. — Īnstar puerī. Burchardus. — Dās id mihi vitiō ? Antōnius. — Quis vitiō ubi nōn adscrīberet ? Burchardus. — Nescīs, nēmō ubīque jūxtā sapit. Antōnius. — Sciō dulce esse quandōque dēsipere in locō. Burchardus. — Cūr tum mē increpās ? Antōnius. — Tū numquam nōn dēsipis. Burchardus. — Ut sapiam mē īnstrue. Antōnius. — Sī audīre mē velīs. Burchardus. — Auscultābō. Antōnius. — Duo sunt sapientiae praecepta. Burchardus. — Quae illa sunt ? Antōnius. — Prīmum est, posse tacēre. Burchardus. — Alterum quod est ? Antōnius. — Discere quid sit loquendum. Burchardus. — Ista memoriā recondam. Antōnius. — Sed scīs quandō, vel ubi tacendum ? Burchardus. — Nōn, et id mē doceās. Antōnius. — Tacendum est, ubi taciturnitās plūs cōnfert, quam loquācitās. Burchardus. — Istud praescīre quis potest ? Antōnius. — Praemeditandum istud est, antequam lingua moveātur. Burchardus. — Quandō loquendum est ? Antōnius. — Dum taciturnitās est obfutūra. Burchardus. — Obestne aliquandō silēre ? Antōnius. — Nescīs, Amyclās tacendō periisse ? Burchardus. — Ā quō discam quid loquendum sit ? Antōnius. — Sapientum adverte verba, et plūs audiās quam loquāre. Burchardus. — Vix illa tenēre poterō. Antōnius. — In mente habeās praeceptum Periandrī Corinthiī, quod meditātiō tōtum continet. Burchardus. — Posthāc nōn hīscam, nisi ēnīxē praemeditātus, quō verba vergant. Dē novīs indūmentīs colloquuntur. Carolus & Daniēl. Carolus. — Hodiē mē nōscis, crās nōn agnōscēs. Daniēl. — Mūtāberis in aliud animal ? Carolus. — Nōn, sed aliō modō tōtus variābor. Daniēl. — Forte incantāmentīs. Carolus. — Nōn, sed vestītū novō. Daniēl. — Vestieris recēns ? Carolus. — Utique novus ā tālīs ūsque ad verticem. Daniēl. — Tuō aere vel parentum ? Carolus. — Parentum, nōn meō sūmptū. Daniēl. — Quī id es meritus ? Carolus. — Diū est quod pollicitī sunt mihi. Daniēl. — Cujus reī grātiā ? Carolus. — Sī vīderint mē in litterīs prōgredī. Daniēl. — Certē tuī prōfectūs sunt avidī. Carolus. — Commodum meum plūs quam ego anhēlant. Daniēl. — Ista vēra est parentum pietās. Carolus. — Labōrābō omnī cōnātū, ut tālis efficiar, quālem mē cupiunt ipsī. Daniēl. — Nunc tempus esset, ut nucēs spargerēs. Carolus. — Cum istō recentī amictū fervidior fīam litterārum alumnus. Daniēl. — Faxit id magnus Apollō. Carolus. — Lūdibriō tū habēs quae dīcō, sed meliōra praestatūrum mē vidēbis. Daniēl. — Ut prīmum vīderō crēdam. Carolus. — Ignōrās mūneribus illectārī juvenēs ad studia ? Daniēl. — Horātiī ista sententia est. Carolus. — Nōn secus ac ego novīs vestibus dōnātus, discendō fervēscam. Daniēl. — Ārdor ille vereor perībit propediem. Carolus. — Id Diī āvertant. Daniēl. — Erō tibi augur, vestibus veterāscentibus, exārēscet et in tē discendī cupiditās. Carolus. — Hoc in plērīsque accidit, sed in mē locum nōn habēbit, id exitus ostendet. Daniēl. — Sī perdūrāveris dīligentiā, eris mihi magnus Apollō. Tractāre dīcunt fabrīlia fabrōs. Eberhardus & Fabricius. Eberhardus. — Quae convīvae vestrī fūdērunt colloquia ? Fabricius. — Tālia, quālēs fuēre hospitēs. Eberhardus. — Cujus tum farīnae istī erant ? Fabricius. — Negōtiātōrēs, et mercātōrēs, ac fēnerātōrēs. Eberhardus. — Hī quid invicem nūgābantur ? Fabricius. — Dē fēnore quod exercent. Eberhardus. — Spērant nunc quaestum aliquem ? Fabricius. — Spē lucrī jam foventur. Eberhardus. — Sed quārē lucrum facient nunc temporis ? Fabricius. — Annōnam vēnumdandō. Eberhardus. — Frūgum vēnditiō nunc tempestīva est. Fabricius. — Id et ipsī nōrunt, quia pretiōsē vēnit. Eberhardus. — Hui pereant cum eōrum aviditāte illī hominum et pauperum tortōrēs. Fabricius. — Faxit Deus ut mercātus annōnae vīlior fīat. Eberhardus. — Vereor ante proximam messem vīlius nōn vēndētur frūmentum. Fabricius. — Fīdendum est Deō, quī omnia vertere potest. Eberhardus. — Ferendum adhūc esset, sī nōn cārior fieret ēmptiō frūgum. Fabricius. — Id Diī prohibeant. Eberhardus. — Nōn aliī adfuēre convīvae ? Fabricius. — Praestō erant et sacerdōtēs nōnnūllī. Eberhardus. — An istī quī mercēde conductī missās celebrant, quōs praesentiōnāriōs vulgus vocat ? Fabricius. — Ejusmodī erant sacrificulī. Eberhardus. — Quālis ipsīs fuit sermō ? Fabricius. — Nusquam jam vel rārō dēfūnctīs exsequiās fierī. Eberhardus. — Quid causae putābant esse ? Fabricius. — Quod Lutherō accēderent hominēs. Eberhardus. — Altera et haec est ratiō, quod egent plērīque. Fabricius. — Certum est, egestāte ubīque labōrātur. Ad mēnsam laeta, & nōn trīstia dēbēre esse colloquia. Hērō & Jūliānus. Hērō. — Abeant verba illa. Jūliānus. — Quārē ? Hērō. — Trīstia sunt quae huic locō et temporī nōn conveniunt. Jūliānus. — Quae tum verba hīc apta erunt ? Hērō. — Dulcia et jūcunda dictēria. Jūliānus. — Quis hic est, quī aliquot scommata prōferet ? Hērō. — Salēs dīcantur inter nōs vicissim. Jūliānus. — Cujus reī auspicārī ? Hērō. — Hospitis istud est mūnus. Jūliānus. — Placet, deinde et propius assidentēs aliquī jocōs afferent. Hērō. — Vel sī vīsum est hospitī, sortiēmur quis incipiat. Jūliānus. — Incipere ipse essem īnstrūctus. Hērō. — Lepidī igitur aliquid recēnsē. Jūliānus. — Sed sileant prius omnēs. Hērō. — Tenēbimus ōra intentī omnēs, ut inquit Vergilius ? Jūliānus. — Prōverbium est multōrum in ōre, ‘ ad mēnsam sedendō juvenēscere hominēs ’, idne vōbīs vērisimile vidētur ? Hērō. — Fertur, sed certum est quod falsē. Jūliānus. — Cūr fictum esse crēditis ? Hērō. — Quia tempore senēscimus, ubicumque locōrum sīmus. Jūliānus. — Diffitērī nequeō, attamen ad mēnsam juvenēscimus. Hērō. — Cōnsonum vērō nōn crēdimus esse. Jūliānus. — Advertite vōbīs persuādēbō. Hērō. — Age faciās, et Phyllida sōlus habēbis. Jūliānus. — Sententia Horātiī est : ‘ Vīnum hominem reddere juvenem ’. Hērō. — Aequē tamen senēs manent ēbriī. Jūliānus. — Fīunt juvenēs animō et hilaritāte. Hērō. — Id vērum est, quia vīnum cūrās abigit. Jūliānus. — Et juvenum est cūrīs vacāre. Hērō. — Ipsī nōn cūrant, quantī annōna veniat. Jūliānus. — Ideō ad mēnsam sinite et nōs juvenēscere, largius bibendō. Ante & post cibum hymnum esse dīcendum. Lūcānus & Mauricius. Lūcānus. — Hominēs sītis an bēstiae, dubitō. Mauricius. — Fōrmam nostram aspice. Lūcānus. — Speciēs est hūmāna, sed vīta nōn. Mauricius. — Vīvimus tum brūta ? Lūcānus. — Agitis mōrēs bēluīnōs. Mauricius. — Hui, bona verba. Lūcānus. — Porcōrum est edere, nūllīs precibus dictīs. Mauricius. — Ōrārēmus ūsque ? Lūcānus. — Decet hominem ōrandō, cibum adīre et dēserere. Mauricius. — In aede sacrā sat precum dīximus. Lūcānus. — Fortassis ibīdem fābulīs trānsēgistis tempus. Mauricius. — Cōnfābulārī illīc nōn solēmus. Lūcānus. — Etiam nōn ad Deum precēs funditis sciō. Mauricius. — Observāstī tū in templō quid agerēmus ? Lūcānus. — Saepenumerō. Mauricius. — Tēcum habitā, sī nōs mordēre intendis. Lūcānus. — Reprehendite vōs et mē, sī quid scītis male per mē gestum. Mauricius. — Sapientiōrēs sumus, quam quod lītem auspicārēmur. Lūcānus. — Ōrētis, deinde cibō fruāminī. Mauricius. — Omittēmus posthāc numquam precēs ad cibum solitās. Lūcānus. — Nihil incīvīlius est, hominem edere sine hymnō dictō, cum id CHRĪSTUS fēcerit. Mauricius. — Oblīvīscimur quandōque, aliārum dum sumus sollicitī rērum. Lūcānus. — Sollīcitus sum numquam adeō, ut Deī oblīvīscar. Mauricius. — Fēlīx, quī istam habeās grātiam. Lūcānus. — Precantibus ad mēnsam vīctus suppeditātur ā Deō. Mauricius. — Facile crēdimus. Lūcānus. — Facite igitur, ut hōc praeceptō meī semper suīs memorēs. Mauricius. — Fīet, tibi grātiam habēmus. Dē Capite aperiendō. Nestor sapiēns & Ōtmārus. Nestor. — Rūstice, ubi ēgistī vītam, an inter bēstiās ? Ōtmārus. — Mihi cum bēluīs nōn convenit. Nestor. — Plūs cum bēstiīs, quam hominibus tibi est similitūdō. Ōtmārus. — Causam indicā. Nestor. — Apud honestōs virōs sine mōribus es. Ōtmārus. — Mōrēs quōs habērem ? Nestor. — Honestiōrī tē aperiendō caput, loquerēris. Ōtmārus. — Caput aperīre crēbrō molestum est. Nestor. — Optimē decet, quia datur virtūtī. Ōtmārus. — At caput nūdum frīgus mordet. Nestor. — Quantumvīs ācre sit frīgus, nequit citō laedere dētēctum caput. Ōtmārus. — Ipse doleō capite, dum frīgus sentiō. Nestor. — Nihil plūs decorat juvenem, quam digniōribus adesse nōn opertō capite. Ōtmārus. — Admīror, nihil tamen prōdest illīs quibus illud fit. Nestor. — Honor nōn accipientium, sed exhibentium est. Ōtmārus. — Ut audiō honor est meus, nōn quibus ipsum faciō. Nestor. — Sentīs vērāciter. Ōtmārus. — Sī praescīvissem aperuissem caput crēbrius. Nestor. — Ingenuōs indicat mōrēs adulēscentis. Ōtmārus. — Tum facillimē mōrātus efficiar. Nestor. — Audīstī umquam Rōmānōrum mōrem dē capite nūdandō ? Ōtmārus. — Nōn, recēnsē tū mihi. Nestor. — Lēx erat apud eōs, quod capite plēcterētur, quī seniōrem praeterīret coopertīs capillīs. Ōtmārus. — Nōllem tunc temporis apud illōs mē vīxisse. Nestor. — Ipse sī ibīdem vītam ēgissem, numquam operīmentō verticis fuissem ūsus. Ōtmārus. — Istud et ego nōn omīsissem. Dē fertilī Sacerdōtiō. Pater & Quirīnus. Pater. — Ad vītam agendam sat mihi nunc est commeātūs. Quirīnus. — Grātiam Deō habeās. Pater. — Sed nōstīne, unde vīctitābō ? Quirīnus. — Tū mē certiōrem redde. Pater. — Optimum mihi est sacerdōtium. Quirīnus. — Tāle et mihi esse vellem. Pater. — Piscāre undique, forte reperiēs simile meō. Quirīnus. — Aureō hāmō careō. Pater. — Argenteum ut habeās hāmum oportet. Quirīnus. — Fortassis et tibi aere adeptum est sacerdōtium. Pater. — Crēde mihi, nōn inānī ipsum sum nactus manū. Quirīnus. — Id tibi injūrātō crēdō. Pater. — Pendet mihi singulīs annīs centum aureōs nummōs. Quirīnus. — Sufficiet et tibi, et Nymphae, quam alēs. Pater. — Puellam ēducābō nūllam, sed parentibus commorābor. Quirīnus. — Sapiēs in rem tuam, sī fēceris. Pater. — Grave esset, mē et domum, et ancillam, et coquīnam fovēre. Quirīnus. — Dictō citius multum prōdigitur. Pater. — Parentibus vīvīs, impendiīs largīs parcam. Quirīnus. — Viāticum ad senium tibi comparā. Pater. — Vellem et tibi esse fēcundum sacerdōtium. Quirīnus. — Ipse quoque percuperem. Pater. — Reperiēs aliquōs piōs, quī tuī miserābuntur. Quirīnus. — Ō utinam quam grātus esse vellem. Pater. — Subōrnā amīcōs, quī prō tē dīvitēs precentur. Quirīnus. — Tentārem sēdulō, sī prōfutūrum scīrem. Pater. — Perīculum faciendum quippiam cupientī. Quirīnus. — Vērum est, audācēs fortūna juvat. Et dēsidentī (ut vulgō fertur) assa nōn advolat columba. Dē officiō mēchanicō addiscendō. Rōmulus & Scīpiō. Rōmulus. — Nunc temporis novus mōs inolēvit. Scīpiō. — Quem mōrem putās ? Rōmulus. — Quod ā plērīsque litterae dēferuntur. Scīpiō. — Quid tum susceptant ? Rōmulus. — Manibus operandō vīctitant. Scīpiō. — Paenitēbit ipsōs ōlim. Rōmulus. — Illud quam multīs praedīxī, sed lapidī loquēbar, et mortuō verba fēcī. Scīpiō. — Sapient nimis sērō. Rōmulus. — Labōriōsōs diēs nōn diū tolerābunt. Scīpiō. — Gustātā labōris amāritūdine, ad litterās recurrent. Rōmulus. — Regredī ipsīs nōn licēbit ad dēserta studia. Scīpiō. — Reditum quid morābitur ? Rōmulus. — Parentēs et aliōrum hominum nāsī suspēnsiō. Scīpiō. — Satis amārum est Cicōniā afficī et dēpingī. Rōmulus. — Quid agent crēdis, postquam eōs labōris taeduerit ? Scīpiō. — Crumēnās amputābunt, et jugulābunt hominēs. Rōmulus. — Bellōrum satellitēs fīent etiam strēnuī. Scīpiō. — Fierī potest, nam et animam et vītam vēnum habent. Rōmulus. — Monachōrum et quōrundam dīvitum admīror dēmentiam. Scīpiō. — Āh, admīrārī dēsine, nequeunt opiparōs ferre diēs. Rōmulus. — Stolidī quī luxuriōsam vītam commūtant miseriā. Scīpiō. — Ignōrās ? ‘ Optat ephippia bōs, piger optat arāre caballus. ’ Rōmulus. — Horātius istō verbō quid dīcere volēbat ? Scīpiō. — Quemque suae sortis paenitēre, optāre aliēnam. Eōs rārō probōs fierī, quibus in tenerīs annīs parentēs nimium indulgent. Telesphorus & Ūdō. Telesphorus. — Ō juvenis, juvenis, melior virtūte ēvādēs numquam. Ūdō. — Nōstī tū fortūnās hominum ? Telesphorus. — Tantum nōscō sortem tuam, quod in melius nōn prōficiēs. Ūdō. — Deus adhūc successum fēlīcem mihi spērō nōn dēnegābit. Telesphorus. — Tenera aetās dē tōtā jūdicat vītā. Ūdō. — Hercule fallit saepissimē. Telesphorus. — In tenerīs molliter, ut tū, ēducātī omnium ēvādunt pessimī. Ūdō. — Tum nūllī fierent prīncipēs probī, quia lautē aluntur. Telesphorus. — Prīncipem probum nigrō cycnō inveniēs rāriōrem. Ūdō. — Continē linguam, audīre fastīdiō. Telesphorus. — Veterum perlūstrā historiās, inveniēs ēgisse tyrannōs ferē omnēs. Ūdō. — Abeant prīsca tempora, aetāte nostrā Rēgēs et Ducēs trutinēmus. Telesphorus. — Hāc tempestāte dīves probus albō corvō est rārior. Ūdō. — Tertius tū Catō es, omnia nōstī. Telesphorus. — Sim quī sim, Quīntiliānī sequor sententiam. Ūdō. — Quae illa est ? Telesphorus. — Virtūte eum numquam adolēscere, quī in purpurā rēpserit. Ūdō. — Ita vīsum est Quīntiliānō forte inopī. Telesphorus. — Cēnsūra est sua, et experientia vērācissimum esse probat. Ūdō. — Perpaucī probī essent, sī vēra dīcerēs. Telesphorus. — Loquor dē illīs, quōrum lautē alitur juventūs. Ūdō. — Omnis fermē māter molliter alit fīlium. Telesphorus. — Facerent quidem istud omnēs nūtrīcēs, sed multīs reclāmat indigentia. Ūdō. — Ideō Deus pauperibus, nōn dīvitibus prōlēs concēdit. Quī parentēs suōs dīligant fīliōs. Xenophōn & Cypriānus. Xenophōn. — Vellem tālēs mihi contigisse parentēs. Cypriānus. — Quālēs optārēs ? Xenophōn. — Ut ille est fortius. Cypriānus. — Fātue, nescīs quid dēsīderās. Xenophōn. — Oppidō bene sciō. Cypriānus. — Sī perpenderēs vōtum, tacērēs. Xenophōn. — Diēs dēlicātōs cupiō. Cypriānus. — Tālēs sī habērēs, commodārentne tibi ? Xenophōn. — Frūgiferī essent, nam nūllā rē egērem. Cypriānus. — Unde tum omnium rērum habērēs cōpiam ? Xenophōn. — Ab opulentīs parentibus. Cypriānus. — Ah, ah, quid loqueris stolidē ? Xenophōn. — Loquor quod rēs est. Cypriānus. — Parentēs dīvitēs plūs surripiunt, quam largiuntur fīliīs. Xenophōn. — Ipsīs quid auferunt ? Cypriānus. — Omnem laudem et commoditātem. Xenophōn. — Parentēs darent fīliīs, citius quam adimerent. Cypriānus. — Ut tū rēris. Xenophōn. — Amābō, effāre quid fīliīs dēmunt ? Cypriānus. — Virtūtem, quā nihil est in mundō praestantius. Xenophōn. — Dicta tua nōn teneō. Cypriānus. — Vīs ut tibi tamquam Dāvō Terentiānō apertius loquar ? Xenophōn. — Volō et dēsīderō. Cypriānus. — Dīvitēs suīs fīliīs plūs aequō indulgent. Xenophōn. — Indulgentia ista quid obesse potest ? Cypriānus. — Quīntiliānus inquit, quod et corporis et animī nervōs omnēs corrumpit mollis illa ēducātiō. Xenophōn. — Age, quōmodo indulgent ? Cypriānus. — Errantēs nōn pūniunt, neque ā praeceptōribus eōs corrigī volunt. Quis noster sit Amīcus. Albertus & Brūnō. Albertus. — Miser homō nunc est, quī rērum est expers hūmānārum. Brūnō. — Quis esset illārum rērum rudis ? Albertus. — Prōh dolor, tālēs reperiēs complūrēs. Brūnō. — Quōs vocās tū hūmānārum rērum ignārōs ? Albertus. — Hōsce quibus facile impōnitur. Brūnō. — Nōnnumquam prūdentissimō cuique dantur verba. Albertus. — Sortem mundī quī calluerit pulchrē, sibi cavēbit. Brūnō. — Nostīne dictērium, Homērum quandōque dormītāre ? Albertus. — Inter hominēs agentī vigilandum est strēnuē. Brūnō. — Tenduntur tum nōbīs semper īnsidiae ? Albertus. — Ā multīs nōbīs īnsidiātur, etiam quōs amīcissimōs crēdimus. Brūnō. — Amīcī illī persōnātī sunt. Albertus. — Appārent fautōrēs cōram, sed clam mordent, et pungunt īnstar fēlium. Brūnō. — Effingunt pulchrē nātūram fēlis. Albertus. — Amīcus est rēs nōbilissima sed rārissima. Brūnō. — Ūnicō tamen mūnusculō amīcus adipīscitur. Albertus. — Iste mūneris, nōn nostrī est amīcus. Brūnō. — Vērum quem aestimābimus amīcum ? Albertus. — Nēminem festīnanter et temere. Brūnō. — Quandō ? ōrō īnstrue mē. Albertus. — Quem diūtinō convīctū intus et in cute nōverimus. Brūnō. — Intus aliquem nōscere difficillimum est. Albertus. — Longa cōnsuētūdō arguit, quālis sit ā tālīs ad verticem, albus an āter. Brūnō. — Multī Crocodīlī nātūram habent, aliud vultū, aliud corde gerentēs. Albertus. — Vērum est, ideō Mōmus Deus reprehēnsōrius carpēbat nātūram, quod hominem occlūsō pectore creārit, quod cordis alterīus nōs latēret cōgitātus. Brūnō. — Cordium sī quis explōrātor esse posset, facile amīcum vērum agnōsceret. Quis nōbīs sit inimīcus. Critolāus & Dāvīd. Critolāus. — Ō tū hominis somnium, nōn homō. Dāvīd. — Tū mē hominem esse negās ? Critolāus. — Negō et manibus et pedibus. Dāvīd. — Cōnfirmā quod dīcere audēs. Critolāus. — Quia brūtīs minus sapis. Dāvīd. — Brūta, sapiuntne ? Critolāus. — Prōvident dīligentius sibi, quam tū tibi. Dāvīd. — Cūram meī quantum possum gerō. Critolāus. — Factīs istud, verbīs nōn praestās. Dāvīd. — Ubi tum mihi incommodō ? Critolāus. — Quod cuilibet hominī aequē crēdis. Dāvīd. — Nōn crēderem amīcīs ? Critolāus. — Amīcōs quōs aestimās, inimīcī vērī sunt. Dāvīd. — Id Diī prohibeant. Critolāus. — Cōram tibi blandiuntur, rōdunt ā tergō. Dāvīd. — Hoc sī agnōverō, dēferam eōs. Critolāus. — Percipiēs vereor nōn sine perīculō. Dāvīd. — Argus erō quō mē nōn fallant. Critolāus. — Āctum est, diū in cassēs eōrum incidistī. Dāvīd. — Adhūc tamen līber sum. Critolāus. — Corpore līber es, sed ēmolumentō captus. Dāvīd. — Nocumentī adhūc sentiō prōrsus nihil. Critolāus. —Percipiēs mōre Phrygum sērus nimium. Dāvīd. — Tū sī amīcus es, praemoneās, quō mihi caveam commodius. Critolāus. — Sed mē apud eōs nōn prōdās velim. Dāvīd. — Silēbō ac lapis iste. Critolāus. — Foedus iniērunt tē dēplūmandī, quoad possent. Dāvīd. — Id ipsīs prohibēbitur, quia parum mihi restat quod dem. Critolāus. — Id modicum sī perdideris, nūdus essēs tōtus, ipsōs dēsere. Dāvīd. — Diūtius eīs nōn convīvam. Dē monastēriī & religiōnis ingressū. Geōrgius & Hermannus. Geōrgius. — Estne tibi praefīxum, quō pactō senium agēs ? Hermannus. — Est praescrīptum diūtissimē. Geōrgius. — Ipse adhūc incertus sum, quam subeam seniī condiciōnem. Hermannus. — Praescīre illud decēret tamquam mētam in quam curritur. Geōrgius. — Quō studiō senectūtem tū trānsigēs ? Hermannus. — Pietātis studiō et religiōnis. Geōrgius. — Fovēbis in seniō cultum religiōnis ? Hermannus. — Sīc stat sententia. Geōrgius. — Monachīne assūmēs persōnam ? Hermannus. — Cucullā mē vestiam. Geōrgius. — Habitus māximē convenit senīlī corporī. Hermannus. — Quī id putās ? Geōrgius. — Nam senectūtem frīgidam calēre facit. Hermannus. — Ob id eam nōn induam. Geōrgius. — Quā spē ductus religiōnem ingrediēris ? Hermannus. — Ob vītae cōnsequendum commeātum. Geōrgius. — Pessimam habēs prōpositī mētam. Hermannus. — Plūrimī tamen ductī eā causā, mundō sē abdicant. Geōrgius. — Satius esset coenobia illōs nōn invīsere. Hermannus. — Ēmanēre eōrum gulae nōn cōnferret. Geōrgius. — Prōdesset tamen animae. Hermannus. — Corporis gerunt cūram, animam Deō committunt. Geōrgius. — Deō, nōn ventrī ut serviātur, monastērium est ingrediendum. Hermannus. — Hui, indulgendum est nōnnihil et gulae. Geōrgius. — Quae tē Erinnys agitat, quod nunc temporis monachātum cōgitās ? Hermannus. — Ārdeō illīus vītae dēsīderiō, quī fīat ignōrō. Geōrgius. — Cōnspicisne, quōmodo passim nunc monachī solitās dēpōnunt persōnās ? Hermannus. — Audiō quod undique sē nūdant cucullīs. Geōrgius. — Nōn frueris illōrum īnsāniā, dētestāris monasticam vītam ? Hermannus. — Nōn citō fugiendum est, quod exsecrantur hominēs nihilī. Geōrgius. — At expertīs crēdendum, religiōsam vītam commūtant mundānā, tamquam meliōrī. Hermannus. — Ipsī voluptāte dēlectantur, ideō in mundum redeunt, quō ipsā potiantur ūberius. Nōn omnēs doctōs esse quī capite redimītī sunt rubeō tegmine. Juppiter & Lūdolfus. Juppiter. — Hodiē aliquid vīdī, quod portentī locō habeō. Lūdolfus. — Ecquid istud fuit ? Juppiter. — Fortassis tibi nōn novum. Lūdolfus. — Dīcam, postquam audierō. Juppiter. — Imberbem adulēscentem magisteriī opertum diadēmate. Lūdolfus. — Quid tēcum tacitus cōgitābās ? Juppiter. — Vix adultum, in litterīs tantum prōfēcisse. Lūdolfus. — Stultus cōgitātus fuit. Juppiter. — Prūdenter volvēbam hoc mente, nam multōs nōvī annīs plūrimīs cōnfectōs, et nōndum illum erant magistrātum adeptī. Lūdolfus. — Unde faciēbās istum in perītiā longē prōgressum ? Juppiter. — Capitis redimīculum id mē docuit. Lūdolfus. — Aestimās tū ab amictū ērudītum ? Juppiter. — Quid aliās loquitur istud capitis vēlāmen, quam hominis ingenuam doctrīnam ? Lūdolfus. — Saepe īnscītiae est lēnōcinium, nōn ērudītiōnis index ? Juppiter. — Ō quantum hāctenus spē vānā mē lactātum videō ! Lūdolfus. — Quōmodo tibi impositum est ? Juppiter. — Prōsecūtus sum honōre et laude omnēs capite vēlātōs īnsigniter. Lūdolfus. — Āh, rērum hūmānārum rudis es. Juppiter. — Quī ipse scīvissem eōs īnsciōs, cum tiārā prōdīrent ērudītā ? Lūdolfus. — Nōstīn’ adagium ? ‘ Nartēcophorī multī, Bacchī vērō paucī. ’ Juppiter. — Prōverbiī quid istud est ? Lūdolfus. — Multī aliud appārent, quam intus sunt. Juppiter. — Unde tū perīculum sūmis alterīus ērudītiōnis ? Lūdolfus. — Sī multa docet, vel doctē agit. Juppiter. — Etiam sī magisteriī pilleolō nōn sit opertus ? Lūdolfus. — Hedera viridis vīnum nihil commendat, ita neque amictus pretiōsus animī nōbilitātem. Quibus sit ūtendum verbīs, dum aliquid ā Praeceptōre flāgitātur. Mārcus & Nerō. Mārcus. — Īnstar foliī trepidō, dum praeceptor mihi est conveniendus. Nerō. — Cūr tremis ? estne tantus tyrannus ? Mārcus. — Nōn, sed aliud mihi timōrem incutit. Nerō. — Audāculus tamen homō solēs esse. Mārcus. — Apud praeceptōrem mihi semper animus in pedēs lābitur. Nerō. — Verēcundārī decet discipulum apud īnstrūctōrem suum. Mārcus. — Vereor ideō, Latīnē nesciō, ut decet, loquī. Nerō. — Nōn tē lābentem linguā secus docet ? Mārcus. — Īnstruit quidem, sed semper asinum mē vocat, ubi loquendō cadō. Nerō. — Sīc incutit tibi īnscītiae pudōrem. Mārcus. — Vērāx es, nusquam nisi apud cum sermōnis sollicitus sum. Nerō. — Eō pactō quandōque integrē Latīnē loquī discēs, et minus errāre. Mārcus. — Eā spē dūcor. Nerō. — Istā nōn frūstrāberis cōnfīdentiā. Mārcus. — Certiōrem mē redde, quōmodo precābor ab ipsō exeundī veniam, dum cacāturiō. Nerō. — Rogō veniam exonerandī ventrem. Mārcus. — Dum ūrīnā urgeor ? Nerō. — Precor facultātem ad ēvacuandam vēsīcam. Mārcus. — Quandō domī mihi est manendum ? Nerō. — Optō cōnsēnsum ēmanendī ē gymnasiō, per occupātiōnēs adesse nequeō. Mārcus. — Sī mihi ad prandium est vocandus praeceptor ? Nerō. — Colende praeceptor, parentēs meī tē in prandium vel cēnam, convīvam petunt. Mārcus. — Excūsātūrus mē quod nōn interfuī lēctiōnī, per parentum jussa ? Nerō. — Ignōscās ōrō colende praeceptor meae absentiae, quia praestō esse nōn potuī, per parentum negōtia. Dē ōvīs colligendīs circā Paschatis fēriās. Aristophorus & Butubatta. Aristophorus. — Quid struis, suppingis tū calceōs ? Butubatta. — Suppingō, ita pecūniam mihi servō. Aristophorus. — Quam pecūniam ? Butubatta. — Dandam suppāctōrī calceāriō. Aristophorus. — Veterēs quid resarcīs calceōs ? mercāre novōs. Butubatta. — Aere labōrō. Aristophorus. — Tantum bene habērēs argentī. Butubatta. — Crumēnam meam potius tē nōscō. Aristophorus. — Est tibi animus aliquō proficīscendī, quod calceōs reficis ? Butubatta. — Faciam iter rūs versus ad diēs aliquot. Aristophorus. — Rūrī quid exsequēris ? Butubatta. — Hōc tempore annuō rūsticārī soleō. Aristophorus. — Etiam ēmolumentum cōnsequitur ? Butubatta. — Immō integrī mēnsis vīctum. Aristophorus. — Commeātus iste quis est ? Butubatta. — Ōvōrum magnam cōpiam congregō. Aristophorus. — Multitūdinem ōvōrum, an apud saepēs olentium ? Butubatta. — Ista palātum meum nōn dēlectant. Aristophorus. — Colligisne ōva gallīnācea ? Butubatta. — Coacervō utique ā rūsticānīs mulierculīs. Aristophorus. — Cantās ante forēs, vel precāris īnstar mendīcī ? Butubatta. — Canō hymnum, quem vocant : ‘ CHRĪSTE quī lūx ’. Aristophorus. — Jubent etiam quandōque ab ōstiō tē abīre immūnem ? Butubatta. — Saepe, sed blandior ipsīs, quoūsque stipem porrigunt. Aristophorus. — Nihil tibi praeter ōva praebent ? Butubatta. — Nōnnumquam et pingue farcīmen. Aristophorus. — Solēsne comitātus īre collēctum ōva ? Butubatta. — Interdum sōlus, ubi Thēseus mihi dēfuerit. Aristophorus. — Quid sī mē socium sūmerēs itineris ? Butubatta. — Placēbit mihi. Aristophorus. — Animō et meō arrīdet. Nusquam nunc tūtam esse Fidem. Jodocus & Matthaeus. Jodocus. — Lāmentārisne ? Matthaeus. — Nōn lāmentārer ? sanguinem paene flērem. Jodocus. — Accidit tibi quippiam exitiī ? Matthaeus. — Āh, malī magna turba. Jodocus. — Impertiās mihi verbīs ut tibi condoleam. Matthaeus. — Tuum nihil mihi prōderit condolēre. Jodocus. — Sōlācium est in miserīs amīcus compatiēns. Matthaeus. — Māllem ego juvantem quam contrīstantem. Jodocus. — Dētege mihi maerōrem. Matthaeus. — Fidēs pollicita mihi nōn servātur. Jodocus. — Quid prōmissī tibi est factum ? Matthaeus. — Adminiculum vīctūs tōtīus vītae meae. Jodocus. — Ēcastor, sī factum fuisset secūtum verba, in caelō essēs. Matthaeus. — Nunc autem et ā spē et prōmissō dēcidī. Jodocus. — Animum nē dēspondeās, sī quid pollicitum est, forte bellē servābitur. Matthaeus. — Quantum intellegō, facta nōn sequentur verba. Jodocus. — Nescīs dīvitum animōs, volunt sibi supplicārī. Matthaeus. — Precātus sat sum. Jodocus. — Ōrēs dēmum per amīculōs, istī ocius exaudientur. Matthaeus. — Rēte tendam per amīcissimōs. Jodocus. — Eōs mitte, quī istī sunt intimī, quī prōmīsit. Matthaeus. — Cōgitāram id anteā diū. Jodocus. — Vērum nē differās : nam semper nocuit differre parātīs, et mora sua cuilibet est nocīva. Matthaeus. — Quamprīmum opportūnum fuerit, perīculum faciam. Jodocus. — Faxit Deus ut ālea tibi prōsperē cadat. Matthaeus. — Dē istō mihi optātō grātiam habē. Quod obsequium amīcōs vēritās odium pariat. Gīsbertus & Cornēlius. Gīsbertus. — Terentiī Cōmoediae suntne umquam tibi lēctae ? Cornēlius. — Saepiusculē, et adhūc in diēs leguntur. Gīsbertus. — Excerpis etiam ēlegantiōra quaedam dicta ? Cornēlius. — In hōc raptitius est mihi liber. Gīsbertus. — Obsequium amīcōs, vēritās odium parit, cujus Cōmoediae est verbum ? Cornēlius. — Prīmae, scīlicet Andriae. Gīsbertus. — Vidēturne tibi esse poēticum dictum ? Cornēlius. — Nēquāquam, sed Delphicum ōrāculum. Gīsbertus. — Paris tū semper amīcōs obsequendō ? Cornēlius. — Inimīcōs numquam nactus sum officiō. Gīsbertus. — Obsequia tamen saepe ingrāta sunt. Cornēlius. — Ingrāta quae sunt nōn merentur obsequia dīcī. Gīsbertus. — Vērum pessimī sunt hominēs, quī obsequiīs irrītantur ad nocendum, ut inquit Cicerō. Cornēlius. — Istās bēstiās, nōn hominēs dīcerem. Gīsbertus. — Ego ipsīs bēluam praepōnerem. Cornēlius. — Quārē ? Gīsbertus. — Bēstiae agnōscunt pietātem exhibitam eīs. Cornēlius. — Canēs praecipuī grātī sunt. Gīsbertus. — Miserum est sānē, hominī obsequendō operam lūdere. Cornēlius. — Praestāret ōtiōsum fuisse. Gīsbertus. — Sed quōmodo vēritās parit odium ? Cornēlius. — Dum alterī dīcitur quod ipsum acētō perfundit. Gīsbertus. — Tangitur hominibus ulcus vēritāte ? Cornēlius. — Multīs vērō sermōne movētur bīlis et Anagȳris. Gīsbertus. — Illōrum salūs est dēspēranda (teste Cicerōne) quōrum aurēs sunt occlūsae vēritātī. Cornēlius. — Per Herculem nocuit semper suō nūtū, et nōn aliōrum cōnsiliō, singula gerere. Convīvium Bacchānāle, sīve ultima cēna diērum Lupercālium. Hospes, Uxor, Puer, Servus, Convīvae, Mārtīnus, Arnoldus & Citharoedus. Hospes. — Ō uxor meum corculum, in cēnam quid parābis obsōniī ? Uxor. — Nihil, nisi hujus prandiī reliquiās mēnsae impōnam. Hospes. — Id dēdecēret, nihil habēre carnis recentis et vix ēlixae. Uxor. — Quid ob ūnicam cēnam obsonātum īrem ? Hospes. — Convīvās nōnnūllōs vocāvī, hōs oportet lautīs expōnere lancibus. Uxor. — Quōs ? Hospes. — Dominum Mārtīnum, et Magistrum Arnoldum fīliī nostrī īnstrūctōrem, tū fortassis et umbrae aliquī accēdent. Uxor. — Quī istī essent umbrae ? Hospes. — Persōnātī quī amīcōs hōc vesperī invīsunt. Uxor. — Lārvīs opertīs hāc nocte līmen nostrum nōn patēbit. Hospes. — Nunc meum dēliciolum, focum īnstrue carne ēlixandā, et verū gallīnās duās in cēnam nōbīs coque. Uxor. — Servum jubē, ut ā laniīs armum ovillum ferat. Hospes. — Heus tū serve ubi latitās ? Servus. — Adsum ere. Hospes. — In macellum ī celerī gressū, ac carnis ovīnae fer talenta sex. Servus. — Ībō ac vēlōx. Uxor. — Ego ēnectum gallīnās vādō. Hospes. — Id facitō. Puer. — Noctēscit pater, feram vīnum in tempore, nōn tūtum erit in tenebrīs vīcātim cursitāre. Hospes. — Hīc pecūniam sūme in manūs quattuor mēnsūrārum, quamlibet sēdecim mercāberis obolīs, dīcās mātrī ut singula percoquat, ego mox ā somnō surgam. Puer. — Efficiam quod fīat ut jubēs. Uxor. — Expergīscere marīte, statim aderunt convīvae, quīnta sonuit. Hospes. — Nunc mē ērigam : serve vāde vīsum ubi morentur invītātī ā mē, an ēmanēre velint ? Servus. — Ēn aliās testūdineō veniunt gradū. Hospes. — Nunc tū mēnsam ocius singulīs parā et īnstrue. Servus. — Dictō citius īnstrūctam reddam. Hospes. — Grātulor vestrō adventuī meī convīvae. Convīvae. — Tibi sit grātia. Hospes. — Ubinam latet tempus Lupercāle ? Convīvae. — Ignōrāmus, abīre, nōsque dēserere parat. Hospes. — Prius in ipsō hilarem dūcāmus compōtātiunculam. Convīvae. — Ideō hūc dētulimus pedēs, et istud nostrum villī, precāmur bonī cōnsulās. Hospes. — Hui, nimium est, suffēcisset medium : quis ēpōtābit ? Convīvae. — Ēbibēmus sine sūdōre, prōlixam adhūc agēmus compōtātiōnem ante dīgressum. Hospes. — Abluite singulī manūs et discumbite, in tempore incipiāmus, quō hilaritātī sat restet spatiī. Convīvae. — Heus puer, adesdum, cōnsecrā cēnam. Puer. — Benedīcite. Convīvae. — Dominus. Puer. — Quicquid appositum est, et quicquid appōnētur, benedīcat nōbīs ille, quī suā largitāte pāscit ūniversā. In nōmine Patris, et Fīliī, et Spīritūs sānctī. Convīvae. — Āmēn. Hospes. — Nunc in cibum manūs injicite, quoad lautiōra afferentur. Convīvae. — Nostrī mūneris nōn erimus nesciī. Hospes. — Calicēs replē vīnō tū serve, ut stās tamquam Marpēsia cautēs ? Mārtīnus. — Bibere plūs appetō quam edere, hunc ego exsorbēbō calicem. Uxor. — Interbibendum est, nē in stomachō cibus putrēscat : marīte, hōc tē salūtābō pōculō. Hospes. — Tibi nōn incommodet ipsīus haustūs. Arnoldus. — Et ego Mārtīne. hunc scyphum tibi propīnō. Martīnus. — Salūtī sit tibi. Hospes. — Ut ita Chrȳsippum agitis ? nōn dēlectat vōs cibus ? Convīvae. — Juvat plūrimum, sed ēsurīmus modicē. Hospes. — Hoc vitrum volō quisque ōrdine exsiccet, ego glaciem secābō, et classicum canam. Convīvae. — Et nōs post tē ipsum ēlambēmus. Hospes. — Age hunc tibi propīnō Mārtīne, vidē ut aequālī mihi respondeās haustū. Mārtīnus. — Nōn recūsō. Hospes. — Ubi scyphus sistit ? cūr nōn obambulat ? puellulae istae sitī pereunt. Arnoldus. — Ēpōtāvimus ipsum omnēs, in uxōre tuā morātur. Uxor. — Ego ipsum exhauriam, ubi hunc bōlum perēderō. Hospes. — Serve, tolle haec, ac alia affer edūlia, mūtā quadrās, et mundās redde. Uxor. — Marīte, excipe convīvās ut mōris est, ad carnēs tostās. Hospes. — Adventus vester mē dēlectat, ad hās gallīnās et buccellam carnis porcīnae in verū parātam vōs vocāvī, ōrō aequō accipite animō : sī parcus et modicus est cibus, largior erit pōtus. Convīvae. — Ō hospes apparātum lautiōrem quam opus fuisset fēcistī, nōn dēbuerās nostrī causā diem fēstum īnstituisse. Hospes. — Temporī īnserviendum est nōnnihil, diērum licentia et patinārum exigit lautitiam. Arnolde, hunc calicem ad īmum ūsque tibi praebibō. Arnoldus. — Prōsit tibi. Mārtīne hoc pōculum tibi praebibō, ut et tū deinde exsorbeās. Mārtīnus. — Praebibitis nūllī quam mihi, videō, quid mōnstrī alitis ? crēditis mē mētam esse, in quam dīrigantur pōcula, ut sagittae in scopum ? Citharoede hōc cyathō tē adorior, ut nōbīs ā cēnā dulcem exhibeās citharae pulsum. Citharoedus. — Accipiam abs tē libenter. Hospes. — Serve, affer bellāria, videō convīvās anhēlāre chorēam. Mārtīnus. — Nōs virī nōn, forte hae nymphae saliendī amōre ārdent. Hospes. — Mox surgēmus. Uxor. — Edant prius, ut ita mātūrāre cōnāris ? Arnoldus. — Quis ūsque, ut vultur edere potest ? Mārtīnus. — Sī vīsum fuerit hospitī, tollātur cibus. Hospes. — Fīat. Puer adsīs, et hymnum postrēmum recēnsē. Puer. — Grātiās dīcimus Deō trīnō in persōnīs, ūnī in essentiā, quī suā immēnsā potentiā condidit omnia, gubernat ūniversa, quī nōs indignōs famulōs hōc vesperī suō pāvit mūnere, ipse nōbīs largiātur, ut post hoc exsilium sēcum in aeternum fruāmur caelitum laetitiā, suōque potiāmur cōnspectū per IĒSUM Chrīstum. Convīvae. — Āmēn. Hospes. — Habeō vōbīs convīvae hūmānissimī, grātiam, quod ad hoc convīviolum meum exiguum dignātī sītis venīre, ōrō libentī accipite animō quae praestō fuēre, vice aliā dēlicātiōra exhibēbō. Convīvae. — Grātī erimus, et quandōque pār parī referēmus. Hospes. — Citharoede nunc fac resonāre citharam. Citharoedus. — Laudāre nesciō : nisi cantūs agrestēs et rūsticōs, nōn rēgiōs. Hospes. — Id rēfert nihil : nescīs illud Bebeliī : Cujuscumque fistulae cantus valet amantī chorēās ? Citharoedus. — Age, et salīte, ipse lūdam. Mārtīnus. — Ipse sat chorēae fessus sum. Hospes. — Uxor īnstrue rūrsus mēnsam stribilīginibus et aliīs bellāriīs mellītīs, ac saccharō condītīs. Uxor. — Omnia diū sunt parāta. Hospes. — Nunc venīte vōs convīvae ad hās stribilīginēs, sūmēmus nocturnam cōmissātiōnem, hōra exigit. Sī quem hoc hallēc dēlectat salsūgine ērutum, attingat. Convīvae. — Nunc praestō est jejūnium. Hospes. — Crās in prandiō rūrsus ūnā auspicium sūmēmus temporis ēsuriālis, in hīs meīs aedibus, sīcuti nunc invicem perēgimus diēs Lupercālēs. Convīvae. — Tū valē in crāstinum. Hospes. — Valēte et vōs : faxit Deus, ut annō abhinc proximō rūrsus ūnā sīmus laetiōrēs, et minus dēlictīs contāminātī, ac interim crēbrō. Convīvae. — Id Diī superī et nōbīs et tibi concēdant. Fīnis. Hermannus Schottennius Hessus studiōsae Juventūtī S.P.D. Quae renāscuntur, nōstī, tenera et studiōsa juventūs, immūtantur paululum, novīque aliquid secundā nātīvitāte accipiunt. Sīc hominēs per baptismum renātī, mundī ab orīginālī peccātō fīunt. Phoenīx ūnica avis Arabiae, igne sēipsam combūrēns, renāscitur jūnior et pulchrior : velutī serpentēs pelliculam vetustam, per angustam arborem rēpentēs, dēpōnunt, tandemque ā rūgōsō seniō līberantur. Nihilque ūsque adeō est quod renāscendō, vel temporis prōgressū nōn immūtētur, lepidiusque et candidius reddātur. Ideō et mihi nūper, cum hae cōnfābulātiōnēs dēnuō ā Typographīs essent excūdendae, placuit ut prōdīrent ēlīmātiōrēs, locuplētātaeque trīgintā convīviīs sequentibus. Convīvia addidī, nōn collocūtiōnēs puerīlēs. Quicquid enim agitur inter hominēs dum ōtiantur, pōculīs indulgētur, nam inde amīcitia oritur, odium et maeror discutiuntur, hilaritās et benevolentia mūtua acquīruntur. Auxī hīs convīviīs, grandibus dictīs dēscrīptīs, ut et tū adolēscās, grandēscāsque sermōne adultōrum, nōn semper puerum sonēs loquendō. Valē. Colōniae, Mīllēsimō quīngentēsimō vīcēsimō sextō. Convīvium Telesphoriānum, sīve Ēsuriāle. Hospes, Uxor, Puer, Servus, Convīvae, Mārtīnus & Arnoldus. Hospes. — Suntne obsōnia mox percocta et mātūra ēsuī ? Uxor. — Fermē, jubē sternī mēnsam. Hospes. — Heus puer, ubi latitās ? Puer. — Adsum ere. Hospes. — Mēnsam suō apparātū decorātō, statim convīvae aderunt, nam prandendī hōra imminet. Puer. — Expediam festīnanter. Hospes. — Tū serve vīnum prōme hornum et bīmum, ac absinthiō condītum. Servus. — Efficiam domine. Hospes. — Cervisiae quoque ūnum aut alterum pōculum. Uxor. — Omnia edūlia sat cocta sunt, accubitum īrēmus sī adessent convīvae. Hospes. — Spērō quod āctūtum advenient, ōstium crēdō pulsant. Ī puer, reserā forēs. Puer. — Ībō, ēn adestis, erus vōs morātur. Convīvae. — Ipsī jam adsumus. Salvus sīs hospes noster, ut valēs hōc ēsuriālī tempore ? Hospes. — Valeō pugilicē, salvī et vōs sītis : vestrum adventum dēsīderābam, īlicō manūs abluite, et accumbite mēnsae. Convīvae. — Faciēmus, prīmus tū accumbe. Hospes. — Hic in sellā mihi est locus. Puer, benedīc prandium. Puer. — Benedīcite. Convīvae. — Dominus. Puer. — Quicquid appositum est, appōnēturque cibī et pōtūs, benedīcere et cōnservāre velit dexterā CHRĪSTĪ, sūmentibusque salūbre reddere. In nōmine Patris, et Fīliī, et Spīritūs sānctī. Convīvae. — Āmēn. Puer. — Pater noster. Hospes. — Ōrātiōnem dominicam et salūtātiōnem angelicam quisque sēcum ōret. Nunc cibō fruiminī, alius nōn est quam hesternō vesperī cibus edendus. Convīvae. — Sīc diērum condiciō exigit. Hospes. — Hoc jusculum pīsārum exsorbēte, cōnferet cerebrō, et stomachō nōn oberit. Convīvae. — Prōderit per Herculem, medēbiturque dolōrī capitum nostrōrum ex hesternā compōtātiōne contractō. Hospes. — Ideō imbibite ipsum dum calet et fervet. Nunc hallēcēs hās edite, ēlixās aut tostās. Convīvae. — Dēsidiōsī nōn erimus. Hospes. — Edite et bibite, vōbīs nōn ministrābō : incommodābit vestrō ventrī, sī ā cibō quiēveritis. Serve aliud edūliī affer, mundōsque orbēs redde. Nunc dē hōc vīnō absinthiō condītō, singulī prīmum faciētis haustum, salūbre est. Praebibō tibi Mārtīne, tū proximō tuō propīnēs. Mārtīnus. — Nōn obsit tibi bibentī. Hospes. — Arnolde tibi praebibō. Arnoldus. — Sit salūtiferum. Hospes. — Ōrdine quisque lambat dē ipsō. Ut sīc abstēmiī estis ? neque pōtū, neque cibō ūtiminī alacriter, forte hic cibus vōs parum dēlectat. Convīvae. — Ab hesternā cēnā adhūc saturātī sumus. Uxor. — Obsōnia haec palātō nōn adeō arrīdent, ut quae Lupercālibus diēbus edimus. Mārtīnus. — Temporī serviendum est, cutīculam hāctenus cūrāvimus, nunc genium fraudāre oportet. Hospes. — Breve est tempus, hominī sānō curriculō abībit. Arnoldus. — Bene valentī, et piscium cōpiā abundantī, nōn hīs quibus pānis nūdus est rōdendus. Uxor. — Dīligentī Deum nihil est difficile. Mārtīnus. — Vērum est, nam ut Plautus inquit : “ Amor condīmentum est, amāra dulcia faciēns ”. Sed admīrāmur quis prīmus hoc ēsuriāle tempus sancīvit. Hospes. — Majōrēs nostrī, sānctīque Patrēs Ecclēsiae, et Pontificēs in exemplum Prophētārum et CHRĪSTĪ, quī sē jejūniō mācerārunt. Arnoldus. — Cūr est vocātum tempus “ Telesphoriānum ” ? Hospes. — Ajunt Telesphorum Pāpam Quadrāgēsimam sīc īnstituisse, ut ab Ecclēsiā peragitur. Arnoldus. — Quid prōdest tamen ? Hospes. — Vitia corporis comprimit, animam salvat, ventrī pestem, crumēnae commodum, et crāpulae dēcoctiōnem affert. Mārtīnus. — Cūr nōn indictum est oleum, ut būtȳrum et lacteus cibus ? Hospes. — Lac et būtȳrum nātūrae sunt sanguineae, nam lac est sanguis vaccārum, colōre tantum mūtātō, sed oleum nihil in sē carnī affīne habet. Arnoldus. — Quārē ā cibīs quibusdam arcēmur, nōn autem ab aliquō pōtūs genere ? Hospes. — Sīc nostrīs placuit majōribus, et nōn tantum sagīnat pōtus ac cibus. Uxor. — Loquendō tempus teritis, et interim cibus frīgore corrumpitur. Hospes. — Quisque strēnuē edat et pōtitet, ipse nūllīus edūliī sum cupidus, nam stomachō nōn admodum valeō. Mārtīnus. — Et nōs parum bene valēmus. Hospes. — Puer tolle haec, et nucēs, pira, ac fīcūs affer, et lībum mellis. Arnolde, hōc scyphō tē adoriar. Arnoldus. — Bibe salūbriter. Hospes. — Puer, singula conde, et hymnum postrēmum dīcitō. Puer. — Quicquid sūmpsimus pōtūs ac cibī, id nōbīs salūtiferum reddat ille, quī ūnus est salūs omnium. Convīvae. — Āmēn. Hospes. — Vōs convīvae bonī et aequī accipite, quae praestō fuēre, meliōra obsōnāre nōn potuimus. Convīvae. — Tū grātiam habē. Hospes. — Grātulor vestrō adventuī. Convīvae. — Grātī nostrō nōmine tibi sint superī. Hospes. — Nunc vōs amīcī grātiārum āctiōnum haustum bibite singulī. Convīvae. — Tū nunc valē, nōs nostrōs repetēmus Penātēs, quandōque pār referēmus. Hospes. — Diū relātum est. Pȳthagoricum Convīvium. Pȳthagorās, Hospes, Discipulī, Convīvae. Discipulī. — Salūte tē impartīmur plūrimā, vir sapientissime. Pȳthagorās. — Eam et vōbīs optō. Discipulī. — Esset nōbīs nōnnihil tēcum colloquendum, sī audīre vellēs. Pȳthagorās. — Audiam libentissimē, cūr vēnistis ? dīcite. Discipulī. — Adsumus, cupidī litterārum, quās sub tuā cupimus discere ferulā, sī in discipulōs nōs habēre velīs. Pȳthagorās. — In meam īnstrūctiōnem admittō nūllum, nisi ipsīus indolem et Minervam sim explōrātus. Discipulī. — Quō tum ignōtōrum experīmentum accipis, ingenia quālia habeant ? Pȳthagorās. — Istud vestrā rēfert nihil. Discipulī. — Quibus īnfēcunda contigit Minerva, eōsne īnstruere labōrās ? Pȳthagorās. — Illōs colendōs nōn suscipiō, nōn minus ac agricola sterilem terram, quia labōrem lūderem. Discipulī. — Nōn possent litterīs imbuī īnfēlīciter nāta ingenia ? Pȳthagorās. — Īnstruuntur opera magna, sed prōfectū pusillō aut nūllō. Agrī enim nōn fertilēs, et sī cūrantur, nōn tamen frūgēs prōferunt. Discipulī. — Precāmur colendissime Philosophe, nōs in tuōrum discipulōrum gregem suscipiās. Pȳthagorās. — Dē vestrīs ingeniīs prius perīculum sūmam, an aptī sītis litterīs, tum īnstruendōs assūmam. Discipulī. — Auscultābimus tuīs dictīs ad unguem libentissimē. Pȳthagorās. — Prandēbō, modo meae adsītis mēnsae, tum hujus gymnasiī meī rītūs et lēgēs cognōscētis. Discipulī. — Pārēbimus tuō verbō. Pȳthagorās. — Puer, mēnsam cibō praeparā, prandendī hōra est. Adulēscentēs vōs mēnsae assidēte, ego hīc accumbam. Cibum cōnsacrēmus. Omne quō vēscēmur modō, cibum et pōtum nōbīs benedīcere velit Juppiter, caelitēsque omnēs, in nōmine ipsīus quī trīnus est in persōnīs, sed ūnus in essentiā. Discipulī. — Āmēn. Pȳthagorās. — Hīs obsōniīs vulgāribus pīsīs, pirīs, pōmīs, pōtūque vīlissimō ēsurientēs vōs alite, nōn alium cibātum haec mēnsa habēre solet. Discipulī. — Numquam carnēs neque piscēs ? Pȳthagorās. — Minimē gentium, essēmus ūsque adeō immānēs et impiī, ut vīctitārēmus carnibus animālium et piscibus ! Discipulī. — Esset illud impium et immāne ? Pȳthagorās. — Dētestābilissimum est hūmānae nātūrae. Discipulī. — Passim tamen locōrum bis cibīs aluntur hominēs. Pȳthagorās. — Aliud Philosophia nōs docet, quae ab istīs nōs dētrahit, brūtōrum vēscī carnibus et piscibus, māximē impium est. Discipulī. — Quārē ? doceās nōs illud hūmānissime praeceptor. Pȳthagorās. — Nōs Philosophī dīcimus animās esse immortālēs, et post mortem animālis in aliud trānsīre corpus, ideō sī carnibus bēluīnīs vēscerer, timērem meī patris animam nē dēvorārem. Discipulī. — Cūr piscibus tum abstinēre solēs ? Pȳthagorās. — Piscis animal innocuum est, nihil exitiī hominibus īnferēns : ideō in ipsum nostrī morsibus saevīre nōn decet. Discipulī. — Vēsceris aliīs cibīs omnibus ? Pȳthagorās. — Famem discipulī meī et ego sēdāmus alimentō perquam exiguō et vīlī. Discipulī. — Difficile nōbīs erit assuēscere tam tenuiter vīctitāre, quī lautē hāctenus apud parentēs alitī sumus. Pȳthagorās. — Ferenda sunt vōbīs complūra, sī scientiae mētam cupitis, nam patientia Philosophiae est rādīx et fulcīmentum. Discipulī. — Quibus lēgibus tuī sunt addictī discipulī ? Pȳthagorās. — Variīs, ūnī tamen praecipuē. Discipulī. — Quae illa est ? Pȳthagorās. — Ut per quīnquennium taceant. Discipulī. — Cūr ipsīs loquī prohibēs ? Pȳthagorās. — Ideō ut tacendō audiant, et discant ab aliīs quid sit loquendum, antequam ipsī verba prōferant. Discipulī. — Difficillima factū nōbīs ista videntur. Pȳthagorās. — Vīribus vestrīs sī nōn conveniunt, alium praeceptōrem quaerite. Discipulī. — Experiēmur quid vīrēs nostrae possint, et quid ferre recūsent. Pȳthagorās. — Sīc facite, strēnuēque mē docente litterās discite. Philosophica mēnsa. Platō hospes, Aristotelēs, Cicerō, Dēmosthenēs, Convīvae & Minister. Platō. — Mēnsam ac patinās accēdite litterārum fervidissimī adulēscentēs, jamdūdum fortassis famē vōbīs crepuērunt intestīna. Aristotelēs. — Ēsuriēī adhūc sentiō nihil. Cicerō. — Et ipse nōndum famēlicus sum. Dēmosthenēs. — Librōs legendō, ēsuriem prōrsus nōn sēnsī. Platō. — Ō nōbilēs litterārum cultōrēs, quī chartīs animōs et corpora farcītis, mēnsae nunc accumbite, cibōque corporeō nātūram fulciātis. Aristotelēs. — Praestō sumus venerande praeceptor. Platō. — Serve edenda nōbīs tuīs precibus cōnsecrā. Minister. — Quae jam sūmēmus edūlia, ea et nōs benedīcat quī creāvit ūniversa, terram, mare, caelum, omniaque in ipsīs contenta, mortuōrumque resurrēctiōnem faciet, ūnus in essentiā, licet cum populō sit dīcendum multōs esse Deōs, ūnus autem vērus est, quī dapem hanc nostram benedīcat. Convīvae. — Āmēn. Platō. — Ēsuriēns nunc edat, nōn famēlicus, edere nōn tentet, nam nocīvus est omnis cibus, quī praeter famem vel editur, vel ad edendum illectat. Aristotelēs. — Palātō cibum īnferam, tum experiar an sibi sapiat. Platō. — Pōtum praebē tū Endymiōn, ut stās cōgitābundus ? Hāc lance lātrantem sēdātē stomachum edūliīs, ultrā nihil habēbitis quam bellāria. Cicerō. — Abundē satis erit, neque vulturēs vel lupī sumus. Platō. — Pōtū hōc tenuī et vīlī cibum subsīdere facite. Dēmosthenēs. — Cūrābitur. Platō. — Pōtus est nōn nectareus, sed Philosophicus, ratiōnem bibendī nōn adimēns, nec corpora dēbilitāns. Aristotelēs. — Convenit litterīs dēditīs, aliās Minervā dēbilitātā scientiae fulcīmentum lāberētur. Platō. — Puer patinam tolle, et bellāria appōne, būtȳrum, cāseum, nucēs, et pōma, mundāsque quadrās. Dē hīs edite epulīs, sī prior patina minus vestrīs arrīserit palātīs. Cicerō. — Oppidō meīs placuit faucibus. Platō. — Edite pernīciter, nē hīc morēmur diūtissimē. Dēmosthenēs. — Ērudītissime Praeceptor, exoptārēmus ūnum ā tē, ut docērēs quāle dēbeat esse convīvium Philosophicum vel litterātōrum. Platō. — Quam libentissimē istud efficiam, vōs quae dīcam sitientibus auribus accipite. Aristotelēs. — Advertēmus dīligenter. Platō. — Convīvium Philosophicum, vel litterārium, vel litterātōrum, tenue erit cibīs et frūgāle, sed prūdentibus dictīs et factīs prōvidīs abundantissimum, operamque quīlibet adhibēbit, ut doctior surgat ā mēnsā, quam ipsam accessit. Cicerō. — Quid sī nūllus fīat sermō doctus, Latīnus et prūdēns ? Platō. — Convīvium Philosophicum dīcendum nōn erit. Cicerō. — Compōtandōne certābunt pōculīs ? Platō. — Istud populāribus relinquant, ipsī litterāriīs haustibus sē invicem exhilarent. Aristotelēs. — Obsōniīs quibus vēscentur ? Platō. — Stomachum quae nōn onerābunt, neque ingeniī vīrēs tollent. Dēmosthenēs. — Numquam geniō indulgēbunt, largius bibendō et edendō ? Platō. — Ad pōcula indulgēre geniō, quid aliud est quam ingenium, memoriam, thēsaurum scientiae āmittere et ēnecāre ? Cicerō. — Nihil convenit Bacchō cum Pallade ? Platō. — Dissīdent odiō māximō. Dēmosthenēs. — Tamen Bacchus excitāre ingenium dīcitur, cum quisque ad pōcula discere cōnātur, et Mantuānus dīcit : “ Fluit melior post pōcula sermō ”. Platō. — Ērudītōrum est, longē ā vulgō dissentīre. Puer, hymnum ā cibō profer. Puer. — Quī nōs pāvit suā grātiā, sit benedictus in saecula. Convīvae. — Āmēn. Diogenicum Convīvium. Diogenēs hospes, Alexander, Aristippus, Chrȳsippus convīvae. Diogenēs. — Quid ita admīrābundus mē aspicis tū rēx Alexander ? Alexander. — Aspiciō tē, quod ita dōliō īnfīdēs īnstar porcī vel canis, cum cēterī hominēs in domibus suīs tēctō soleant agitāre. Diogenēs. — Mōrēs hī mihi arrīdent, placeant aliīs suī rītūs, meā nōn rēfert. Alexander. — Ecquid petis ā mē Rēge potente, tōtīusque orbis dominō ? Diogenēs. — Prōrsus nihil, quam ut illud mihi nōn surripiās, quod dare nōn potes. Alexander. — Quod illud est ? Diogenēs. — Stāns ante dōlium impedīs sōlem, quod vās meum nōn ingreditur, ideō discēde, mēque sōlis splendōre potīrī concēde. Alexander. — Discēdam libēns, sed estne quid edūliī, quō hōc prandiō stomachum saturēs ? Diogenēs. — Tantum adhūc habeō, quō mē pāscam, sed tibi tuīque similibus ventrī dēditīs nōn famem explēret, sed ad edendum excitāret. Alexander. — Dīc cujus farīnae sit cibus ? Diogenēs. — Frustum pānis āridī, dūrī et mūcidī, parumque crūdī et viridis holeris. Alexander. — Nōn ad ignem coquis holus ipsum ? Diogenēs. — Nātūra mihi ōllam dedit, quā crūda coquō, dīgero, et corporī apta faciō. Alexander. — Quae ista est ōlla ? Diogenēs. — Stomachus in meō positus ventre, numquam quiēscēns, semper labōrāns et fervēns ad īnsūmptī cibī dēcoctiōnem. Alexander. — Frīgidus cibus et crūdus, nōn convenit hominī, ut medicī dīcunt. Diogenēs. — Nātūra medicōrum est optima. Alexander. — Convīvās numquam vocās in hoc dōlium tuum ? Diogenēs. — Nōn, quia quibus ego dēlector et contentus sum, aliīs hominibus displicent, et ab ipsīs nauseant. Alexander. — Prandēbimus hodiē tēcum nōs trēs, ego, Aristippus, et Chrȳsippus, sī nōn aegrē tuleris. Diogenēs. — Convīvae mihi sī esse volueritis, ēsuriendum vōbīs erit, nam nihil est vestra dēlectāns palāta. Alexander. — Tuā erimus mēnsā contentī. Diogenēs. — Agite tum in terram discumbite, vel vestēs substernite, neque lectōs, neque sellās habeō. Aristippus. — Estō, humī sedēbimus, strātīs tunicīs, tū mēnsam obsōniīs parā. Diogenēs. — Mēnsa mihi est sinus, manus quadra, culter dentēs. Chrȳsippus. — Porrige nunc nōbīs edenda. Diogenēs. — Deum prius salūtāte ōrātiōnibus vestrīs. Alexander. — Tū ut hospes hymnum praefāre. Diogenēs. — Deus tōtīus ūniversī creātor, rēctor et gubernātor, hūmānī generis plasmātor, pāscēns creāta omnia, pānem et holus ac aquam jam sūmenda nōbīs benedīcat. Convīvae. — Āmēn. Diogenēs. — Nunc ācrī morsū istōs pānis bōlōs edite et rōdite. Alexander. — Hui, dūrus est nimium, dentēs fermē ēlīdō mordendō. Diogenēs. — Hīc aquae intinge, ut mollēscat. Aristippus. — Nihil pānī addēmus obsōniī ? Diogenēs. — Dē hōc crūdō holusculō aliquid addite, vel sine obsōniō ipsum comedite. Alexander. — Obsōnium ubi deest, īnsipidus est pānis. Diogenēs. — Hīc in ōllā aliquid holeris ēlixī reconditum habeō, sed tepidum nōn est, illud edite. Chrȳsippus. — Immunda est ōlla, nauseō aspicere, nēdum ex ipsā edere. Diogenēs. — Sī nauseās, mihi sinās, cui mel sapit. Alexander. — Sitiō, pānis mihi labia exsiccat. Diogenēs. — Pūrā istā lymphā sitim comprime, alius mihi pōtus nōn est. Alexander. — Ō tū miserrime Diogenēs, quī hujusmodī vīctitās epulīs ! Diogenēs. — Miser nōn sum, nātūra quantum expetit edō et habeō. Alexander. — Mālō mē adhūc Alexandrum esse et rēgem, quam Diogenem et Philosophum pauperrimum. Diogenēs. — Et ego nōllem ē Diogene fierī Alexander. Alexander. — Prōrsus nihil aliud habēs quod edāmus ? Diogenēs. — Pira et pōma nōnnūlla mihi adhūc sunt, sed acerba et dūra. Aristippus. — Illīs nōn capimur, nam dentēs hebetēs faciunt. Tū valē, nōs nostram revīsēmus aulam rēgiam et dapsilēs lancēs. Diogenēs. — Abīte, ego hīc in dōliō nātūrae rīmābor effectūs. Aristippicum Convīvium, sīve Aulicum. Aristippus hospes, Theophrastus, Cratēs, Anaxagorās, Diogenēs & Minister. Aristippus. — Ō Diogenēs ē tuō prōripe vāse, et nōbīscum congredere in Rēgis nostrī palātium, pretiōsiōribus tē excipiēmus. Diogenēs. — Discēdite ad vestram crāpulam, ego meā dēlector inediā. Aristippus. — Famēlicē vīvās quoad placuerit, ipse aulicē vīctitāre mālō. Diogenēs. — Tū patinārius es Philosophus, ipse contemplātiōne nātūrae plūs capior, quam opīmīs tuīs patinīs. Aristippus. — Aliōs convīvās vocābō philosophōs, sī tū advenīre recūsās. Diogenēs. — Id facitō. Aristippus. — Heus vōs Philosophiae cultōrēs, Theophraste, Cratēs, et Anaxagorā, pluteōs vestrōs sēpōnite, mēcumque in rēgiam aulam pergite sūmptum cibum. Philosophī. — Congrediēmur libentēs. Aristippus. — Adsītis, ac studiō mācerātās vīrēs mēnsā opiparā reficite. Philosophī. — Comitābimur tē, facilēs sumus ubi convīvae vocāmur. Aristippus. — Ingrediminī igitur, prandendī tempus est, Rēx suīque aulicī mēnsae accumbunt. Philosophī. — In sōlum eāmus locum, ubi aulicōrum nōn est strepitus, et praesentia. Aristippus. — Hanc cellulam intrābimus, et nōs inclūdēmus, quod nōn obruāmur ā plūribus. Philosophī. — Tum aperī, et mēnsam obsōniīs onerā, ēsurīmus ācriter, nōndum jentātī sumus. Aristippus. — Mox culīnae minister afferet edūlia, ēn adest, ut lupus in fābulā. Minister. — Hunc cibum nōbīs Deus benedīcat. Philosophī. — Āmēn. Aristippus. — Benedictus quī est in aevum, omnibusque ūniversīs imperat, cūncta suō nūtū gubernat, benedīcere velit ea quae nunc sūmēmus corporis stabilīmenta. Philosophī. — Āmēn. Aristippus. — Nunc cultrōs stringite, vorāginēs vestrās hīs prīmīs epulīs implēte, quoad lautiōra dabuntur. Philosophī. — Impigrē edēmus, stomachōs habēmus famē trepidantēs. Aristippus. — Tum ipsīs medeāminī cibō et pōtū : dē hīs aprīnīs clūnibus vel leporīnīs sūmite. Theophrastus. — Porcīnā carne prius vēscēmur. Aristippus. — Istam relinquite familiae, vōs dēlicātiōrem comedite. Ex hōc argenteō pōculō omnibus vōbīs praebibō, et prius tibi Theophraste. Theophrastus. — In Jovis bibās nōmine. Aristippus. — Nunc bibās et tū, vīnum est Lesbium. Theophrastus. — Illō teneor, nam meae est nātiōnis. Cratēs. — Ō Aristippe tū hīc argenteīs edis patinīs, aureīsque bibis pōculīs : in nostrīs Mūsaeīs nōs ligneīs vāsīs bibimus et edimus. Aristippus. — Sapere vultis, sed plūrimum dēsipitis, quī macrā māvultis mēnsā in latebrīs vīvere, quam dapsilicē apud prīncipēs. Anaxagorās. — Cōnsulimus animae nostrae, ipsam scientiā et virtūte decorantēs. Aristippus. — At interim corporī obestis, et mortem maciē praevenītis et anticipātis. Anaxagorās. — Philosophōs id decet impallēscere chartīs, nōn ūsque geniō indulgēre. Aristippus. — Istud et ego quondam fēcī, optimumque crēdidī, tandem famē compulsus, Aulicus, ut sum, fīēbam. Theophrastus. — Philosophiam tū jam cūrās culīnāriam, sed nōs litterāriam. Aristippus. — Interdum etiam adhūc librīs legendīs incumbō, nōn tōtus ferior ā litterīs. Anaxagorās. — Male convenit per Herculem Philosophiae studiō cum opiparīs patinīs. Aristippus. — Attamen dulce est corporis cultūram gerere, simul et Philosophiae utcumque studēre. Theophrastus. — Nōs mālumus ad lucernam latēre discentēs et quiētī, quam prīncipum nūtibus īnservīre. Aristippus. — Nescītīs prīncipibus virīs placuisse, nōn ultimam et postrēmam esse laudem ? Cratēs. — Laus major virtūtī est placuisse et adhaesisse. Aristippus. — Abeant ista, quisque suā sorte vīvat, mihi haec fortūna arrīdet. Assās istās carnēs ferīnās dēcerpite, vīnōque pretiōsō istō ūtiminī. Theophrastus. — Saturī sumus, tollantur dapēs, domum versus regrediāmur ad cōdicēs nostrōs. Aristippus. — Quandō libet, nōn vōs morābor. Anaxagorās. — Hymnum igitur ā cibō nōbīs ut hospes recēnsē. Aristippus. — Laus, honor, et glōria sit sempiternō Jovī, caelō terrāque imperantī, quod cibīs nōs pāvit, famēlicī quī fuimus. Philosophī. — Āmēn. Aristippus. — Nunc litterāria vestra antra repetite, chartās volvite et invertite. Philosophī. — Tū valē, grātī quandōque erimus, quandō licēbit. Aristippus. — Nōn moror grātiam vestram, mē alit Rēx, et portat equus. Rēgium Convīvium post fēriās Epiphaniae. Rēx, Rēgīna, Dux, Obsōnātor, Cancellārius, Sēcrētārius, Cubiculārius, Stultus & Servus. Rēx. — Ō mea rēgīna pulcherrima, quandō convīvium nostrō rēgnō et imperiō dēbitum, nostrīs aulicīs exhibēbimus et faciēmus ? Rēgīna. — Quandō dominō Rēgī meō generōsissimō placuerit. Rēx. — Quid sī ad hodiernam vesperam ipsīus sūmptūs facerēmus ? Rēgīna. — Nōn displicēbit mihi. Rēx. — Habēs quae cēnam dēlicātam redderent ? Rēgīna. — Sunt mihi gallīnae trēs, duo cāpī, mediusque agnus. Rēx. — Sufficiet, gallīnās cum carne agnīnā ēlixā, cāpōs et agnī medium ad verū coquās. Rēgīna. — Exsecūtum reddam. Rēx. — Sīc facitō, ego interim aliīs intentus erō. Obsōnātor. — Ō Rēx noster, quandō rēgāle convīvium tuīs aulicīs parābis ? Rēx. — Ad vesperam, tū obsōnātum eās, cūrāque ut singula in cēnam sint parāta, aut tuō dēfungēris magistrātū. Obsōnātor. — Fidēlis erō. Servus. — Magnifice domine Rēx, sternam mēnsam ? obsōnia singula paene sunt percocta. Rēx. — Exsequere tuum mūnus, adsuntne ministrī et satellitēs nostrī ? Servus. — Ad ūnum ūsque hīc domī sunt. Rēx. — Age, tum auspicēmur cēnam, pōtum habendum fac prōmās, vīnīque cōpiam affer, et intrent amīcī cēterī, nostraeque Aulae domesticī. Servus. — Jubēbō. Jussit et vult generōsus Rēx meus, ut intrētis hībernāculum. Convīvae. — Intrābimus modo. Salvē Rēx potentissime. Rēx. — Rēx sum nōmine, sed sine rēgnō. Convīvae. — Dēnique ēgregium habēre nōmen, nōnnūllōs dēlectat, et praestat quam vocārī ignōminiōsum. Rēx. — Mēnsam ōrdine accēdite, Dux, Cancellārius, quisque ut gradū est superior, ita et accubitū sit. Convīvae. — Discumbat et Rēx noster. Rēx. — Modo accumbam, et Rēgīna mihi assidēbit. Puer, benedictiōnis hymnum effāre. Puer. — Benedīcite. Convīvae. — Dominus. Puer. — Hujus cēnae rēgālis ēsculenta et pōtum benedīcat ille, quī Rēx rēgum est, nōbīsque faxit sint salūtifera, quī haec ipsā in suī facimus memoriā, quod ipse in mundum nātus homō, diē decimō tertiō trēs Rēgēs, et Magōs suō aspectū exhilarāvit. In nōmine Patris, et Fīliī, et Spīritūs sānctī. Convīvae. — Āmēn. Rēx. — Nunc hilarēs sītis pōtū et cibō, strēnuēque edite, sīc ego jam Rēx vester imperō et volō : istam carnis buccellam domina Rēgīna mea grātō accipiat animō. Rēgīna. — Grātia sit dominō Rēgī. Rēx. — Vōs nostrī Aulicī, Chrȳsippī nōn sītis, sed cuticulam cūrāte basilicē. Convīvae. — Bibat Rēx, tum et nōs aliī bibēmus. Rēx. — Propīnō Rēgīnae meae nōbilissimae. Rēgīna. — Prōsit dominō Rēgī. Stultus. — Rēx bibit, Rēx bibit : tandem cessā, nōlī exsiccāre, et mihi quippiam relinquās. Convīvae. — Quam minimē facētus est mōrus ille. Stultus. — Clāmandō fatīgābor. Rēx. — Serve, assās affer carnēs, et haec aufer. Servus. — Mox faciam. Hīc est dominus Dux, Sēcrētārius, Cancellārius, Cubiculārius, quisque eōrum dominum Rēgem et Rēgīnam dōnant duābus vīnī mēnsūrīs. Rēx. — Grātiam habeant, certē minimē decet Rēgem vīnō dōnārī ā suīs famulīs. Convīvae. — Nōnne et Rēgēs imperiōrum ā subjectīs aluntur colōnīs ? Rēx. — Fateor, cāpōs illōs tostōs, tū Sēcrētārī rumpe, frustaque assidentibus prōpōne, nōstī quōmodo sit ad mēnsam ministrandum. Sēcrētārius. — Libēns faciam ex Rēgis jussū. Rēgīna. — Rēgī hunc calicem medium praebibam. Rēx. — Sit commodō Rēgīnae. Convīvae. — Rēgīna bibit, exclāmā tū fatue, ut dēvorās cibum ac vultur. Stultus. — Rēgīna bibit, Rēgīna bibit, Rēgīna bibit. Rēx. — Agnīnam illam carnem frustulātim dissecā tū Cancellārī. Cancellārius. — Perplacet, hoc frustum Rēx noster sibi retineat. Rēx. — Hilarēs agite sītis, post saeculum Gentīlēs hanc occupābunt terram, ut vulgō fertur. Omnibus hoc pōculum praebibō. Cancellārius. — Nōn obsit Rēgī. Stulte clāmā, Rēx bibit. Stultus. — Rēx bibit, Rēx bibit, Rēx bibit. Rēx. — Tolle haec serve, nēmō ipsīs vēscitur, bellāria affer. Servus. — Adsunt. Rēx. — Et orbēs pūrōs prōpōne. Servus. — Fēcī. Rēx. — Cāseō hōc cibum subsīdere facite, et būtȳrō lēnēs facite animōs. Sēcrētārius. — Ad jugulum ūsque saturī sumus, nequīmus omnem penum stomachō recondere. Rēx. — Attamen buccellam minimam edite. Cancellārius. — Nōn recūsāmus istud. Stultus. — Rēgī dominō meō praebibō. Rēx. — Prōsit magnificō dominō stultō. Cancellārius. — Stultus bibit, stultus bibit, stultus bipsit, bipsit, bipsit. Stultus. — Salvā Grammaticā loquiminī. Cancellārius. — Ēn et stultus Grammaticae perītus est. Rēx. — Serve, tolle singula, omnēs dormīturiunt, videō. Cubiculārius. — Nox intempesta adest, cubitum eundī tempus est. Rēx. — Puer, grātiārum āctiōnis hymnum loquere. Puer. — Dē hōc convīviō benedīcāmus Dominō. Cancellārius. — Deō sit grātia. Puer. — Ille quī est ab aevō, manetque in aeternum ūnicus et sōlus Deus, et nōs suīs mūneribus pāscit, salvat et vīvificat, sit benedictus in saecula saeculōrum. Convīvae. — Āmēn. Rēx. — Vōs bonī amīcī et Aulicī grātīs animīs accipite quae affuēre : meliōra datūrus sum, dum imperium meum locuplētius factum fuerit. Convīvae. — Grātiam agimus, habēmus et referimus dominō Rēgī et Rēgīnae, dē benevolentiā ostēnsā et impertītā nōbīs. Convīvium Amīcōrum. Sōcratēs hospes, Jōannēs, Petrus, Philippus, Convīvae, Xanthippē uxor, Minister. Sōcratēs. — Hesternō diē convīvās vōs vocāvī per ministrum meum in hodiernum prandium, estisne ventūrī ? Convīvae. — Sumus utique. Sōcratēs. — Tum mē jam comitāminī, merīdiēs īnstat. Convīvae. — Perplacet. Sōcratēs. — Hilarēs spērō erimus, nisi uxor mea quippiam lītis incēperit. Convīvae. — Est tum jam per tē offēnsa ? Sōcratēs. — Veterī suō mōre ob asinī prōspectum jūrgia parat. Convīvae. — Nōs ipsam crātēribus faciēmus lepidam et placidam. Sōcratēs. — Salvē mea Xanthippē, hīc mēcum veniunt amīculī nostrī, in hodiernum praedium ā mē invītātī. Xanthippē. — Gaudeō, sint salvī vestrī adventūs amīcī intimī. Convīvae. — Grātiam habēmus. Xanthippē. — Manibus ablūtīs, quandō libet īte accubitum. Sōcratēs. — Fīat, vōs amīcī vestēs exuite, fervet hībernāculum calōre, et ingrediminī. Convīvae. — Ī tū prior. Sōcratēs. — Sequiminī, praecēdam. Convīvae. — Hīc commodior est āēr, quam forīs, ubi mūgit Boreās. Sōcratēs. — Forīs nāsus mūcō concrēscit ambulantī. Xanthippē, quandō vīsum tibi fuerit, edūlia fac afferrī. Xanthippē. — Jam addūcentur. Servus. — Hic cibus edentibus sit salūtāris. Sōcratēs. — Edenda cōnsecrā. Servus. — Benedīcite. Convīvae. — Dominus. Servus. — Quibus hōc in prandiō vēscēmur, alimenta et pōtūs benedicta velit esse ille, quī omnibus benedīcere solet, sōlus salūtem affert, exitiaque tollit. In nōmine sānctae et indīviduae Trīnitātis. Convīvae. — Āmēn. Sōcratēs. — Cultellōs mēnsae impōnite, et ē patinā comedenda accipite amīcissimī convīvae. Jōannēs. — Nōn cūrēs, ad mēnsam dēsidēs nōn erimus. Sōcratēs. — Ab holusculō sī abhorret quis vestrum, sēpōnat, et carnēs edat. Petrus. — Holeribus libentēs pāscimur. Sōcratēs. — Nōn admodum tīnctum est. Philippus. — Istud nihil rēfert, pinguēdō nimia vōcis affert raucēdinem. Sōcratēs. — Bibite et nunc, nē āridus in stomachō marcēscat cibus : cervisiae haustū ad mēnsam semper prīmum sūmere soleō. Petrus. — Per Herculem opiparī sapōris est Cereris iste pōtus. Sōcratēs. — Domesticus meus est pōtus, satis vīlis, nam frūgēs perquam cārē vēneunt, ideō et magis exiguam oportet coquere cervisiam, nōn multum possidentem. Xanthippē. — Pernās illās, aut caprīnās carnēs vel vitulīnās rōdite, quaecumque cuilibet sapuerint. Jōannēs. — Hospes, scyphō hōc dīmidiō tē impertiar. Sōcratēs. — Bibās salūtiferē. Jōannēs. — Nunc et tū bibendō pār parī referās. Sōcratēs. — Invītus maneō dēbitor ad pōcula. Uxor, haustum amīcitiae tibi propīnō. Xanthippē. — Sit tibi bonō. Petre praebibō tibi. Petrus. — Accipiō libēns, tibi nōn incommodet. Xanthippē. — Petre, aequālī haustū et alterī praebibās. Petrus. — Philippe, tantum tibi propīnābō, quantum accēpī ab hospitā nunc nostrā. Philippus. — Fēlīciter bibe, ut dignum est accipiam abs tē libentissimē. Sōcratēs. — Serve, carnēs affer recentēs (ut vocant) nitidōsque orbēs prōpōne cuilibet. Servus. — Efficiam. Sōcratēs. — Dē hīs agnīnīs carnibus edite, ad ēsuriēī expulsiōnem : assās carnēs nōn exspectētis, nam frūstrārēminī. Petrus. — Quantum sat est habēmus, plūra nōn exoptāmus. Sōcratēs. — Licet parcē īnstrūxī focum, tamen ut amīcōs vōs vocāvī, crēdēns vōs bonī cōnsultūrōs mēnsae tenuitātem. Jōannēs. — Amīcī ad amīcōrum lancēs cāseō et Cerere redduntur contentī. Sōcratēs. — Serve, affer bellāria, haecque conde, vel culīnae affer ministrae. Servus. — Exsequar. Sōcratēs. — Hīc nunc omnia habuistis obsōnia : sī stomachōs implēvistis, gaudeō : sīn minus, bonī tamen cōnsulite. Jōannēs. — Satis superque praestō adfuit edūliī. Sōcratēs. — Serve, hymnum grātiārum rūminā et lege. Servus. — Benedīcāmus Dominō. Convīvae. — Deō grātiās. Servus. — Dominus dominantium omniumque quae in caelō et in terrā sunt, imperātor et cōnservātor, dē hīs ā nōbīs sūmptīs nūtrīmentīs, grātiam habeat in aeternum. Convīvae. — Āmēn. Sōcratēs. — Aequīs animīs accipite quās obtulī ēscās, lautiōrēs aliā dabō vice. Jōannēs. — Lautissimē fōvistī nōs, grātōs aliquandō nōs exhibēbimus. Fūnebre Convīvium. Fīlius parentibus utrīsque orbātus, Hospes, Mārtīnus, Conrādus, Arnoldus & Mulierēs aliquot. Fīlius. — Ō mē īnfēlīcem adulēscentem, mē dēsōlātissimum juvenem, mē miserrimum hominem, quō mē nunc vertam ? quid vītā mihi opus est ? mors praestāret : cūr vīvere exoptārem, cum mihi amīcissimī parentēs meī obierint, sōla mea sōlācia et spēs quae fuēre ? Ō tū crūdēlissima mors, quam acerbē mē conturbāstī ! Arnoldus. — Ut ita agis ? ut sīc ejulās et lāmentāris, pudetne tē ? Fīlius. — Āh, quid mē pudēret ? prae dolōre et maestitiā quid agam ignōrō. Conrādus. — Animam sūme, precāre Deum, ut parentum animae quiēte caelestī fruantur, lacrimīs ipsōs in vītam nōn revocābis. Fīlius. — Ah, ah, vellem et mihi pestis vītam adimeret. Arnoldus. — Taceās illa, nōndum Deō vīsum est ut moriāris, mortem precārī nōlī, adhūc citius quam placēbit, tibi aderit. Fīlius. — Ō Deus miserēre meī miserrimī, et ab hāc lūce tollās, ut ūnā sim cum Mānibus meōrum dīlēctōrum parentum. Mulier. — Lacrimās siste et precāre requiem tuīs dēfūnctīs parentibus, nōs hūc vēnimus vīnum afferentēs cōnsōlātum tē, simulque et tēcum exporrēctum frontem. Fīlius. — Nunc nōn est mihi neque animus, neque tempus laetitiae, frūstrā advēnistis, exhilarārī rē nūllā possum. Mulier. — Animum laetum tibi reddēmus favente Deō, antequam hinc abībimus. Fīlius. — Istud sī poteritis, admīrābor : crēdō quod sī nātūra mea ā summō Jove immūtārētur, vix laetus fierem, adeō tōtum mē lūctūs dolor omnibus partibus corporis, ut sagitta, penetrāvit. Mulier. — Vīnō tē ab omnī maerōre illō līberābimus. Fīlius. — Tum pōtitābō vōbīscum, ut animum recipiam. Conrādus. — Cibum et vīnum nōs afferimus, quō tē dōnābimus, et ipsō animum tuum aspergēmus, ut alacrior fīat, ut mente captī aquā perfunduntur. Fīlius. — Sedēte, jubēbō mēnsam sternere servum. Mulier. — Nōs ipsam linteō ipse tegēmus, sine famulum suum pēnsum persolvere. Fīlius. — Nunc edite et bibite, sī quid opiparī attulistis ē vestrīs penātibus : hīc omnēs sumus lūctū obrutī et cōnsternātī, quod cibōrum penitus oblīvīscimur, pāne et pōtū contentī. Mārtīnus. — Hāc vice oculōs ā lacrimīs terge, et geniō indulgeās. Fīlius. — Vix poterō. Conrādus. — Ūnō aut alterō calice ēpōtō redībit mentis alacritās, hōc pōculō integrō tē cōnsōlābor, ut post mē ipsum et tū ēbibās. Fīlius. — Timeō ut potuerō, gemitūs et cordis tormentum vix concēdet. Arnoldus. — Cōnandum quippiam praeter opīniōnem, nōn dīmittendus animus, cōnstantia vel magnanimitās virōs et arguit, et commendat : flēre, lāmentārī, ejulāre, mulierum sunt, virīs inhonestissima. Conrādus. — Pōculum fac ēbibās. Fīlius. — Propīnō tibi amīcissime. Mārtīnus. — Accipiam libenter, bibās fēlīcī ōmine. Arnoldus. — Propīnō tibi Jōannēs dīlēcte, in honōrem tuōrum probōrum parentum, morte jam ablātōrum tibi. Fīlius. — Illōrum nōmine per vicēs post tē bibam. Vīcīna, hunc calicem ēbibam, vīs et tū deinde ipsum exsiccāre sī tibi praebiberō ? Mulier. — Volō, etiamsī adhūc duplō esset major. Fīlius. — Ut biberō, ita post mē pōtābis et tū. Mulier. — Faciam. Fīlius. — Vidēn’ ? exsorpsī, ēlambēs tū. Mulier. — Nōn omittam, tibi propīnō, Conrāde. Conrādus. — Bibās nōmine superum. Arnoldus. — Ut nunc tē habēs Jōannēs dīlectissime, nusquam maeror discutitur tibi in animā ? Fīlius. — Labāscit, nōnnihil hilarior fīō. Mārtīnus. — Vīnum solet hominum cūrās utcumque magnās solvere. Fīlius. — Gaudeō vōs mē accessisse cōnsōlātum, sī umquam licēbit per opēs, rependam. Mīror tamen unde mōs sit ortus per vīnum et convīvium cōnsōlandī lūgentēs dēfūnctōs. Arnoldus. — Ā Gentīlibus Thrācibus, quī hominum puerperia lūctuōsa, sed fūnera laetābunda habuērunt. Convīvium Nūptiāle. Spōnsus, Anna spōnsa, Parentēs ambōrum, Amīcī invītātī, Famulī & Citharoedī. Spōnsus. — Vīnctī nunc sumus jugō mātrimōniī et capistrō inextrīcābilī. Anna. — Laus superīs, nostrum mātrimōnium fortūnet suprēmus. Spōnsus. — Id faciet spērō, sī nōs concorditer vīxerimus. Parentēs. — Salūtem exoptō tibi fīlī mī. Spōnsus. — Grātiam habeō mī pater. Parentēs. — Ō fīlia mea fac cum tuō marītō vīvās tranquillē. Anna. — Discors ipsa numquam erō, sī ipse nōn lītem sēmināverit. Parentēs. — Ambōbus sit fēlīx, fortūnātum conjugium. Spōnsus. — Sīc faciat Deī fīlius, ipsaque virgō Deipara. Parentēs. — Spōnsus mēnsae accumbat, tum et invītātī discumbent. Amīcī. — Fēlīcitātem initī mātrimōniī optāmus spōnsō et spōnsae. Spōnsus. — Grātia sit vōbīs omnibus. Parentēs. — Salvōs vōs advēnisse gaudeō in nōmine spōnsī et spōnsae. Amīcī. — Ubinam spōnsum conveniēmus ? Parentēs. — Jam aderit. Ēn aliās inter amīcōs nūgātur, eum accēdite. Amīcī. — Salvē spōnse, grātulāmur tibi ob hanc diem geniālem, novamque tuam nūptam, et multum optāmus fēlīcitātis. Spōnsus. — Pār vōbīs Deus referat, et quō dignātī estis meās invīsere nūptiās. Amīcī. — Majōra tuōrum parentum causā facerēmus. Spōnsus. — Mūtuum reddam, sī quandōque īnservīre potuerō vōbīs : nunc discumbite, edendī tempus est. Amīcī. — Obsequāmur. Spōnsus. — Vōs famulī fercula afferte. Famulī. — Praestō sum, tū convīvīs praepōnitō. Spōnsus. — Istud vōs exsequiminī, ipse prandium cōnsecrābō hymnō. Benedīcite. Amīcī. — Dominus. Spōnsus. — Chrīstus Deī fīlius, hoc prandium benedīcere velit, suā grātiā dōnāre, et nostrō huic interesse convīviō nūptiālī, ut quondam in mundō hūmānā carne in Canā Galilaeae, cum glōriōsā suā mātre Marīā dignātus fuit adesse. Amīcī. — Āmēn. Spōnsus. — Nunc amīcī omnēs, patinīs et pōculīs vōs cōnsōlāminī et reficite. Amīcī. — Facere istud ēsuriēs nōs bellē docēbit. Spōnsus. — Fortiter edite, sat vīnī et cibī prōpōnētur. Amīcī. — Spōnse, propīnō tibi īnfēlīcitātem tuārum nūptiārum. Spōnsus. — Sit salūtī. Amīcī meī, cognātī et agnātī praebēte vōs hilarēs rogō. Amīcī. — Faciēmus, nē cūrēs. Quōmodo pugnī tibi placuērunt, quōs hodiē in templō accēpistī, fuēruntne molestī ? Spōnsus. — Mordēbant mē nōnnihil, tamen in hōc mē cōnsōlābar, quod vībīcēs nōn intulērunt. Amīcī. — Cūr plāgīs ita novōs spōnsōs tundant, scīsne ? Spōnsus. — Ignōrō, nisi quod cōnsuētūdinis est. Amīcī. — Audī, tibi dīcam, sed jocō excipiās. Spōnsus. — Nōn mē offendet. Amīcī. — In aede sacrā novī spōnsī pugnīs afficiuntur, ut assuēscant tum verba, tum verbera ab uxōre, novā suā spōnsā ferre. Spōnsus. — Portendit illud ? Amīcī. — Utique, sed compertumne habēs cūr cēreum lūmen ārdēns spōnsa praeferātur in templum ? Spōnsus. — Nōn. Amīcī. — Ideō, quī uxōrem dūcit domum, flammam in aedēs accipit, et perpetuum tormentum. Spōnsus. — Spērō tālia mē in spōnsā meā nōn habitūrum. Amīcī. — Neque istud nōs crēdimus. Parentēs. — Ō fīlī circumeāmus exceptum convīvās, carō assa praeposita est. Spōnsus. — Congrediāre tū pater, meō loquere nōmine. Parentēs. — Agimus, habēmus, et referimus vōbīs grātiās, spōnsus, spōnsa, nōsque ipsōrum parentēs, agnātī et cognātī, pār parīque rependēmus, ubi obsequiō nostrō indigueritis. Amīcī. — Grātī erimus : quod advēnimus, sponte et libentēs fēcimus. Spōnsus. — Vōs ministrī tollite singula, tempus est ut mūnuscula dent amīcī, et chorēae dūcantur. Famulī. — Faciēmus vēlōciter. Spōnsus. — Grātiam dīcāmus Dominō Deō, quī nōs pāvit, suāque grātiā hās nūptiās fortūnāre velit. Amīcī. — Āmēn. Hōc mūnusculō aureō spōnsum et spōnsam dōnāmus, quoad nostrī fīliī adolēverint, tum repetēmus. Parentēs. — Grātiam referēmus, et recompēnsābimus. Convīvium Epicūrēum. Zēnō hospes, Sardanapālus, Philoxenus & Aesōpus convīvae, Servus. Zēnō. — Ō vōs discipulī meī et convīvae, quid in mundō fēlīcissimum esse crēditis, hominisque summum bonum ? Sardanapālus. — Incertī sumus. Tū nōs praeceptor īnstrue. Zēnō. — Dē summō hominis bonō in mundō sententiae fuērunt variae, aliquī in glōriā, in dīvitiīs nōnnūllī, aliī in virtūte, aliī in sānitāte corporis pōnunt : omnibus autem illīs nōs vērius dīcimus in voluptāte corporis, in cutīculā scīlicet cūrandā esse situm optimum hominis bonum. Philoxenus. — Quī hoc sciēmus colende praeceptor ? Zēnō. — Contemplāminī animālia tam brūta, quam ratiōnālia, omnia vidēbitis nātūrā esse prōclīva in voluptātem, in gulam, in crāpulam et ēsuriem : famem aegrē ferunt, ferreque diū nōn possunt. Aesōpus. — Sentiō et meō corpore calcar esse incitāns mē ad cūram palātī, stomachī, gulaeque saturitātem et explētiōnem. Zēnō. — Quod nātūra omnium rērum parēns et altrīx ingenuit hominī, quis hoc pessimum dīceret ? Servus. — Certē nūllus sānae mentis. Zēnō. — Optimum est, quod condūcit, prōdest et juvat : nōnne ? Philoxenus. — Īnficiās īre salvā fronte nēmō potest. Zēnō. — Voluptās autem vel cūra corporis, ipsī hominī cōnfert plūrimum, vītam cōnservat, corpus alit, quō fulcītō et vīvō, etiam anima, in homine pars nōbilissima, valet : corpus enim est animae stabilīmentum et fulcīmentum. Aesōpus. — Abeant igitur aerumnōsī Solōnēs, famēlicī illī Philosophī, quī suōs fraudant geniōs, sē mācerant, māluntque stomachō inānī et vānō philosophārī, quam saturī et plēnō ventre. Zēnō. — In meās vōs jūrāte lēgēs, mihi vōs addīcite, Philosophiam vōs docēbō, et animae et corporis cultūram afferentem. Sardanapālus. — Tuae ferulae subdēmus manūs praeceptor colendissime. Zēnō. — Nōn ōlim fēcisse vōs paenitēbit, ērudiam namque vōs in Philosophiā lucernāriā, quam ad lucernās domī agentēs imbibunt Sophī ipsī. Deinde Philosophiam Epicūrēam et voluptuāriam, quā apud vulgārēs passim in tabernīs, ubīque apud prīncipēs et rēgēs, grāta sit vestra et praesentia et convīctus. Philoxenus. — Quae ista erit Philosophia voluptātis ? Zēnō. — Ut aliīs praescrībere poteritis, quōmodo studēre crāpulae, gulae et ventrī dēbeant. Sardanapālus. — Istud sī nōscerem, in locō viāticī magnī aestimārem, nam nōscō complūrēs, quī omnia mētiuntur crāpulā. Zēnō. — Xerxēs Rēx Persārum repertōrī novae voluptātis cōnstituit pretium. Philoxenus. — Ecquid aerumnōsīs aliīs Philosophīs praemiī pollicitus est, quī abstinentiā vīctitandum esse dīcunt ? Aesōpus. — Illīs medium digitum ostentā. Zēnō. — Permultī ubivīs gentium nostram sententiam sequuntur, diū noctūque pōculīs et patinīs addictī. Philoxenus. — Apud Mīlēsiōs magnō in pretiō voluptās habētur, famēs spernitur, expellitur, extrēmumque malōrum aestimātur. Zēnō. — Sybarītae dēlicātissimē vīctitantēs in annum integrum, ūnīus convīviī apparātum fēcērunt, convīvās ante annī spatium vocāvērunt, quō sē ōrnandī restāret sat temporis. Sardanapālus. — Ō terque quaterque beātōs et sapientēs illōs Sybarītās ! Aesōpus. — Tarentīnī quoque mollēs et dēlicātī sunt nuncupātī, ob voluptātis assiduum studium. Philoxenus. — Praecepta nōbīs praebē, quō illam voluptātem, fēlīcissimum hominis bonum, amplectī poterimus utrīsque bracchiīs. Zēnō. — Faciam, advertite : Quoad vīxeritis, edite, bibite, lūdite : et cum vōs mortālēs nōritis, praesentibus vōs explēte, post mortem nūlla voluptās, post fūnera pulvis eritis, ea habēbitis quae libīdine exsatūrātā in vītā hausistis. Ut quondam Sardanapālus ille noster rēx Assyriōrum in sepulcrī suī Epitaphiō īnscrībī jussit. Sardanapālus. — Quam miserī hāctenus dēsipuimus chartīs additī, inediā vītam ēgimus. Zēnō. — Tandem resipīscite : nōn minus pōculīs et patinīs, quam lucernīs Philosophicīs dēditī sītis. Philoxenus. — Exsequēmur fidēlissimē. Zēnō. — Edite, bibite, cūrāte cutīculam, geniō indulgēte, sīc et hominibus acceptī eritis. Convīvium Canīnum, vel Cereāle. Salacōn hospes, Cōdrus, Īrus, Amyntās, convīvae. Salacōn. — Salvēte sodālēs meī pauperrimī : quid hīc gradum sistitis, nihil vōbīs domī est negōtiī ? Cōdrus. — Nihil, neque negōtiī, neque cibī, neque pōtūs, sed ēsuriēī plūrimum. Salacōn. — Carētis et pāne et aquā ? Īrus. — Satis multum aquae in aedibus habēmus, sed illa sitim, nōn famem comprimit. Salacōn. — Sī ēsurītis, venīte ad meōs penātēs mēcum cōmissātum. Amyntās. — Āh, quid tū nōs alerēs ? tibi frūmentī est pēnūria et vīctūs. Salacōn. — Domī meae mihi tantum adhūc suppetit commeātus, quō vōs saturābō vestrāsque conjugēs. Convīvae. — Crēdimus, verbīs nōs pāscerēs abundē et nūgīs, at nōn mēnsae pābulō. Salacōn. — Stomachīs vōs farciam, crepitantia intestīna pācāta efficiam, saltem crēdite et congrediminī. Īrus. — Fidem damus, sed vidē nē nōs lūdō habeās. Salacōn. — Rīdēre nōn soleō amīcōs, licet aerumnōsus sim. Convīvae. — Quid nunc cibī habēs quō vēscēmur ? Salacōn. — Aliquot mihi sunt frusta pānis ōstiātim collēcta, dūra et forte mūcida, vīlisque cervisia, et jūsculum ēmendīcātum. Amyntās. — Vīctus est nōbīs genuīnus, ad stipem namque rogandam nātī crēdimur. Salacōn. — Sedēte et quiēscite, in cibī sportulā edenda quaeram. Convīvae. — Sed properā, ācriter ēsurīmus. Salacōn. — Istōs orbēs pānāriōs adipe linītōs edite prooemiī locō, quoad aliud attulerō. Amyntās. — Precēmur prius Deō nostrō redēmptōrī hymnum. Salacōn. — Benedīcite. Convīvae. — Dominus. Salacōn. — Chrīstus Deī fīlius Deus et homō quī suō grātiōsō sanguine nōs redēmit, dignētur nōbīs exiguum et cereāle prandium benedīcere, quī suī sumus exemplar paupertāte et mendīcitāte nostrā. In nōmine Patris, et Fīliī, et Spīritūs sānctī. Convīvae. — Āmēn. Salacōn. — Orbēs nunc illōs pānāriōs carne ūnctōs edite, carō discessit in alvum dīvitum, nōbīs pauperibus in hīs orbibus relīquit pinguēdinis vestīgia. Cōdrus. — Ō quam mellītē sapiunt ! Īrus. — Longē dulcius carnēs, cujus jūsculō madent, sapuērunt. Amyntās. — Optimum condīmentum famēs est. Cōdrus. — Vērum crūdās fabās (ut vulgō fertur) sapere ac coctās efficit. Salacōn. — Nunc eleēmosynās hās edite, dūrae sunt, attamen stomachum replēbunt aequē ac mollissimae forent. Īrus. — Sitiō, quid in ligneā hāc lagēnā est pōtūs ? Salacōn. — Cervisia est ē sōlō furfure cocta, quam vulgō tenuem pōtum dīcunt. Cōdrus. — Pȳtissābō eam. Salacōn. — Facitō, forte palātō nōn displicēbit. Cōdrus. — Utcumque valet, vērum nōn satis igne est ēlixa. Salacōn. — Stomachus cōnsūmet quod ignis calor nōn praestitit. Amyntās. — Praeter hoc nihil quod edāmus habēs ? Salacōn. — Nōnnihil jūsculī mihi est, sed frīgidum, lignīs careō, aliās calidum facerem. Amyntās. — Ō tē miserrimum Salacōnem : carēs lignīs, tamen forīs ambulās lautē vestītus ac opulentissimus essēs. Salacōn. — Interdum conductīciīs mē ōrnō vestibus. Cōdrus. — Mortālium omnium nōs miserrimī sumus, quī ad crepīdinem et forēs dīvitum cōgimur commeātum conquīrere. Salacōn. — Miseriae nostrae meminit Plautus, dīcēns : “ Miser homō est quī ipse sibi quod edit, quaerit, et id aegrē invenit : sed illō miserior quī aegrē quaerit, et nihil invenit : ille miserrimus, quī cum ēsse cupit, quod edat nōn habet ”. Amyntās. — Spērandum, quod aliquandō nostra fortūna immūtābitur, nam omnium rērum (ut Cōmicus dīxit) est vicissitūdō. Īrus. — Salūs ūnica nōbīs est, ut Capnion scrīpsit, quod “ nihil possumus perdere, cum nihil habeāmus ”. Salacōn. — Dīvitum vīta semper est sollicita et cūrārum plēna. Convīvae. — Hinc solvēmus ancoram, ēmendīcandī jam hōra īnstat, nam apud dīvitēs modo mēnsae tollentur. Amyntās. — Hymnum grātiārum āctiōnis dīcās. Salacōn. — Deus pauperum cōnsōlātor, omniumque alumnus, dē habitīs hīs bōlīs grātiam habeat, nōbīsque sit auxiliō, ut aliās dapēs precāriās nancīscāmur. Convīvae. — Āmēn. Salacōn. — Nunc quisque dīvitum aulās adeat, stipem precātum in cēnam. Convīvae. — Fīet, tū valē. Convīvium Plēbēium, vel vulgāre. Hennō hospes, Greta uxor, Dromō, Parmenō, Simō, vīcīnī & convīvae. Dromō. — Ubi est noster vīcīnus Hennō ? Greta. — Nōn procul abest, quid ipsum quaeritis ? Dromō. — Convīvae sibi esse volumus, sī integrum fuerit. Greta. — In horreō est, dāns pābulum equīs, advocābō ipsum. Heus, heus Hennō adsīs. Hennō. — Quid mē vīs ? Greta. — Hīc nōnnūllī tē conventum expetunt. Hennō. — Aderō celerrimē, ō meī vīcīnī quid vestrī adventūs portendunt, quidve advēnistis ? Simō. — Vēnimus tēcum prānsūrī, domī nostrae culīnae algent, uxōrēs in agrīs sunt et hortīs. Hennō. — Per Herculem īnfēlīcī auspiciō advēnistis, ignōrō an noster focus splendeat. Greta, ecquid in prandium nōbīs parāstī edūliōrum ? Greta. — Holusculum cum duōbus frustellīs carnis porcīnae. Hennō. — Sufficiet, tum et būtȳrō ac cāseō vēscēmur : sed est ad edendum mātūrum ? Greta. — Paene, quandō volueritis, līneō mēnsam tegam, et prandium parābō. Hennō. — Quam prīmum potueris, facitō, hī vīcīnī forte ēsuriunt. Parmenō. — Nōn ūsque adeō. Hennō. — Ex aquālī lavētis manūs, et mēnsae assidēte. Dromō. — Fīet nunc quisque apud sē ōrātiōnem dīcat, hīc nūllus est quī Latīnē cibum benedīcat. Hennō. — Ipse dīcam. Benedīcite. In nōmine Patris, et Fīliī et Spīritūs sānctī. Āmēn. Parmenō. — Est benedictiō admodum succīncta. Hennō. — Eam Paroeciānus quondam docuit mē. Holere et carne illā porcīnā famem pellite, vēnistis subitī hospitēs, ideō et praesentiā bonī cōnsulite : sī adventūs vestrōs praescīvissēmus, splendidius parāvissēmus cibum. Parmenō. — Sileās, illā domesticā patinā et in aedibus nostrīs vīvimus, quid nī et tum apud tē ipsā essēmus contentī ? Simō. — Multī patinās aliēnās spernunt, et in suīs tuguriīs vix nūdō pāscuntur pāne. Dromō. — Ipse rejiciō et contemnō nihil praeter pugnōs. Greta. — Edite dē holere illō : hodiē in hortulō nostrō recēns est dēcerptum. Parmenō. — Bellī sapōris est, nam adipe madet. Simō. — Porcīna carō illa pinguet admodum. Hennō. — Sūs erat nostrā cūrā alitus et ēducātus. Simō, tibi praebibō dē hōc pōtū nostrō domesticō. Simō. — Tibi nōn incommodet. Dromō. — Tū mihi propīnēs, nam sitiō acerbē. Simō. — Postquam biberō, tibi lagēnam porrigam. Dromō. — Bibe raptim, morārī nequeō. Hennō. — Tū uxor mea dīlecta, lactis coāgulātī aliquid prōme, sī quempiam dēlectāret. Greta. — Afferam, sed forte dulce nōn erit. Hennō. — Salūbrius est sine dulcēdine. Greta. — Quī capitur lacte, edat. Dromō. — Plūrimum meō arrīdet palātō. Parmenō. — Tempore aestūs stomachō convenit admodum, quia frīgore ipsum perfundit. Hennō. — Sī libet, cibō nōn parcite, aut carne, aut lacte vēsciminī. Parmenō. — Adultī sumus, edendum esse scīmus ad dapēs et patinās. Hennō. — Cāseum sī quem habēs pinguēdine condītum, nōn ē vitiātō lacte parātum, eum dēprōme, et būtȳrī recentis nōnnihil. Greta. — Būtȳrī illud Majō mēnse contūsum ā mē, eō pānem linīte. Hennō. — Dē hōc cāseō sūmite aut būtȳrō, ut lēnēs animīs efficiāminī. Simō. — Vīcīne noster Hennō, tibi propīnō. Hennō. — Salūtem optō imbibās. Dromō. — Fac tollī mēnsam, nōbīs in rūs ad uxōrēs eundum est. Hennō. — Uxor conde singula. Grātia sit cūnctipotentī Deō, quī nōs alit suā clēmentiā, crēscereque ē terrā facit, quō nōs indignī vēscimur, per CHRĪSTUM Dominum nostrum. Convīvae. — Āmēn. Hennō. — Vīcīnī meī parcum hoc prandiolum grātīs accipite animīs, vīle fuit, ut vīlicōrum solet esse mēnsa, vīnō caruimus, nam cārē vēnit, bibentibusque obesse solet. Convīvae. — Tibi nunc agimus grātiās : sī aliquandō tibi libuerit, rūrsum et ad nostrās edēs patinās. Convīvium Dīvitum, sīve opulentōrum Croesus hospes, Crassus, Alcmaeōn, Tantalus, Servus & Uxor. Croesus. — Serve, ī vocātum ad mē Crassum, Alcmaeōnem, et Tantalum, ut mihi in prandiō sint convīvae, aliōquī sōlī cēnātūrō. Servus. — Ībō facessum mandātum. Croesus. — Dīc mē nōlle ut ēmaneant. Servus. — Ēloquar. Salvē Crasse. Crassus. — Et tū. Servus. — Rogat erus meus ut sibi convīva esse dignēris. Crassus. — Certē minus mihi jam est integrum. Servus. — Jussit, ut dīcerem sē nōlle recūsārī, etiam Alcmaeōnem et Tantalum vocābō. Crassus. — Age, tum veniam. Servus. — Faciās, abeō quaesītum et aliōs duōs. Sīs salvus mī Alcmaeōn. Alcmaeōn. — Tū quoque. Servus. — Erum meum convenīre dēbēs jam in prandium. Alcmaeōn. — Prandēbit sōlus ? Servus. — Nōn, sed Crassus ipse aderit, et Tantalum jam ībō vocātum. Alcmaeōn. — Tum libēns adveniam. Servus. — Praeter vōs trēs penitus nēminem ad mēnsam invītāvit. Alcmaeōn. — Abī Tantalum quaesītum, ego mē accingam. Servus. — Ībō. Salvē Tantale honestissime. Tantalus. — Et tū salvus sīs. Servus. — Vult dominus meus ut sēcum prandeās, est quod tē conventum cupit. Tantalus. — Jam volēbam auspicārī prandium. Servus. — Parcās istī impendiō in vesperam, et aedēs nostrās invīse. Tantalus. — Auscultābō, et comitābor tē. Servus. — Sīc faciēs, et erō meō rem grātam faciēs. Croesus. — Advenīre vestrum est grātum meī amīcī : vocāvī vōs, aliōquī sōlus prandissem, quō nihil magis adversum mihi est. Convīvae. — Et nōbīs acceptius nihil est, quam aliēnā vīvere quadrā. Croesus. — Manibus aquam praebē tū serve, lavētis deinde accumbite. Tū Crasse istūc sedeās, tum tū Alcmaeōn, deinde Tantale accubitum eās. Crassus. — Tū hospes, suprēmē ac prior accumbās. Croesus. — Hic mihi et meae uxōrī est sedendī locus. Benedīcite. Convīvae. — Dominus. Croesus. — CHRĪSTUS salvātor omnium, redēmptor et crēdentium, nōbīs hujus prandiī alimenta benedicta facere velit, ut ipsa in salūtem animārum sūmāmus. Convīvae. — Āmēn. Croesus. — Hās gallīnās dīrumpite, et jūsculō exōticō bōlōs pānis madefacite. Convīvae. — Nōn neglegēmus. Croesus. — Serve vīnum cyathīs īnfunde vetus et novum. Servus. — Effectum reddam. Croesus. — Bibite hilariter hospitēs meī, sat vōbīs largiar. Alcmaeōn. — Impigrī ad epulās esse solēmus. Croesus. — Pōculum hoc vōbīs praebibam, ut grātī vestrī sint adventūs. Tantalus. — Salūtiferē sūmās haustum istum. Croesus. — Serve tolle haec, assās carnēs praebē et pūrās quadrās. Crassus. — Alcmaeōn calicem medium tibi praebibō. Alcmaeōn. — Sit commodō. Crassus. — Nunc et tū bibe. Uxor. — Dē hīs perdīcibus, vel lepore aut cāpīs illāridātīs edite, quisque suō palātō jūcundum accipiat. Crassus. — Croese hospes propīnābō tibi, sī alterī praebibere volueris. Croesus. — Bibe, meī mūneris ad pōcula immemor esse nōn soleō. Alcmaeōn. — Ō quam dēlicātōs et voluptuāriōs diēs agimus nōs opulentī, cum interim pauperēs ēsuriant. Tantalus. — Pānis vix sat habent nōnnūllī inopum. Croesus. — Opum mihi tantum est, quō exercitum alere vellem cōpiōsum. Crassus. — Et ego frūgibus et aere abundō nōn parum. Tantalus. — Argentī et bonōrum acervum ego possideō. Croesus. — Vīvāmus igitur geniāliter. Crassus. — Posterīs meīs nōn multum relinquam. Tantalus. — Opibus ego quoad vīxerō potiar : nepōtēs meī sī egēbunt, quaerant ut ipse quondam fēcī. Uxor. — Sed interim cibī estis immemorēs. Croesus. — Serve bellāria affer. Crassus. — Illa nōn exspectābimus, aliō nōs vocant negōtia, fac hymnum legī, nōbīs abeundum est. Croesus. — Benedictus quī est in saecula saeculōrum, nostrō nōmine habeat laudem et honōrem, nostrīque misereātur. Convīvae. — Āmēn. Convīvium Paschāle. Paterfamiliās, Jōannēs, Mārcus, Benedictus, Jasperus, Gōtfridus, Thylmannus, famulī domūs. Paterfamiliās. — Ut sē habent vestrī stomachī et ventrēs ? suntne vacuī ? Famulī. — Crepitant īnstar veteris membrānae librōrum, et novārum soleārum. Mārcus. — Ēcastor īlia mihi crepant, faucēs lippiunt famē, crūra ferre mē nōlunt, bracchia vix tollere possum, ita vīribus jejūniō sum exhaustus, īnstar lucernae oleō exsiccātō. Paterfamiliās. — Aquā manūs singulī abluite, Paschālibus et novīs cibīs āmissās corporis vīrēs refarciēmus. Benedictus. — Impigrē nōs accingēmus patinīs istīs. Paterfamiliās. — Benedīcite. Famulī. — Dominus. Paterfamiliās. — Haec est diēs quam fēcit Dominus, exsultēmus et laetēmur in eā. Pascha nostrum immolātus est CHRĪSTUS, itaque epulēmur in azȳmīs sincēritātis et vēritātis. Allēlūja. Pater noster. Ōvum quisque accipiat, deinde dē pernā et aliīs carnibus. Thylmannus. — Ēsuriēs et famēs mihi fuit vehemēns. Paterfamiliās. — Eam mūtēs jam saturitāte. Jasperus. — Laus superīs quod ad hunc diem superstitēs mānsimus. Gōtfridus. — Gaudeō plūrimum hujusmodī piscēs in patinās rediisse. Mārcus. — Hī piscēs rōbur praebent majus, quam ēsuriālis cibus. Benedictus. — Istud hodiē experiar, an vīrēs accipiam validiōrēs. Paterfamiliās. — Alterum edite ōvum sī libet. Mārcus. — Ūnum adhūc edam. Thylmannus. — Pernam ego petam cultrō, experiarque ut sapiat. Benedictus. — Mārce, quot ovā ūnā vice possēs ingurgitāre ? Mārcus. — Octo sine operā et labōre. Jōannēs. — Dūra, an mollia ? Mārcus. — Adhūc fluida, nōn indūrāta. Jōannēs. — At cujus generis vel farīnae ? Mārcus. — Gallīnīs parta. Jōannēs. — Aestimābam ea quae ad saepēs jam sōle torrentur. Mārcus. — Illa tuō vultuī essent apta. Thylmannus. — Tū in ōvīs edendīs octo aliōrum mūnere possēs fungī. Jasperus. — Edendō ipse pēnsum meum bellē persolvere vellem, sī certātim comederēmus. Paterfamiliās. — Carnēs jūsculō ēlixās affer tū puer. Praebibō vōbīs hōc sacrō Paschatis diē. Famulī. — Cōnferat tibi bibentī. Paterfamiliās. — Invicem vōbīs praebibite, laetōsque animōs pōculīs vōbīs facite. Gōtfridus. — Jōannēs amīcitiae et chāritātis haustū tē adoriar. Jōannēs. — Accipiam abs tē libenter. Benedictus. — Erō nostrō propīnō. Paterfamiliās. — Bibe fēlīciter. Puer, assās carnēs prōme, hīs saturī sumus. Jōannēs. — Benedicte, vitrum hoc tibi medium propīnō, vērum tū bibe quantum volueris. Benedictus. — Auspicātō bibās, tum et ipse pōtābō. Jasperus. — Thylmanne, ā prandiō tuās aedēs invīsēmus omnēs, vīs nōs ōvīs excipere ? Thylmannus. — Nē Grȳ quidem largiar, tabernae hospes nōn sum : sī convīvārī vultis, dēversōria accēdite. Gōtfridus. — Mārcus nōs mediō agnō, frustōque vitulīnae carnis exciperet, sī suum domicilium adīrēmus. Mārcus. — Ad Kalendās Graecās. Benedictus. — Nihil immūne nōbīs darēs hīs sacrīs fēriīs ? Mārcus. — Nīl nisi sellās et scamna vōbīs impertiar. Benedictus. — Istīs tū stomachum jejūnum pāscās ? Paterfamiliās. — Cibō ūtiminī ut tollātur, appetit hōra cōntiōnem sacram audiendī, quī assā carne dēlectātur, Chrȳsippum nōn agat. Puer, bellāria fac adsint, et haec tollantur. Thylmannus. — Mārce, haustum Paschālem tibi propīnō. Mārcus. — Quid paschālem ? vīnī haustum mālō, eō corculum meum juvō. Paterfamiliās. — Ā cibō templa adīte audītum sacram cōntiōnem, precēsque vespertīnās, et ad cēnam in tempore adsītis dēnuō, sacrātissimae hodiē sunt fēriae. Gōtfridus. — Nusquam ībimus nisi fortassis ad Mārcum, dēgustātum dē ōvīs suae mēnsae. Mārcus. — Sī vēneritis, ante forēs vōbīs manendum erit. Paterfamiliās. — Dē hīs novīs et Paschālibus obsōniīs benedīcimus Dominō. Famulī. — Deō grātiās. Paterfamiliās. — Benedictus et glōriōsus sit Deī fīlius, quī hodiernā diē ā morte resurgēns, ab aeternā nōs līberāvit morte. Famulī. — Āmēn. Convīvium Nūndinārium, sīve dēdicātiōnis Templī. Vīlicus, Uxor, Pistor, Textor, Calceārius ex urbe cīvēs & Servus. Vīlicus. — Cūrā uxor mea Elsa, ut sacrificiō Missae perāctō, piper cēteraque obsōnia sat cocta sint, forte ex urbe nōs amīculī nōnnūllī invīsent. Uxor. — Ēnītar prō vīribus, tū servum jubē scōpīs verrere pavīmentum horreī vel cubiculī, in quō convīvae sedēbunt prandentēs. Vīlicus. — Serve, cubiculum istud ā pulveribus redde pūrissimum, parietibusque adhaerentēs arāneārum tēlās dēpōne, nē quid sit, quod convīvīs nauseam īnferat. Servus. — Cūrābō. Vīlicus. — Piperis habeās praecipuam cūram, nē vel adūrātur, nēve īnsipidum fīat, nam ipsum in prīmīs nūndinārum tempore palātīs advenārum placēre solet. Uxor. — Quae culīnae sunt mūnia, sine tē exsequar bellissimē, mē coquere permitte, et tū cocta edās, satis adulta sum, nōn egeō in coquendō tē īnstrūctōre. Vīlicus. — Hīc adveniunt trēs amīculī ex urbe. Uxor. — Quī sunt ? Vīlicus. — Pistor noster socer, Calceārius affīnis, et Textor cognātus nōbīs. Uxor. — Veniunt invicem ? Vīlicus. — Etiam, et manibus cōnfertīs sē, ut amīcissimī dūcunt. Uxor. — Subitō nunc tū serve mēnsam sterne, singulaque, quibus opus erit, impōne. Servus. — In illō moram nōn faciam. Uxor. — Ipsa cum obsōniīs properābō ocissimē. Pistor. — Sīs salvus ō Vīlice, quid geris ? Vīlicus. — Salvī sītis et vōs, grātulor vestrō adventuī. Pistor. — Ubi nūndinae sunt vel nūndinārum gaudium, in templōne, vel ad focum ? Vīlicus. — Spērō quod utrobīque. Textor. — Praestat in coquīnā, quam in templō nūndinās esse, nam stomachīs prōdest magis. Vīlicus. — At plebēiārius noster māvult in aede sacrā nūndinās celebrārī. Calceārius. — Ūnus ille homō est, cujus inexplēbilis est loculus. Vīlicus. — Adsītis, līmen trānscendite, mox prandium īnstruētur. Pistor. — Ubi uxor latet ? Vīlicus. — In culīnā ad focum, ad postīcum, sī opus est, mictum ite, jam piper percoctum erit. Textor. — Ūrinā nōn premimur. Salvē Elsa, ut valēs, tū sollicita Martha es. Uxor. — Grātī advēnistis, valeō bellissimē, sed sine pecūniā : cubiculum intrētis, jam obsōnia mittam ā focō. Vīlicus. — Ex aquālī hōc manūs mundāte, tum mēnsae assidēte : locō benedīcite quisque ōrātiōnem apud sē dīcat, hīc doctus nōn est. Pistor. — Cruce signēmus, cōnsecrābimusque cibum nōs ipsī, ubi ērudītus dēfuerit. Vīlicus. — Piper hoc dēgustāte, spērō placēbit. Textor. — Sapidum est oppidō. Calceārius. — Adveniat uxor tua. Vīlicus. — Illa, culīnae pēnsō exsecūtō, adveniet. Edite alacriter, carō in pipere cocta, lepusculus est heri ā mē vēnātus. Pistor. — Licet tibi per Nōbilēs vēnārī leporēs ? Vīlicus. — Nūndinārum hōc tempore concēdunt. Calceārius. — Ō Elsa, coquere nōstī dapsilicē. Uxor. — Coquō mōre vīlicō et agrestī, ut rūsticī edunt dapsilicē. Pistor. — Sat optimus est apparātus et dēlicātus. Vīlicus. — Bibite dē hāc vīllānā nostrā cervisiā, in urbe pretiōsiōrem habērētis. Textor. — Satis jūcunda est sapōre. Uxor. — Piper hoc lambite, tum intus dēnigrābiminī. Pistor. — Multum ipsīus edimus. Vīlicus. — Uxor tolle piper, et tostās affer carnēs. Tū serve vīnum cyathīs īnfunde. Vīnum hoc hīc in nostrō Oenopōlīō vēnditur sēdecim obolīs. Pistor. — Vīlī aere vēnit, dignum ut cārius vēnderētur. Textor. — Praebibō tibi Vīlice. Vīlicus. — Prōsit tibi. Agnīnam carnem ad verū parātam attingite, dēlicātiōrem nōn habēbitis. Omnibus praebibō, ut accepta sit vestra praesentia. Calceārius. — Bibe Deī nōmine. Pistor. — Audiō ūtriculārium, chorēās lūdit, pergēmus illīc et nōs. Uxor. — Prius ōrēmus. Vīlicus. — Agimus grātiās vērō Chrīstiānōrum Deō, ob omnia nōbīs praestita beneficia. Pistor. — Āmēn. Vīlicus. — Nunc abīte ductum chorēās. Convīvium Campestre. Campum viridem animī recreandī grātiā recēdunt, Horātius hospes, Henrīcus, Volfgangus, Māximiliānus, convīvae & Mātrōnae nōnnūllae. Horātius. — Quam dulciter et jūcundē nunc aura blandītur, undique locōrum flōridum est herbīs et frondibus nāscentibus. Henrīcus. — Omnia nunc virent, nunc fōrmōsissimus annus. Volfgangus. — Germinant nunc omnia, prāta, agrī, hortī, et silvae. Māximiliānus. — Aviculae āerem nunc perstrepunt dulcī cantū : ē nīdīs, quibus hieme tōtā dēlituērunt, ērumpunt. Horātius. — Ēgrediuntur et nunc hominēs agminātim in campum vel pōmērium, cibō et pōtū in viridibus locīs sē oblectantēs. Henrīcus. — Exeāmus et nōs ad hōrās aliquot, quid ūsque īnsīdēmus fūmōsīs et obscūrīs tēctīs ? in apertum campum cum avibus repetēmus. Volfgangus. — Rūsticārī nunc convenīret, sī commeātum habērēmus, quō nōs, ut aliī solent hominēs, exhilarārēmus. Horātius. — Ipse vōbīs impertiar pernam suillam et duās vīnī mēnsūrās. Māximiliānus. — Tum deinde reliquum sūmptum faciēmus nōs. Henrīcus. — Parī asse dēpōnēmus nōs aliī. Volfgangus. — Nymphās bellulās oportet et congredī, aliās hilaritātis habēbimus nihil. Horātius. — Uxorculae nostrae et famulae comitēs erunt nōbīs, quae sub palliīs cibātum ferent. Māximiliānus. — Nōn diū morēmur, sī quō īre volumus, properēmus antequam vespera appetat. Horātius. — Audī tū Uxor mea : sportulam obsōnātōriam parā, ac replē pernā hodiē ēlixā, et vīnī aliquot prōme mēnsūrās, in pōmērium exspatiātum ībimus. Uxor. — Dictō citius expediam. Horātius. — Nōs praecēdēmus, tū cum culīnae ministrā sequere, ad portam nōs inveniētis. Uxor. — Sat est, vōs pedetentim praecēdite. Horātius. — Eāmus, pōne subībit conjūnx. Henrīcus. — Quam dēlectābile est jam dēambulāre, et rēpere sub frondibus et in viridī grāmine ! Volfgangus. — Est per Herculem. Māximiliānus. — At, quod pōmērium accēdēmus ? Henrīcus. — Ubi minus hominum erit. Horātius. — Ibi conveniet, nē multōs nostrōrum gestuum habeāmus spectātōrēs. Volfgangus. — Possent et multī suspicārī mātrōnās, quae aderunt, inhonestās esse, nōbīsque amīcās meretrīciās. Māximiliānus. — Vidēbimus ubi major erit sōlitūdō. Henrīcus. — Hīc in Oenopōlīō aliquid vīnī et nostrō nōmine emāmus. Volfgangus. — Ubi lagēna est in quā ferēmus ? Māximiliānus. — Ad fidem dabunt, vīnum quī vēndunt, mox reditūrum et relātūrum tē dīcās. Volfgangus. — Quantum feram ? Henrīcus. — Quattuor mēnsūrās mercāre, tum inter nōs exsolvēmus. Volfgangus. — Ubi vōs reperiam ? Māximiliānus. — Ad portam tē manēbimus. Henrīcus. — Ēn aliās ā longē subsequitur uxor mea famulā comitante. Henrīcus. — Morēmur eās, tum et vīnum ā nōbīs ēmptum afferētur. Horātius. — Sistēmus gradūs, perplacet mihi. Uxor. — Ut ita praecurritis, vix potuimus assequī. Horātius. — Lentō tamen gradū īvimus. Māximiliānus. — Adest et nostrī aeris vīnum. Horātius. — In grāmen nunc dēcumbāmus. Uxor, dēprōme quod attulistī dapis, tū famula vīnum cyathīs īnfunde. Volfgangus. — Aegrē in Oenopōlīō lagēnam mūtuō dabant mihi, quia ipsīs ignōtus eram. Horātius. — Edāmus nunc et pōculīs nōs oblectēmus. Māximiliānus. — Ō quam lepidum est et jūcundum hōc in locō esse ! Hospes. — Propīnō tibi uxor. Uxor. — Bibe bonīs avibus. Henrīcus. — Praebibō tibi. Māximiliānus. — Sit commodō. Horātius. — Pernam dēgustāte, tum bibere dēlectābit vōs. Volfgangus. — Adhūc ā prandiī cibō saturī sumus. Horātius. — Edere sī nōn libet, alacrius bibite. Māximiliānus. — Sitientī propīnō. Henrīcus. — Ille ego ipse sum, tibi parī haustū respondēbō. Volfgangus. — Puella illa et pōtū et cibō abstinet. Uxor. — Puellārum nōn est bibere, sed summīs labrīs data pōcula lambere et pȳtissāre. Horātius. — Hesperus īnstat, redeundum est domum. Māximiliānus. — Quandō libet, in nōbīs mora nōn erit. Horātius. — Exsurgite, hinc abeāmus. Henrīcus. — Celerēs congrediēmur. Convīvium Satyricum, sive invectīvum. Juvenālis hospes, Bartholdus, Geōrgius, Antōnius, Mārtīnus, convīvae & Servus. Juvenālis. — Salvī sītis litterārum cultōrēs fervidī. Bartholdus. — Tālis sīs et tū Poēta ēloquentissime. Juvenālis. — Quid invicem negōtiī geritis ? Geōrgius. — Equidem ōtium nōn negōtium agimus. Juvenālis. — Nihil litterāriī tractātis ? Bartholdus. — Commentāmur mūtuō nesciō quae. Juvenālis. — Nōn vōs premit aestus, umbrās petite aut tēcta, nōn parum incommodat rabiēs illa canīculāris stēllae, quam nunc sōl incolit. Antōnius. — Domibus sat per hiemem morātī sumus. Juvenālis. — Hās meās aedēs et tēcta subīte, pōtū vōs excipiam. Mārtīnus. — Sūmptuī istī parcās, nōn sitīmus oppidō. Juvenālis. — Obsequiminī, subitōque adsītis, nūgābimur mūtuō, ipse cānus adulēscentibus litterīs dēditīs dēlector, ut nihil suprā. Geōrgius. — Frontem perfricābimus, et tua subībimus tēcta. Juvenālis. — Accēdite audientibus animīs, meumque nōn fugīte senium, ipse et ōlim adulēscēns fuī. Bartholdus. — Cānōs tuōs nōn fugīmus, sed formīdāmus ignōtī et puerī, tibi in litterīs ēmeritō mīlitī convīvere. Juvenālis. — Serve, ī prōmptum cervisiae pōcula aliquot et vīnī. Servus. — Celerrimē cūrābō. Juvenālis. — Pōtus aestūs tempore in pretiō est, magnīque aestimātur, ubi calōre ārent labella. Servus. — Hic pōtus prōsit bibentibus. Juvenālis. — Adulēscentibus vōbīs litterārum cupidī praebibō. Convīvae. — Salūtem precāmur, ut pōtās ? Juvenālis. — Quisque vestrum labia pōtū madida faciat, deinde edite, nunc pōtus acceptior est cibō, sed utrō plūs dēlectāminī, eō ūtiminī. Convīvae. — Utrōque jūxtā gaudēmus. Juvenālis. — Sitim postquam sēdāveritis, litterāriī aliquid nūgābimur invicem. Convīvae. — Dē litterīs loquī nostrās ingeniōrum excēdit vīrēs, ipsās prīmōribus labiīs vix dēgustāvimus. Juvenālis. — Intellegō nōn ūsque adeō ipsārum rudēs vōs esse, ut dissimulātis. Geōrgius. — Per Apollinem et Palladem expertēs sumus ipsārum. Juvenālis. — Ideō mē capulārī sene nunc ut duce ūtiminī, respondēteque quae quaeram. Bartholdus. — Respondēbimus ad nōta, ad ignōta obticēbimus. Juvenālis. — Fēstīs diēbus quid Gentīlibus ōlim erat negōtiī ā merīdiē, sacrīs Deōrum perāctīs ? Geōrgius. — Per tenebrās sciō, et Andabatārum mōre, ā praeceptōre quondam mē audīvisse recordor, quod in agrīs, in viārum compitīs conveniēbant, ibīdemque mūtuīs verbīs in sē per vicēs invehēbant in curribus stantēs. Juvenālis. — Vērē dīcis, quisque alterī sua, sī quae habuit, scelera objēcit et aperuit. Antōnius. — Nōn aegrē ferēbat quī convīciābātur ? Juvenālis. — Vitiātus rūrsus in suum convīciātōrem dīcēbat, ut canis morsū petītus remordēre solet. Geōrgius. — Spectāculum, mē Hercule, jūcundum fuit vīsū et audītū. Juvenālis. — Sīc et vōs adulēscentulī exercēre ingenia dēbērētis, ut ūnus alium nunc laudāret, nunc vērō increpandō laederet. Bartholdus. — Amīcitia mox tum rumperētur. Juvenālis. — Praedīcendum esset, ut quisque alterīus bonī cōnsuleret verba. Geōrgius. — Quid sī experīmur, an ūnus alterum suīs posset colōribus dēpingere ? Juvenālis. — Istud efflāgitō sēdulō, ūnus auspicium sūmat. Geōrgius. — Cucūlī prōgeniēī tē esse crēdō, per Herculem, pusillus namque corpore es, sed vōce magnā, et virīlī, canis īnstar bovis, itaque mīror quōmodo in tam parvō corpusculō tuō, tanta vīs spīritūs resideat. Bartholdus. — Tū ūnus eōrum quī manticam ā tergō nōn vident, aliēna nōn sua cernunt vitia, sīc tū mē pusillum corpore arguis, cum tū quōlibet pygmaeō minor sīs, gressū tamen superbō, rubeā tunicā, tiārā pretiōsā incēdēns, alium et Herculem tē putās, ac nūper Hannibalem tē esse afferēbās, cum nē mūsculum effugāre possēs. Antōnius. — Ēn tū Mārtīne ades ? vocāris tū Mārtīnus ? ubi equus tuus, cui nūper īnfīdēbās ? quis tū es ? ambulās nunc pedibus ? ab equō nōn ad asinum, sed terram trānscendistī. Mārtīnus. — Tū nāsūte, rīdēre sine, tū trium terunciōrum homō, tū pūmiliō, tū lerna malōrum, tū mōriōnum hospes, stultitiaeque domicilium. Juvenālis. — Abundē ingenia ostendistis, nunc bibite, tum dēmum regrediēminī domum. Mārtīnus. — Abībimus, tū grātiam habē. Convīvium Laudātōrium. Dēmosthenēs hospes, Gerhardus, Theodorīcus, Kiliānus, Vilhelmus, convīvae. Dēmosthenēs. — Convīvās vōs volō ā merīdiē. Theodorīcus. — Ā merīdiē ? cūr nōn prandiī hōrā ? Dēmosthenēs. — Lauta mihi nōn est culīna, sed macra, plēnaque arāneārum tēlīs, nōn pinguibus suum pernīs. Gerhardus. — Per superōs, bellus homō es, vocāre vīs convīvās saturōs, nōn famēlicōs, facillimum tum est sine impendiō convīvātōrem esse. Dēmosthenēs. — Convīvium apparābō merendinārium, quod ā merīdiē locō cibī merendināriī agitur inter hominēs. Kiliānus. — Ecquid nōbīs immūne dabis ? Dēmosthenēs. — Satis cervisiae et edūliī nōnnihil, quō bibendī excitētur cupiditās. Vilhelmus. — Ad quam veniēmus hōram ? Dēmosthenēs. — Circiter prīmam, neque diūtius morāminī. Theodorīcus. — Aderimus in ipsō sonō prīmae hōrae. Dēmosthenēs. — Rogō in tempore hūc pedēs ferte, agēmus palaestram quandam litterāriam. Kiliānus. — Post sublātum prandium hūc ferēmus pedēs. Dēmosthenēs. — Postrēmum occupābit scabiēs. Gerhardus. — Ratum sit quod loqueris, postrēmus quī vēnerit, malō afficiētur, domum jam prānsūrī ībimus. Dēmosthenēs. — Discēdite, propediem hūc remigrāte. Vilhelmus. — Salvē Dēmosthenēs ōrātor ēloquentissime, hīc advēnimus omnēs, quid nunc nostra tibi cōnferet praesentia ? Dēmosthenēs. — In amoenissimō hortō meō apud domūs postīcum situm, sub arboribus compōtābimus, et ūnā nūgābimur. Kiliānus. — In nōbīs mora nōn erit. Dēmosthenēs. — Serve, ad hortum fer pōtum, cervisiam scīlicet pretiōsiōrem, et bōlum ūnum aut alterum carnis. Servus. — Praestābō effectum. Dēmosthenēs. — Mē comitāminī in hortī amoenitātem. Gerhardus. — Paribus sequēmur passibus. Dēmosthenēs. — Hortulum hunc in dēliciīs meīs habeō, estque ūnicum dēlectāmentum meum. Vilhelmus. — Est jūcundissimus locus. Dēmosthenēs. — Sub hanc arborem sedēbimus quiēscentēs, et dē hōc pōtū exiguī valōris sitim cūrābimus, praebibō cuilibet vestrum calicem hunc. Kiliānus. — Salūtem tibi ferat bibentī. Dēmosthenēs. — Congarriēmus postquam quisque calicem istum ēbiberit. Gerhardus. — Bibāmus nunc ōrdine omnēs, quid jam tibi placet ? Dēmosthenēs. — Exercitiīne aliquid in diēs habētis, quō studium vestrum corrōborētur, magisque grandēscat in vōbīs profectus scientiae ? Vilhelmus. — Nīl nisi epistulās scrībimus. Dēmosthenēs. — Exercitātiō quaedam est, quā nihil est juvenī ūtilius. Gerhardus. — Quae est illa ? Dēmosthenēs. — Quod aetāte sibi parem vel perītiā puerum modo vituperet, modo laudet. Kiliānus. — Eam artem vituperandī vel laudandī, ubi discerēmus ? Dēmosthenēs. — In Rhētoricā, quam vestra indolēs nōn sufficit capere, vel ūtī ipsā : sed alium laudāre vel vituperāre ingeniī exercendī grātiā, ante artem cognitam, etiam et laudis et honōris est. Vilhelmus. — Laudātūrus alium, auspicium unde sūmat ? Dēmosthenēs. — Ā corpore, ā genere vel prōgeniē, ā fortūnae dōtibus, et scientiā, probitāte, vel mōribus. Edite buccellās aliquot, et bibite : tum vicissim vōs laudābitis. [Gerhardus]. — Ipse glaciem secābō. Bellus tū homō es Theodorīce, candidīs capillīs, modestō vultū, gressū testūdineō, faciē albā, ingeniō fēcundo, parentibusque opulentīs. Theodorīcus. — Tē mē fricantem refricābō : quod mihi dās laudis, omne id tibi competit. Pulcher es adulēscēns, flāvā comā, honestō aspectū, gradū ēgregiō, Minervā fertilī, et majōribus dīvitibus prōgnātus. [Kiliānus]. — Ō Vilhelme, audī ā mē tuī praecōnium. Parentibus percēpī tē ortum praeclārīs, sciōque nōn sterilī esse indole statūrā nōn dēfōrmī, scientiā nōn contemnendā, assiduusque es librōrum lēctor. Vilhelmus. — Et tū albae gallīnae es fīlius, neque īnfēlīcī ingeniō, corporis habitū decōrō, ut nihil suprā. Dēmosthenēs. — In laudandō alium semper illud Plīniī in mente habēte : “ Hoc ipsum esse amantis, nōn nimium laudāre ”. Convīvium Dēclāmātōrium. Paedagōgus hospes, Jōannēs, Hermannus, Albertus, Jācōbus, convīvae, Servus. Paedagōgus. — Hodiē diēs est, quō ā lēctiōnibus fēriārī receptum est. Jōannēs. — Nescīmus, quid deinde ? Paedagōgus. — Scītis etiam quid sit ōtiārī ā lēctiōnibus gymnasiī ? vel quid sit agendum, dum ā scholae negōtiīs est lībertās ? Hermannus. — Tum lūdendum est in campō, pilā vel globō per ānulum ferreum, vel cursū, vel palaestrā dīmicātōriā, aut colluctandō. Paedagōgus. — Scopum nōndum tetigistī, tōtō aberrās caelō. Jōannēs. — Eō modō tamen fēriae litterāriae ā nōbīs hāctenus nostrīsque majōribus dum litterās didicērunt perāctae sunt. Paedagōgus. — Istud nihil aliud est, quam vacātiōne ā gymnasiō abūtī : ā prandiō hūc mē accēdite, ērudiam vōs ad hōrulam ūnam, quid sit vacāre ā librōrum lēctiōnibus, et quōmodo fēriās scholasticās commodē collocāre poteritis. Albertus. — Adveniēmus prandiī perāctā fābulā. Paedagōgus. — Hīc vōs opperiar, in tempore facite adsītis. Jōannēs. — Certē revertēmur propediem. Paedagōgus. — Magnae fideī adulēscentēs vōs nunc videō, quod prōmissōs adventūs rē exsequiminī, assidēte, nōnnihil pōtūs afferrī faciam, quō linguās irrigēmus, prōmptius ut loquāmur. Hermannus. — Nostrī grātiā nē assis impendium faciās. Paedagōgus. — Serve, aliquid vīnī prōme et affer. Servus. — Expediam quam rēctissimē. Paedagōgus. — Cupitis nunc audīre quid sit ōtiārī ā lēctiōnibus gymnasiī ? Jōannēs. — Anhēlāmus cupidē. Paedagōgus. — Post haustum hunc factum ēloquar. Hōc pōculō vestrōs adventūs excipiō. Hermannus. — Grātiam habēmus. Paedagōgus. — Bibat et quisque vestrum. Nunc quae pollicitus sum praestābō. Ā scholā quotiēscumque fēriābiminī, hoc exercitiī habeātis. Jōannēs. — Quod genus ? Paedagōgus. — Audīta rūminētis, et breviusculam ōrātiōnem quandam concinnāte, in reī vel persōnae cujuspiam laudem vel vituperium, quod dēclāmitāre ōlim nocitābant. Jōannēs. — Nescīmus quā arte dēclāmātiōnēs cōnficiēmus. Paedagōgus. — Rudem et impolītam ōrātiōnem cōnectite, quoad artem didiceritis. Ūnicam ā mē accipite dēclāmātiōnem in litterārum laudem. Litterae, id est scientiae, nōbilissimae sunt, neque umquam satis laudātae, neque laudārī, ut dignae sunt, ā quōquam possunt, multum namque bonī et frūgis afferunt : per ipsās posteritātī gesta indicantur temporum perāctōrum : per ipsās virtūtēs, fēlīcitās, magistrātūs, honōrēs, laudēs dantur et accumulantur facilius quam per opēs : ipsae semel adeptae, numquam, neque in vītā, neque post fūnera decorāre aut ōrnāre cessant habentem. Dīxī. Jōannēs. — Perīculum et ipse faciam, commendātūrus virtūtēs. Paedagōgus. — Age, facitō, ingeniō ūtere tuō fēlīcissimō. Jōannēs. — Virtūs rēs est ardua māximē, difficilisque acquīsītū, tandem adepta, fēlīcissimum reddit, omnia quibus egēmus praestat, nam illī nihil dēesse dīxērunt scrīptōrēs, quem penes esset virtūs : virtūs omnia in sē habet, virtūs ad sīdera vehit, vitium ad īma tartara mittit. Dīxī. Paedagōgus. — Bibite nunc omnēs ōrdine, quisque calicem exsiccet. Hermannus. — In harēnam et ego dēscendam, prūdentiae praecōnium dictūrus. Prūdentia virtūtum omnium nōbilissima, in cognitiōne rērum cōnsistit, quā cognitiōne nihil est hominī honestius, scīre laudābile, nescīre vitiōsissimum est : vir prūdēns, rērum perītus, ūnō minor est Jove, inquit Poēta : ignōrāns ā caudice differt nihil. Dīxī. Paedagōgus. — Calicem quem meritus es bibe, cēterīsque praebibe. Albertus. — Palaestram ineam ego līberālitātis encōmium prōlātūrus. Līberālitās ea virtūs est, quae hūmānum, pium, et benignum esse docet hominem, datque ubi dandum est, servat ubi tenendum est, sua nōn prōdigere, neque tenāx esse, ut Eucliō Plautīnus. Dīxī. Paedagōgus. — Bibe pōculum quod meritus es, et aliīs propīnā. Sīc vestra ōtia trānsigite, tum in ērudītōs ēvādētis virōs. Jōannēs. — Cūrābimus, tū valē et grātiam habē. Convīvium Reconciliātōrium. Hospes, Arnoldus, Henrīcus, inimīcī invicem, Jasperus, Crātō reconciliātōrēs. Hospes. — Ut sīc rixāminī invicem canum mōre, nihil vōs pudet ? Henrīcus. — Iste malōrum lerna, suīs semper verbīs mē īnsectātur malīs, nequeō ipsī obvius fierī, vel adesse, quīn aliquā injūriā mē prōsequātur. Arnoldus. — Tū metuis dictīs semper lacerās, rōdisque ac ossa caniculī, praedīcō tibi, ut mordēre et dēferre apud aliōs mē cessēs, aut clāvum clāvō trūdam, quod sentiēs cum magnō tuō malō. Henrīcus. — Āh, tū pygmaeō minor, quid nārrās ? Jentāculī vice quod est ēsurientī, id tū mihi essēs sī ad pugnōs ventum fuerit. Arnoldus. — Sim pūmiliō quantumvīs pusillus, tamen ā tē, ut inter sīmiās asinus tractārī nōlō, neque pessum darī. Crātō. — Hujusmodī silēte verba, istās lītēs compōnite, longē praestat pāx et concordia, quam simultās et discordia. Henrīcus. — Tranquillus et quiētus esse vellem, nihilque sēcum aut convīctūs aut commerciī habēre, sed līber ab ipsō fierī nequeō, īnsequitur mē passim ut umbra corpus, suculīque scrōfam. Arnoldus. — Tuō cōnsortiō gaudēbō facillimē. Hospes. — Taceat uterque, sciō quid faciēmus, quō vōs reconciliātōs reddēmus. Henrīcus. — Quid ? exprime. Hospes. — Compōtātiunculam ad cervisiae pōcula agēmus, tum inter pōtandum vestrīs animīs discutiēmus rancōrem illum mūtuum. Henrīcus. — Libet mihi : dēversōrium istud cervisiārum intrēmus, sequiminī vōs bellī helluōnēs pōculōrum. Hospes. — Domī nostrae in umbrā sedēbimus tranquillius, sēcūrius et jūcundius. Crātō. — Praestat suīs interesse penātibus, quam aliēnīs. Henrīcus. — Pōtus ferātur abundē, tum calculum et ratiōnem impendiī faciēmus. Jasperus. — Adsint et potiōra pōcula. Hospes. — Afferentur modo. Jasperus. — Prōspera sit cervisia bibentibus. Hospes. — Et tibi afferentī. Crātō. — Vōs duo hāctenus invidiōsī invicem et mūtuō pōculum exhaurīte in fēlīcem vestrae concordiae ēventum. Henrīcus. — Bibam, ubi sitī labōrāverō. Crātō. — Arnolde tibi propīnō. Arnoldus. — Commodē et fortūnātē bibās. Jasperus. — Vīnum biberēmus, id convenit reconciliātiōnī. Henrīcus. — Duae mēnsūrae vīnī ferantur, alteram ipse exsolvam. Arnoldus. — Alterīus sūmptum ipse dabō. Hospes. — Ī lātum vīnum, ego calicēs vitreōs ēluam. Jasperus. — Hīc vīnum afferō, sit fēlīx fortūnātumque dē ipsō pōtitantibus. Crātō. — Nunc animī prius mūtuā invidiā turgēscentēs immūtābuntur. Hospes. — Heus tū Henrīce, ut ita obstīpō sedēs capite ? hanc vīnī pateram propīnō tibi integram. Henrīcus. — Accipiam libēns, postquam ad fundum fuerit exhausta. Hospes. — Vidēn’ ? exsorpsī. Henrīcus. — Videō, mihi nunc repleās ipsam. Hospes. — Faciam, ēn tibi, ipsam funditus imbibās. Henrīcus. — Istud levissimum mihi factum erit. Jasperus. — Arnolde ut silēs ? fac ā tē haustum propīnātum accipiam. Arnoldus. — Hoc pōculum vīnī tibi praebibō. Jasperus. — Faustum sit tibi optō. Arnoldus. — Bibendō fac respondeās. Jasperus. — Faciam āctūtum. Hospes. — Fervent adhūc animī vestrī odiō mūtuō ? Henrīcus. — Nēquāquam. Hospes. — Utrīque calicem vīnī praebibam, quō discordiam in concordiam mūtētis. Henrīcus. — Fīet, tū bibe. Hospes. — Ēvacuāvī, nunc partītē inter vōs, calicem illum medium quisque ēpōtet. Henrīcus. — Arnolde medium tibi propīnō. Arnoldus. — Sit fēlīx faustumque. Henrīcus. — Medium bibī, nunc tū ad fundum ēpōtā. Arnoldus. — Faciam, vidēn’ ? Crātō. — Cōnsertīs manibus, nunc discordiam dēvovēte, concordēsque vōs vīctūrōs prōmittite, placet istud utrīque ? Hospes. — Arrīdet mihi. Arnoldus. — Et mihi displicet minimē. Crātō. — Ista sancita est reconciliātiō. Henrīcus. — Mīror quī fīat quod ad vīnī calicēs hominēs in mūtuam redīre grātiam solent. Crātō. — Deus vīnī habētur Bacchus ipse, quī aliquandō dīcitur Lyaeus, ā lyō, id est, solvō, quia vīnum trīstitiam et invidiam solvit. Convīvium Histriōnum, sīve Parasīticum. Nerō hospes, Butubatta, Gnātō, Curculiō. Nerō. — Unde prōdītis vōs rudēs, tremulī, pannōsī, alacrēsque animīs histriōnēs ? Butubatta. — Ē forō. Nerō. — Quid ibi quaestūs estis adeptī ? Butubatta. — Lucrī prōrsus nihil, hominēs nunc sapiunt Solōnēs, tertiumque Catōnem prae sē ferunt. Nerō. — Nōn plūs vestrīs capiuntur gesticulātiōnibus ? Gnātō. — Afferunt mōriōnum sē sat domī habēre, sēipsōs utcumque histriōnicē gestūs exhibēre. Nerō. — Vertuntur nunc omnia, ut quae prius in dēliciīs sunt habita, nunc jaceant, et nihil dūcantur. Curculiō. — Timēmus quod ēsuriendō ad restim nōbīs rēs veniet : cum vīctum solitum dēnegābunt hominēs. Nerō. — Animōs nōn dēspondēte, ipse sōlus vōs trēs integrī annī curriculō adhūc pāscam, ab aliīs dēstitūtī sī fueritis. Butubatta. — Grātī erimus dominō rēgī nostrō ūnicō praesidiō. Nerō. — Estis famēlicī ? libetne cibum ingurgitāre ? Gnātō. — Per Herculem, perque omnēs Deōs patellāriōs ēsurīmus acerbissimē. Nerō. — Pingue hīc sūmen, pinguiaque exta edite, dēvorāte, igne et vīnō calidōs vōs facite. Butubatta. — Ō nostrum praesidium et ūnicum asȳlum, tū ille nōbīs es Juppiter, id est, juvāns pater : ille nōbīs es Deus tūtēlāris, tūtāris nōs ā saevā stomachī tyrannide, scīlicet famē. Nerō. — Deus vester erō adjūtor et alumnus, sī ea quae interrogāverō mihi responderitis. Gnātō. — Ad verba quaecumque volueris, dīcēmus nōbīs comperta. Nerō. — Quis populī dē mē sit sermō, vērē audīre dēlector : vērum mihi dīcite, dē mē quae fertur vulgō sententia ? Butubatta. — Passim ad astra referunt, pium benignum, aequum, prūdentem, dīvitem, potentem, omniumque hōrārum hominem tē esse dīcunt, et quī possit aequā discernere lance, quid distent aera lupīnīs. Nerō. — Ō lepidī histriōnēs, ob id nūntium trītīs vōs dōnābō lacernīs, calidōque sūmine. Gnātō. — Quae dīximus, ex ōrāculō sumus locūtī, ita nōs patellāriī juvent Diī nostrī. Nerō. — Vōs semper jūre fēcī plūrimī, vestrum genus semper crēdidī mundō ūtilissimum, hominibusque dīvīnitus datum esse. Butubatta. — Nōn facile quis dīxerit laudem et encōmium nostrī albī. Nōs hominum sumus sōlāmina, nōs sōlācia, maestōrum cōnsōlātōrēs, vērī assertōrēs : sine nōbīs, vīnō mulieribus, hilarēs esse nequeunt mortālēs, immō vōs etiam nostrīs sōlīs facētiīs alacrēs facimus : nātūra nōbīs semper est laeta, semper aequē serēna, nōn nūbila mēns, ut cēterīs hominibus maerōrem saepe advehēns. Nerō. — Sed agite, quem vōs mē facitis ? Gnātō. — Immō longē majōrem, nōs tē ad astra ferimus, tē Deum facimus, et sī quid est Deō majus : multus est nōbīs in ōre Rēx Nerō, Rēx līberālissimus. Nerō. — Verbīs istīs semper apud mē commeātum, dapsilēsque lancēs, trītāsque lacernās in prōmptū reperiētis semper. Butubatta. — Grātia sit dominō Rēgī dē praesentibus patinīs, futūra dum accipiēmus, etiam parēs grātiās habēbimus. Nerō. — At quālēs in plēbēiōrum penātibus vōs geritis ? Butubatta. — In aedēs admissī, culīnās patināsque lautās petimus, illās exedimus, lingimus, lambimus, rōdimus. Damnōsī sumus patinīs et culīnīs, nūdāmus hominēs argentō, dapibus et ēscā. Nerō. — Pōcula nōn efflāgitātis ? Gnātō. — Hirundinēs sumus pōculōrum, bibere nōn dēsinimus, quoad guttula restat. Nōs Vulcānī sumus fīliī, quicquid tangimus, combūrimus et cōnsūmimus. Nerō. — Approbatne vulgus album vestrum ? Curculiō. — Nōbīs calculum adjicit album, dīcēns oportēre versūtum esse ac rota est figulāris, nūllumque hominem esse frūgī, quīn bene et male facere sciat ut nōs. Nerō. — Numquam ad verbera vōbīs rēs venit ? Butubatta. — Crēberrimē ulmeīs pigmentīs nōbīs pellis pungitur, vērum ad pugnōs indūrātam cutem habēmus. Nerō. — Pellēs vestrās istīs meīs pōculīs jam farcīte et patinīs, tum minus ferīre ipsum dolēbit vōbīs. Convīvium Nūgātōrium. Salibus & nūgīs recēnsendīs certant Hospes, Poēta, Somniātor, convīvae, Servus, Nūgō. Hospes. — Bovem mactāvī domī, ad intestīna comedenda rogō sītis mihi convīvae vōs quīnque. Nūgō. — Plūrēs nostrum sunt, grātiam habē in aliam vicem. Hospes. — Plūs carnis et intestīnōrum mihi est, quam vōs dēvorāre poteritis. Poēta. — Attamen incommodum est, tantus convīvārum coetus. Hospes. — Minimē gentium, rancida mihi fīent boum intestīna sine convīvīs, sōlus sum cum sōlō famulō, omnia nequīmus dēvorāre, nam vulturēs nōn sumus. Somniātor. — Tum fac pateant aedēs, intrābimus tēcum vīsūrī, quō nōs excipere velīs. Hospes. — Fēlīcibus avibus līmen trānscendite. Grātulor vōbīs fēlīcēs adventūs in domiciliō meō. Nūgō. — Fēlīx sit et tibi accommoda haec habitātiō. Hospes. — Serve, prōmptuārium reserā, carnēsque tostās dēprōme, cervisiam praebē et calicēs quaeque convīviō apta conveniunt, ministrā. Servus. — Clāvēs prōmptuāriī praebē, occlūsum est. Hospes. — Vēlōx redī. Nūgō. — Festīnāre tantopere haud opus est, exspectābimus facillimē, famē nōn premimur. Hospes. — Quid tum ? aliquem tamen in stomachō habēbitis locum bōlīs aliquot. Tū serve, ūnum aut alterum intestīnōrum verū ad prūnās torreās. Servus. — Exsequar. Hospes. — Vōs interim dē hīs carnibus sūmite. Nūgō. — Fīet. Hospes. — Ipse exemplō vōbīs erō prius in quadram buccellam dēcerpendō. Poēta. — Age, tum fenestram edendī et nōbīs aperiēs, ut hospitis est mūnus. Hospes. — Vīnum hoc pȳtissāte, palātīs sapiet. Somniātor. — Propīnō tibi. Hospes. — Bibās prōsperē. Somniātor. — Certē nōbile est, et cum quōlibet aliō sapōre certāret. Hospes. — Tāle est, ut ad egēnōrum mēnsam bibitur. Somniātor. — Et ācre et suāve est. Hospes. — Exta illa calida, dum fervent edite, frīgida īnsipida fīunt. Poēta. — Ipsīs nōn parcē ūtēmur. Hospes. — Ut ita silentēs et tacitī estis ? quid in corde volvitis ? an cūram prōlium ēducandārum ? Nūgō. — Nōn, istārum sollicitūdinem mātribus et uxōribus relinquimus. Hospes. — Sūmite animōs hilarēs, bibendō, quis nōbīs scōmma aliquod recēnsēbit, quō rīdēbimus ? tū istud facitō. Nūgō vocāris, fac et nūgēris nōbīs nōnnihil. Nūgō. — Scōmmatum vel facētiārum expers sum, attamen quod sciō dīcam. Mulierēs vetulae in templō ōrantēs, clūnibus attrahunt pedēs, scītis quā grātiā ? Hospes. — Ignōrāmus, tū dīcitō. Nūgō. — Ideō, ut sī quid per postīcum ventī ēmīserint, nōn perdant sine frūge, sed ipsō pedēs calefaciant, ut Plautīnus ille Eucliō nocte follem ōrī adstringēbat, in quem anhēlitum mitteret, et māne ignem cum ipsō excitāret. Somniātor. — Audīte et mē : Somnium hāc nocte habuī, multum mē invēnisse aurī et argentī, lepidaeque nymphae adjacēre mē amplexantī, at expergīscēns sēnsī fēlem mihi adesse lingēns māxillās meās, nam madēbant ex hesternā crāpulā. Hospes. — Tū poēta poēticās facētiās nōbīs nārrā, tum omne impendium hujus convīviī immūne habēbitis. Poēta. — Aurēs arrigite, versūs audiētis lepidōs in hōrā poēticā nātōs, ūndecim scīlicet hōs. Dum vīna bibō, trīstārī nōn bene quībō. In haustū prīmō, laetor sub pectoris immō. In cordis fundō, laetor dum bibō secundō. Post ternum pōtum, vīnum mox fit mihi nōtum. Et pōtus quārtus laetum reddit atque facētum. Et pōtus quīntus, laetam mentem facit intus. Dum bibō bis ter, sum quālibet arte magister. Pōtū septēnō, frōns efficitur sine frēnō. Pōtus bis quārtus, mihi sēnsūs tollit et artūs. Sed sī plūs bibam, kannen, pot, omnia frangam. Ut corpus redimam, rock, hemmet, omnia vēndam. Hospes. — Rīdiculī per Herculem sunt, et pōculīs aptī versūs. Poēta. — Ipsōs bonī cōnsulite, quālis sum poēta, tālēs et dīcō versūs. Hospes. — Immūnēs vōs omnēs jam hīc ā symbolō fēcistis. Poēta. — Grātiam referēmus ōlim. Convīvium Tabernārium, ubi certō asse et nummīs praesentibus convīvātur et solvitur. Tabernārius, Jasperus, Henrīcus, Māximiliānus, Volfgangus, Arnoldus viātōrēs. Jasperus. — Ho, ho, nēmōn’ hūc prōdit ? vacant hae aedēs ? Tabernārius. — Quis forēs pulsitat, clāmandōque domum personat ? Jasperus. — Salvē hospes Tabernārie. Tabernārius. — Et tū. Jasperus. — Ecquid lautī habēs obsōniī ? dapsilicēne īnstrūxistī focum ? nostrum hīc sex peregrē profectī adsunt, ex itinere fessī, et ēsurientēs, cibīque et pōtūs cupidissimī. Tabernārius. — Satis reconditum cibī habeō, sī vōbīs aes exsolvendī suppetit. Henrīcus. — Bonōrum datum habēmus, pecūniāsque Croesī, et Crassī aequāmus opulentiā. Tabernārius. — Istī assidēte mēnsae, fercula jam afferrī faciam, quiēscite interim. Māximiliānus. — Faciēmus, ac tū festīnā, ācerrima nōbīs famēs est, quālem ab incūnābulīs habuimus numquam. Tabernārius. — Morbō istī medēbor pulcherrimē : dē istā pernā vorāginēs ventris facite, mox lautiōrēs patinās afferam, sed cibum cōnsecrāte prius. Volfgangus. — Benedīcite. Henrīcus. — Dominus. Volfgangus. — Chrīstus Deī fīlius, salūtis hūmānae auctor et cōnservātor, tabernārium hoc prandium nōbīs benedictum reddat. Henrīcus. — Āmēn. Volfgangus. — Nunc edāmus, ipse morārī nequeō. Jasperus. — Ede, nōn morābimur, quīn et nōs cibum sūmimus. Arnoldus. — Dūra est et admodum falsa carō ista. Māximiliānus. — Pōtū salsēdinem pelle. Arnoldus. — Cantharum medium ēbibam. Volfgangus. — Tum ad fundum ipse exsiccābō. [Geōrgius]. — Heus, heus, hospes, cervisiae plūs prōme, haec ēpōta est. Tabernārius. — Abundē cervisiam afferam, placetne et vīnum ? Māximiliānus. — Utique quantō pretiōsius fuerit, tantō ipsō plūs dēlectābimur. Tabernārius. — Hīc vīnum afferō nectareum, nectarī caelestium Deōrum nē lātum unguem cēdēns, eō hilarēs vōs reddite. Jasperus. — Faciēmus : alia obsōnia praebē, assī sī quid habēs, ēlixīs nōn oblectāmur. Tabernārius. — Sunt mihi cāpī duo illāridātī, et ānser in verū, adhūc calidī, dē ipsīs quid afferam ? dīcite, utrum ānsere, an cāpīs pālāta plūs gaudeant vestra. Jasperus. — Ānserem ferās, cāpōs tibi servēs. Tabernārius. — Accipite eum pinguem, et adipe multā, ac sī tener vitulus esset. Henrīcus. — Ho, ho, sodālēs optimī, lassitūdinem itinere longō adeptam nunc cūrāte, incidimus in caelum. Māximiliānus. — Praebibō tibi, guttur mihi cōnstringit ānserīna ista carō. Jasperus. — Ex postīcō ānseris edās. Volfgangus. — Olētō ipsīus jam capior magis, quam sī vīveret. Tabernārius. — Ō vōs convīvae, ut nunc stomachīs valētis, estne factum melius ? Māximiliānus. — Longē praestantius intestīna nunc vigent, quam dum adveniēbāmus. Jasperus. — Hospes propīnō tibi. Tabernārius. — Prōsit, bibere nōndum cupiō, imprānsus sum. Bibite vōs basilicē, ipse impendiōrum immemor nōn erō. [Geōrgius]. — Et nōs tuōrum obsōniōrum nōn oblīvīscēmur. Tabernārius. — Istud decet ad mēnsam, hīc cāseum accipite, quī advenārum hūc solet esse terror. Māximiliānus. — Nōs perterrēscet minimē, sat aeris habēmus, unde symbolum pendāmus. Tabernārius. — Edite dē ipsō vel būtȳrō quantum libet. Jasperus. — Tolle mēnsam hospes, sat ēdimus, hinc abeundum est. Tabernārius. — Nōn abeundum, sed solvendum, quisque vestrum tribus albīs symbolum solvet. Volfgangus. — Hui, tantum ? vix cibus valuit tantum. Tabernārius. — Vīnī bibistis multum. Māximiliānus. — Ō vōs sodālēs optimī, hinc quōmodo ēvādēmus, quō pendēmus symbolum ? Jasperus. — Hospes, aes in numerātō nōn habēmus, nostra chīrographa tibi dabimus, mox exsolūtūrī, et ē patriā aes missūrī. Tabernārius. — Chīrographa nōn accipiō, nam litterārum expers sum, sed vel pecūniam vel exuviās. Henrīcus. — Nunc versuum quōrundam recordor : ‘ Est bona vōx, hol, wein, melior schenk ein, optima trinck auß. Est mala vōx, rechen, pejor bezalem, pessima den rock auß ’. Tabernārius. — Sit pessimum vel optimum, aut solvite, aut vestēs exuite. Jasperus. — Accipe hās vestēs, ad vesperam, vel summum crās repignerābimus et redimēmus. Convīvium Nātāle. Macrīnus nātālem diem celebrāns, Persius, Castor, Pollūx, Coquus, convīvae, Servus. Macrīnus. — Iō, iō, ō fēstīvissimum diem, ō candidissimum sōlem hodiernum, fēlīciōrem integer annus habet nūllum. Persius. — Unde tantum hodiernī diēī encōmium prōfers ? Macrīnus. — Ignōrābās hodiē mihi esse diem nātālem ? Persius. — Per Herculem nōn cōgitābam, nōn tum nātāliciō tuō diē nōs tuōs amīcōs epulīs et mēnsā excipis ? Macrīnus. — Utique adsītis meō prandiō omnēs quattuor, meum diem geniālem mēcum celebrētis. Castor. — At quantum impendiī faciet quisque ? Macrīnus. — Sūmptūs nihil impendētis, ipse feram omnia meā crumēnā. Pollūx. — Age, perplacet, condīcimus, nōn opus est nōbīs scindere paenulam. Castor. — Ubi convīvae vocāmur, sumus facillimī : ubi ad ērogandam pecūniam, surdī, et auribus mortuī. Macrīnus. — At nātāliciīs mūneribus mē ut dōnētis oportet. Persius. — Ipsa mittēmus libentissimē. Macrīnus. — Coque, suntne edūlia percocta ? Coquus. — Quandō libet accubitum īte. Macrīnus. — Serve, estne mēnsa decorāta, quibus solet ōrnārī ? Servus. — Est, et diūtissimē. Macrīnus. — Lavētis meī convīvae, et discumbite. Castor. — Prior discumbere tuum est ut hospitis. Macrīnus. — Benedīcite. Persius. — Dominus. Macrīnus. — Cūnctipotēns Deus, caelī et terrae Dominus, bonōrum omnium auctor, creātor, salvātor hūmānae creātūrae, hōc nātālī convīviō cibum et pōtum nōbīs prānsūrīs salūbria facere velit. Persius. — Āmēn. Macrīnus. — Nunc epulīs negōtium sūmite et pōculīs. Pollūx. — Ōtium nōn agēmus. Macrīnus. — Salsūginōsam illam carnem vel porcīnam gustāte. Castor. — Fīet. Macrīnus. — Serve, ad cyathōs stā, vidēque nē siccitāte hient. Servus. — Cūrābō. Macrīnus. — Jūrulentās fer carnēs, hīs siccīs nōn est dēlicium magnum, quadrās aliās porrige. Servus. — Exsequī volō. Macrīnus. — Carnibus istīs jūrulentīs fruiminī, quoad assae afferentur. Persius. — Facile est contentum esse patinā tālī, pōculīsque lepidīs. Macrīnus. — Geniō indulgēte, Epicūrīque vīvite. Persius. — Propīnō tibi in fēlīx auspicium sequentis annī. Macrīnus. — Hodiē alium auspicor annum meae aetātis. Persius. — Tibi nunc est exōrdium annī, ut omnibus mortālibus ipsō Circumcīsiōnis diē. Macrīnus. — Assae carnēs fac adsint famule. Servus. — Efficiam celerrimē. Macrīnus. — Orbēs tolle, aliōsque prōpōne. Castor. — Ōmen fēlīx tibi hōc pōculō optō, ō Macrīne. Macrīnus. — Et tibi ipsum nōn sit īnfēlīx. Pollūx. — Age, bibendō mihi pār referās. Macrīnus. — Nōn differam : omnibus vōbīs ad hās tostās carnēs praebibō, in grātiam, quod hōc nātālī meō diē mē invīsistis. Castor. — Libentēs fēcimus, majōra velimus, sī īnservīre tibi poterimus. Macrīnus. — Dēcerpite assum, ipsum prōpositum est ut edātur, nōn ut rūrsus in culīnam dēferātur. Pollūx. — Strēnuē nostrum agimus mūnus. Persius. — Ō Macrīne, hilarem nunc sūmās diem, geniō affatim indulgē, Deōque grātiās habē, quī hōc diē vītae mūnere tē fungī fēcit et concessit. Macrīnus. — Istud hodiē fēcī, faciō, et quoad hic diēs dūrāverit, faciam. Castor. — Macrīne, scīsne cūr mūnera mittantur ab amīcīs illī cujus est diēs nātālis ? Macrīnus. — Putō quod signum sit amīcitiae, eō mūnere gaudeant nātum esse in mundum, eum cui mittant. Castor. — Ut diē Circumcīsiōnis dōnantur xenia, ob novī auspicium annī, ita ipsō diē nātālī nātō hominī. Macrīnus. — Vērisimile est. Castor. — Sīc rēs est. Macrīnus. — Serve, bellāria appōne, et cyathōs aspice an sitiant. Persius. — Numquam vīdī calicēs sitīre. Macrīnus. — Intellegentī pauca satisfaciunt, cāseō hōc ōra exsiccāte, būtȳrōque animōs sī maerent lēnīte. Pollūx. — Macrīne praebibō, optōque fēlīx sit tibi diēs nātālis, posteraque aetās. Macrīnus. — Commodē bibās. Castor. — Fac dēpōnī dapēs, exspatiābimur aliquantulum. Macrīnus. — Serve mēnsam tolle. Castor. — Legāmus hymnum. Macrīnus. — Deus misericors et jūstus, quī in hanc lūcem nōs creāvit, creātōsque pāscit suā grātiā, benedictus sit in aeternum et ultrā. Persius. — Āmēn. Macrīnus. — Bonī cōnsulite habita obsōnia. Persius. — Tū prō līberālitāte istā grātiam habē. Convīvium dēlicātōrum palātōrum. Colōniēnsis, Vestalus, Thūringus, Saxō, Suēvus, Hessus, Francō, Frīsius, Obsōnātor. Colōniēnsis. — Heus, heus contubernālēs optimī, quid agēmus ? tempore hōc licentiōsō, convīvābimurne invicem ? vīvēmus semper Stōicōs ? numquam cum Horātiō spargēmus nucēs patiēmurque vel incōnsultī habērī ? Vestalus. — Jūcundum esset convīvārī, sī opulentae nōbīs essent crumēnae. Colōniēnsis. — Ego omnium nostrōrum nōmine nummōs expōnam et sūmptum, sī post factum calculum quisque suā parte mihi reddere prōmittit. Vestalus. — Pollicēmur ad sacrāmentum. Colōniēnsis. — Audīn’ tū Obsōnātor, in convīvium dēlicātum obsōnia mercātum vāde, sed cūrā ut lautissima quaeque emās. Obsōnātor. — Aeris satis sī habuerō, obsōnandō accīnctissimus erō. Colōniēnsis. — Accipe aureum istum, et quantum opus fuerit, obsōniīs splendidīs impende. Obsōnātor. — Pollūcibiliter obsōnābō. Vestalus. — Redeās pegasēō gradū, et vorāns viam. Colōniēnsis. — Obsōnātum mīsī, quī mercābitur nōbīs edūlia ampliter. Thūringus. — Aderit etiam mox ? Colōniēnsis. — Apud propōlās cibum coctum emet, tum coquendī labōre nōn egēmus. Saxō. — At quid obsōniī afferet ? Colōniēnsis. — Jussī ut dēlicātissima quaeque quaereret et mercārētur. Suēvus. — Cujus palātō ? forte tuō obsōnābit. Colōniēnsis. — Quicquid culīnāria taberna habuerit opiparī et coctī, istud nōbīs comparet. Hessus. — Advenietne oppidō ? Colōniēnsis. — Dictō citius aderit, nōs interim mēnsam sternēmus. Francō. — Ēn aliās redit Obsōnātor, sub palliō ferēns nesciō quid. Colōniēnsis. — Salvus advēnistī Obsōnātor noster, quid splendidī mercātus es nōbīs ? Obsōnātor. — Admodum calida, nesciō an pinguia. Hessus. — Prōh, carnēs affert suillās et vitulīnās, quis illīs dēlectātur ? porcīna est immunda lepram gignēns, vitulīna insalūberrima febrem pariēns, morbumque et mōrōs gestīre facit. Obsōnātor. — Mercātus sum quae potuī cōnsequī, dīlēctus mihi nōn erat, aliās haec nōn attulissem. Colōniēnsis. — Edāmus haec, dum dēsunt splendidiōra. Francō. — Vērē dīcis, bonī cōnsulenda sunt vīlia, ubi pretiōsīs labōrātur. Hessus. — Edat igitur quisque ēsuriēns, famēs ipsī condīmentum dabit, quō sapient etiam dulcissimē. Obsōnātor. — Aut manūs admovēte, aut sōlus exedam. Suēvus. — Quod mercātus es ede, nōs ēsurīre mālumus. Obsōnātor. — Nunc in portū nāvigābō, rēsque mea in vadō erit, cum sōlus haec dēvorāre dēbeō. Thūringus. — Nihil aliud tibi erat apud propōlās ? Obsōnātor. — Nē My quidem. Colōniēnsis. — Bibāmus cōpiōsius, et quō in cibō egēmus, in pōtū recompēnsēmus. Mox domum ībō quaesītum piperis aliquid zingibere condītī. Vestalus. — Ipse sī in patriā essem, habērem quō lātrantem stomachum replērem. Hessus. — Quid ? Vestalus. — Patinam fabārum, deinde lentium, deinde pīsōrum, tum lactis, tum pultis, tum holerum, tum rāpārum. Haec fercula quibus dēsunt, potiuntur crassissimā carne porcīnā. Thūringus. — In laribus meīs paternīs dulce jūsculum dē hallēce ederem : tabernam pōtōriam accēdēns, in sinum sūmerem hallēc salsūgine ērutum, dē quō lamberem inter pōtandum, ut sitim acciperem. Francō. — Ō nōbilem meam Francōniam, in quā vīnī suāvis bibuntur calicēs : ibīdem sī essem, vīverem indulgentius. Saxō. — In Saxōniā meā et nōbilis ac satis crassa cervisia pōtātur. Hessus. — Hessia mea caprīnīs carnibus abundantissima est, in ipsāque obsōnia pinguia et multō jūsculō eduntur. Suēvus. — Suēvī meī vīnō et nucum cōpiā superbiunt. Frīsius. — Frīsiī nostrī būtȳrō fertilibusque cāseīs nōbilēs sunt et laudābilēs. Francō. — Quid tū Colōniēnsis ais ? in quō tuam Colōniam effers ? Colōniēnsis. — Opus nōn est praecōniō, satis sēipsam commendat. Francō. — Dapēs opiparē vōbīs Colōniēnsibus nūllae sunt aliae, quam piper rūgōsum. Colōniēnsis. — Āh, nōs inopēs Germāniae orientālis vel superiōris, vōs aquae bibulī. Francō. — Sī nostrātēs aquam nōn biberent, diū Rhēnus vōs Occidentālēs Germānōs submersisset. Obsōnātor. — Quisque suam repetet domum, nequeō vestrīs palātīs arrīdentia obsōnāre, nam nimium dissīdent. Convīvium Helluōnum pōculīs sēsē urgentium. Hermannus, Arnoldus frātrēs, Jasperus & Geōrgius. Hermannus. — Sitiō affatim, quid cōnsiliī praebēs mī frāter ? Arnoldus. — Remedium nōn est aliud magis praesentāneum sitī, quam ēpōtātiō crēbra pōculōrum. Hermannus. — Pōcula quid juvant vacua ? Arnoldus. — Pōcula putō nōn inānia, sed pōtū referta : vacua vāsa, pōcula nōn merentur dīcī. Hermannus. — Quī hoc ? Arnoldus. — Pōcula (nī fallor) dīcuntur calicēs, quasi pōtum continentēs vel continentia. Hermannus. — Pōtātum quō nōs cōnferēmus ? Arnoldus. — In eās aedēs ubi convenīre solitī sumus. Hermannus. — Injūcundum est duōbus sōlīs compōtāre, sī quōs habēre mūs congerrōnēs sīve compōtōrēs. Arnoldus. — Forte in ipsō domiciliō cervisiāriō quōsdam inveniēmus nostrī cōnsortiī. Hermannus. — Accēdāmus Jasperus veterem nostrum commīlitōnem. Arnoldus. — Perplacet, cōnfestim eāmus. Hermannus. — Heus, heus Jaspere, esne domī ? Jasperus. — Nōn sum. Hermannus. — Nōnne tē loquentem audīmus ? Jasperus. — Nōn Jasperum, sed forte Theologum audītis. Hermannus. — Ecce oblītī per Herculem fuimus istīus tuī cognōminis, quid agis ? latitās semper et assidēs Theologicīs tuīs librīs ? Jasperus. — In Grammaticīs rēgulīs sūdāvī et lēgī. Quid venītis ? quid expetitis ? Hermannus. — Venīmus cūrātum cutīculam tēcum ad pōcula. Jasperus. — Haec domus ad algidam dīcitur culīnam, nihil cibī, neque pōtūs, neque ignis est. Hermannus. — Adest cantharus quō pōtus ferātur ? Jasperus. — Fidēliam habēmus, nōn stanneum cantharum. Arnoldus. — Dulcior est pōtus ex fictilī pōculō, quam stanneō. Hermannus. — Istud est quod dīxit Agathoclēs rēx fīlius figulī, quī rēx māluit ex fictilibus vāsīs quam aureīs bibere. Jasperus. — Hūc ē regiōne in tabernā coquīnāriā cervisiam feram, interim exspectētis. Hermannus. — At redī vēlōx, sitīmus fortiter et acerbissimē. Jasperus. — Hūc redeō, fēlīx sit cervisia bibentibus. Arnoldus. — Et tibi afferentī nōn īnfēlīx. Jasperus. — Hōc pōculō ēbibendō aut tōtum, aut medium combibēmus. Hermannus. — Arrīdet, sit ratum quod loqueris. Jasperus. — Hermanne, praebibō tibi integrum pōculum. Hermannus. — Estō, accipiō libenter. Arnoldus. — Ēn Geōrgī unde tū prōripis ? Geōrgius. — Ē laribus meīs vīsum veniō quid hīc gerātur. Hermannus. — Hīc pōtātur, geniōque indulgētur. Geōrgius. — Istud videō. Jasperus. — Assideās, sīsque nōbīs compōtor. Geōrgius. — Aere careō. Hermannus. — Praedīvitem habēmus convīviī prīncipem, Jasperum nostrum tertium Catōnem, et octāvum sapientem. Jasperus. — Nāsum vestrum nōscō, nāsūtī estis, praeter hoc nihil. Arnoldus. — Hui, bibite plēnīs pōculīs commīlitōnēs optimī, exemplum vōbīs dabō, calcarque addam calicem hunc ingurgitandō. Jasperus. — Ho, ho, īnstar vaccae bibis. Arnoldus. — Ūsque adeō sapuit, dēsinere et cessāre nōn potuī. Hermannus. — Geōrgī, tibi propīnō. Geōrgius. — Accipiō libēns. Hermannus. — Ut dēfīdētis tam siccīs palātīs calicēs ōsculāminī, ipsīsque linguās madefacite. Arnoldus. — Nōn fēriābimur. Hermannus. — Cervisiae plūs ferās, haec ēpōta est. Jasperus. — Assēs trēs porrigite. Arnoldus. — Ad calculum ferās, in dīgressū solvēmus. Jasperus. — Sīn minus fēceritis, vestibus vōs nūdābō. Hermannus. — Nunc eās ocius. Jasperus. — Fēlīx faustaque sit, quam sērō, cervisia bibentī et solvere volentī. Arnoldus. — Quid ? nōn esset salūbris satisfacere recūsantī ? Jasperus. — Iste nōn bibat. Arnoldus. — Nunc tantō cupidius bibēmus. Hui, bibite plēnīs buccīs sodālēs optimī, bibite ad jugulum ūsque. Geōrgius. — Quid illud cōnferret ? Arnoldus. — Multum sānē, quantum quis plūs pōtū madet, tantō perītior est, jūcundior et hilarior. Jasperus. — Hermanne, hōc tē salūtō calice. Hermannus. — Nōn obsit, ēbibe, aut nōn suscipiam ā tē. Arnoldus. — Abeundī tempus est, vespera imminet. Jasperus. — Exsolvite prius impendium. Hermannus. — Ad Graecōrum Kalendās. Jasperus. — Memor erō, ubi locus fuerit. Convīvium commīlitōnum litterātōrum assēs suōs congerentium. Henrīcus, Jācōbus, Arnoldus, Petrus, Cornēlius. Henrīcus. — Ā merīdiē quid operis faciēmus ? Jācōbus. — Īnscius sum. Henrīcus. — Sī mē audīre velitis, scīrem quid facere cōnferret. Jācōbus. — Exprime : audiēmus. Henrīcus. — Ut asse cujuslibet appositō convīviolum īnstaurārēmus, diū nōn compōtāvimus. Arnoldus. — Facile dictū est, sed difficile factū. Henrīcus. — Quī hoc ? Arnoldus. — Aere labōrāmus. Petrus. — Neque cingulum, neque marsūpium, neque assis minimus mihi est. Cornēlius. — Et mihi assis nōn est, quō restim emerem. Henrīcus. — Cōnsilium dabō, ut nōnnihil aeris acquīrātis : Parentibus vel cognātīs dīcite libellum aliquem albō nummō vōs ēmptūrōs, illum deinde pōtātiuncula īnsūmēmus, quisque nōn nisi ūnīus albī nummī (ut vulgō dīcitur) sūmptum faciet. Jācōbus. — Optimum cōnsilium et acceptandum. Henrīcus. — Quisque īlicō domum eat, et tantum aeris ā parentibus vel amīcīs petat. Jācōbus. — Cūrābimus. Henrīcus. — At praepetī gradū redīte. Petrus. — Ībimus viam vorantēs. Arnoldus. — Redeō et vōtī compos factus, pecūniam afferō. Jācōbus. — Praestō ego sum, ā mātre hōc nummō dōnātus. Petrus. — Veniō et ipse quoque, licet sērus, quia diū pater nōlēbat annuere et marsūpium laxāre. Henrīcus. — Ubi tū tam sērus morātus es ? quid tē dētinuit ? Cornēlius. — Dūra cervīx meae nūtrīcis, quae deciēs assem in manū vertit et revertit, antequam expōnit. Henrīcus. — Renuēbat tibi tantillum nummōrum ? Cornēlius. — Aegrē extorsī, et fermē lacrimantibus oculīs. Henrīcus. — Vēlōcissimī nunc pōtātum eāmus, vīvāmusque cervisiāriī pōtātōrēs, dum nequīmus Bacchānālia. Jācōbus. — Quō concēdēmus ? Henrīcus. — Ad aedēs meās, ubi sōlitūdine fruēmur, pōtābimus, et iō, iō, iō, cantābimus, nēmine percipiente. Intrētis pulcherrimī combibōnēs et commīlitōnēs litterāriī. Arnoldus. — Aequum est, ut quī tōtīs diēbus sūdantēs et labōriōsī cōnsēdimus in gymnasiō litterāriō, animīs trīstibus, trementibus corporibus, ob praeceptōris saevitiam et ferulae metum, sīc et nōs ad pōcula exhilarēmus aliquandō. Petrus. — Decet, ut quī miseriārum fuērunt, etiam laetitiae sint participēs. Henrīcus. — Quisque vestrum nummōs mihi det, ego prīnceps convīviī erō. Cornēlius. — Mūneris istud habeās, sed fidēliter exsequere, nōn aliquid pecūniae recondās in loculum. Henrīcus. — Pōtum et trīticeum pānem mercābor, quoad teruncium habuerō, ībō jam lātum cervisiam. Jācōbus. — Vāde, et celer redī. Henrīcus. — Tardus nōn ībō, ēn redeō, pōtus hic cerere coctus salūtī sit omnibus bibentibus ipsum, sed praebibere est meum, tibi propīnō Arnolde. Arnoldus. — Accipiō libentī animō. Petrus. — Jācōbe, libetne bibere ? Jācōbus. — Libēret, sī habērem. Petrus. — Hunc calicem tibi praebibam medium. Jācōbus. — Id facitō, cupiō. Petrus. — Bibe nunc et tū. Jācōbus. — Aliquid pānis trīticeī dā, edere oportet mē, dum bibō. Arnoldus. — Et edendō bibere necesse est, sī cibum dēcoquere et ingerere dēbeō. Henrīcus. — Cujus est bibere ? in quō sistit amphora ? pōtitet, quō et nōs aliī pōtū fruāmur. Arnoldus. — Vidē nē dēficiat cervisia, aliōquī pugnōs edēs, aut versus caput tibi cantharum mittēmus. Henrīcus. — Nōn cupiō istam fortūnam et commoditātem, satis superque adhūc restat, vōs saltem invicem praebibite. Jacobus. — Cornēlī, tū sitim pōtū nōn comprimis ? propīnō tibi hujus calicis medium. Cornēlius. — Salūtiferum sit tibi. Petrus. — Hoc ēbibam, tum nōn sine frūge sūmptum fēcī. Henrīcus. — Pecūniae suae quem paenitet, pōtū sē cōnsōlētur. Jācōbus. — Ipse ad summum jugulum mē implēbō, cōgitābōque nummōs, quōs ē domō paternā attulī, stomachō et ventrī mē immīsisse. Arnoldus. — Nōn salsus erit cōgitātus : nam bibulī domum in ventre referunt quod māne extulērunt aedibus in crumēnā. Cornēlius. — At abeāmus hinc, tempestīvum est. Jācōbus. — Fīet. Convīvium lucrī lūsōriī. Albertus, Chrīstiānus, Vesselus, Matthīās, Dionȳsius, Staphyla mulier. Albertus. — Attendite, attendite sodālēs et collūsōrēs cārissimī, vestēs induite, in tempore hinc ut discēdāmus, morābimur etiam adhūc hōrulam in pōtātōriā domō. Chrīstiānus. — Agerēmus compōtātiunculam ? repetenda mihi est domus paterna, aliōquī sī sērus vēnerō, pugnōs edam. Albertus. — Nōn annum peragēmus bibendō, pedibus īnsistendō lucrum lūdī cōnsūmēmus. Vesselus. — Quantum aeris dedit victōria ? Albertus. — Albōs nummōs trēs. Matthīās. — Nūllōs nigrōs nummōs ? Albertus. — Nūgās agere incipis. Dionȳsius. — Eāmus, nōn diū sistēmus pedēs, in proximum hīc ad portam, ubi baculus strāmine obsitus, extēnsus est. Matthīās. — Ibīdem vēnit cervisia pretiō suō respondēns. Chrīstiānus. — Es nōtus mulierī vēndentī ? Matthīās. — Sum, comitāminī, ego praecēdam. Albertus. — Ī prae, nōs in pedēs sequēmur. Heus, heus, nēmōn’ hūc prōdit ? Staphyla ubi latēs ? Prōmēs nōbīs cervisiae mēnsūram ? Staphyla. — Libentissimē, subīte tēctum, nōn forīs ac mendīcī pedēs fīgite, et stētis, accipite et bibite prōsperē. Matthīās. — Tū prius bibās ut dignum est. Staphyla. — Faciam, nē incantāsse mē pōtum suspicēminī. Matthīās. — Minimē istud timēmus. Staphyla. — Īte accubitum mēnsam, quid pedibus īnsistendō biberētis ? Albertus. — Aequē stantēs ac sedentēs tempus prōdigitis, libet ē pōculō bibere ? Chrīstiānus. — Placet, porrige fictile aliquod. Staphyla. — Nunc īnfundite. Vesselus. — Aegrē effunditur, ubi nūllus restat pōtus. Staphyla. — Dētis, plūs prōmam. Matthīās. — Duās nunc porrēxistī mēnsūrās ? Staphyla. — Vērum est, cupitis buccellam pānis, quō bibere vōs dēlectet ? Albertus. — Nōn, nōn, ad parentēs eundum et properandum nōbīs est, ibi cēnitābimus. Staphyla. — Sī placuerit, sponte impertiar vōbīs. Chrīstiānus. — Jūxtā grātiam habeō, ac sī dedissēs. Vesselus. — Properē abeāmus, morāmur nimium. Matthīās. — Staphyla, dēnuō ī ēductum pōtum, deinde discēdēmus. Dionȳsius. — Conveniet tertiā mēnsūrā cōnsūmptā calculum facere, nam omne trīnum perfectum est. Staphyla. — Haec tertia sit vōbīs salūtifera. Albertus. — Praebibās mihi, dulcior est pōtus post haustum ā muliere ē cantharō factum. Staphyla. — Lepōris in mē cadāverōsā muliere nihil est : sī trīgintā annīs jūnior essem. Dionȳsius. — Nōndum ūsque adeō annīs cōnfecta es, adhūc būtȳrum (ut vulgō prōverbium est) tuīs in labiīs liquefieret. Staphyla. — Minimē per Pollūcem, ego ex seniō ēdentula facta sum, conveniō ad libīdinis prūrientis tītillātiōnem expellendam. Albertus. — Tū tōtum diem trānsigerēs nūgāmentīs, bibe, ut hinc solvāmus ancoram. Matthīās. — Propīnō tibi. Albertus. — Fēlīcitātem bibās. Dionȳsius. — Cēterīs propīnēs, ipse exsolvam pōtum, Audīn’ Staphyla ? trēs cantharōs cervisiae habuimus, nōnne ? Staphyla. — Vērum est. Matthīās. — Nummōs tenē, nōs discessum faciēmus. Staphyla. — Īte bonīs avibus. Albertus. — Sit tibi nox fēlīx et fausta. Staphyla. — Vōbīs quoque sit fortūnāta et secunda : quandōcumque forēs praeterībitis meās, hūc pōtātum concēdite, sī praesentēs nōn habueritis nummōs, ad fidem cervisiam dabō. Matthīās. — Faciēmus. Chrīstiānus. — Quam callida in suum quaestum est anus illa, revocāre nōs et allicere cōnātur, quō saepe potuī īnsūmāmus nummōs apud sē. Vesselus. — Superstitēs sēmitrēs albōs in quid cōnferēmus ? Albertus. — In compōtātiunculam proximī nostrī congressūs. Matthīās. — Aedēs suās quisque adeat, hinc dīgrediendum est nōbīs, prōsperam precor vōbīs noctem. Dionȳsius. — Et nōs tibi quoque. Convīvium ultimī dīgressūs, dum discessūs monumentum compōtātur. Crātō, Nīcolāus, Friderīcus, Laurentius discessūrī, Pater, Puer. Crātō. — In cēnam vōs trēs volō convīvās, sī integrum, vōbīsque cordī fuerit. Nīcolāus. — Unde tanta tibi līberālitās, quod convīvās nōs vocās : cum soleās esse Plautīnō Eucliōne tenācior ? Crātō. — Cum ipsō tenācitātem commūtāvī līberālitāte. Nīcolāus. — Quī tam subitō ? Crātō. — Crās hinc abībō exsulātum peregrē. Nīcolāus. — Forte in litterārum emporium proficīscēris ? Crātō. — Istud faciam. Laurentius. — Tum monumentō dīgressūs nōs dōnābis ad hodiernam cēnam. Crātō. — Sīc fīet, vōs adsītis, exporrigēmus frontem geniāliter. Nīcolāus. — Adveniēmus, at quā hōrā ? Crātō. — Sexta postquam sonuerit, facite ut domī nostrae sītis. Friderīcus. — Cūrābimus, tū abī, nōs in tempore sequēmur. Crātō. — Vōs fūmī vēnditōrēs dīcam, sī mē nōn invīseritis. Nīcolāus. — Virī sumus, prōmissa factō exsequēmur. Friderīcus. — Dōnābimusne ipsum vīnō, sī cōmissātum ipsum adierimus ? Laurentius. — Minimē gentium, suī mūneris est nōs tingere pōculīs et vīnō in discessūs monumentum : nostrum vērō pēnsum erit, sī quandō remigrāverit hūc salvus, vīnō excipere ipsum. Nīcolāus. — Ībimus tum ad cēnam ipsum conventum ? Friderīcus. — Quid nī ? id dēdecēret, addīxisse ipsī et ēmanēre. Laurentius. — Quotam sonuit hōram ? Nīcolāus. — Quīntam : et sexta īnstat. Laurentius. — Eāmus igitur, sī accīnctī estis, nē in nōbīs sit mora. Friderīcus. — Properāre opus nōn est, licet nōs post cēnae auspicium venīre. Nīcolāus. — Forēs pulsā, aut tintinnābulō sonum facitō. Crātō. — Ēn meī commīlitōnēs, grātum mihi est quod vēnistis, dēspērābam dē adventū vestrō. Friderīcus. — Tālēs nōn sumus, quī factīs dissonant ā verbīs. sed ubi pater est ? anne hīc domī ? Crātō. — Intus īnsidet hībernāculō, ingrediminī. Nīcolāus. — Praeeās tū. Crātō. — Sequiminī. Pater. — Quī adsunt ? Crātō. — Commīlitōnēs meī aliquot. Laurentius. — Bonus vesper sit tibi ere. Pater. — Et vōbīs, grātī sint vestrī adventūs. Nīcolāus. — Grātiam habē. Advēnimus hūc exporrēctum frontem cum Crātōne veterī nostrō sodālī, quī crās sē hinc peregrīnātūrum aliō dīxit. Pater. — Dignē fēcistis, est mihi acceptum vestrum advenīre : manibus aquam accipite, jamjam mēnsae accumbēmus. Puer, cōnsecrā cēnam. Puer. — Benedīcite. Pater. — Dominus. Puer. — Hujus nostrae cēnae fercula et pōtūs benedīcat et cōnsecret Deus, quī suā suāvitāte nūtrit omne vīvēns, pāscit creātūrās omnēs, nūllumque sibi fīdentem et jūstum dēserit, velit et nōs hōc vesperī alere cibō et pōtū in animae nostrae salūtem et suum honōrem. In nōmine Patris et Fīliī et Spīritūs sānctī. Pater. — Āmēn. Nunc discumbite, hilarem sūmāmus hanc cēnam. Nīcolāus. — Tū discumbe, nōs assidēbimus. Pater. — Hīc mihi solet esse sēdēs. Puer, obsōnia affer. Puer. — Adsunt. Pater. — Vīnō replē vitreōs calicēs. Puer. — Cūrābō. Pater. — Hās carnēs jūsculō ēlixās edite, mox dēlicātiōra dabuntur. Laurentius. — Mūnus nostrum exsequēmur bellē. Pater. — Praebibō vōbīs tribus, quod dignātī estis hūc venīre cēnātum, ad monumentum discessūs fīliī meī. Nīcolāus. — Bibās fēlīciter. Laurentius. — Crātō, hōc pōculō tē adoriar. Crātō. — Suscipiam ex corde. Friderīcus. — Nīcolāe propīnō tibi. Nīcolāus. — Sit commodō. Pater. — Puer, tolle hanc patinam, et alia edūlia affer. Puer. — Porrige. Pater. — Assās hās frīgidās carnēs comedite, quisque ad suam dēcerpat quadram. Nīcolāus. — Crātō, ut salvus discēdās, fēlīciorque redeās, hoc vitrum tibi propīnō. Crātō. — Commodē bibās. Pater. — Crātō, quōcumque vēneris, vidē ut probus, fidēlis, dīligēns litterārum, fugiēns lūdī, amāns Deī et probitātis sīs, nūllī quam tibi ōlim prōderit. Crātō. — Honestissimē agam, nē cūrēs mī pater. Pater. — Cūrā, tibi lūditur, sī nōn fēceris. Puer tolle mēnsam, et hymnum grātiārum āctiōnis dīcās. Puer. — Dē sūmptā cēnā benedīcāmus Dominō. Pater. — Deō grātiās. Cujus benignitāte pāstī sumus, cōnservāmur vīvī et salvī, sit benedictus, grātiamque sempiternam habeat. Crātō. — Āmēn. Pater. — Vōs adulēscentēs grātiam habēte dē adventū. Nīcolāus. — Et tū dē cēnā tuā. Pater. — Praebibō vōbīs pōtum grātiārum. Nīcolāus. — Prōsit, nunc abeundī tempus est. Crātō, crās in dīgressū tē alloquēmur. Crātō. — Sīc fīet, jam valēte. Convīvium disceptātōrium, & litterārium. Jasperus, Jōannēs, Henrīcus, Mārcus, Māximiliānus. Jasperus. — Vōs opulentī, vōs locuplētissimī, quandō ē vestrīs loculīs convīvium aliquod nōbīs īnstruētis ? Jōannēs. — Convīvārī tū semper expetis : sī piscis essēs, vīvārium omne exsorbērēs, in quō reconditus essēs. Jasperus. — Ille pōtus nōn juvāret mē, sitīre māllem. Henrīcus. — Ad convīvium impendiōsum sex albōs immūnēs dabō. Māximiliānus. — Et tantum ipse addam. Mārcus. — Iō, iō, nunc bibēmus, et ad Epicūrēōrum mōrem cutīculam cūrābimus. Henrīcus. — Hīs pecūniam meam expendam. Jasperus. — Redde et tuam Māximiliāne. Māximiliānus. — Accipe. Jasperus. — Ībō lātum vīnum, Crēticum vel vulgāre ? Māximiliānus. — Quod vulgō vēnditur, illīus multō plūs istā mercābimur pecūniā. Jasperus. — Ferendō vīnum, ab impendiō līber erō. Māximiliānus. — Trīticeōs pānēs aliquot emās, unde rōdēmus, et vīnō perfundēmus. Jasperus. — Nōscō, sēcūrī sītis, expediam quam rēctissimē. Henrīcus. — Ī celerī gressū. Jasperus. — Hīc afferō vīnī mēnsūrās quattuor, quamlibet vīgintī terunciīs. Māximiliānus. — Tū cyathīs īnfunde. Jasperus. — Sed hunc calicem lātōrī dēbitum, prīmus ēbibam. Henrīcus. — Bibe et praelībā, sitne venēnō īnfectum, tum nōs sēcūrius et audentius bibēmus. Jasperus. — Propīnō tibi. Henrīcus. — Sit tibi bonō. Omnibus bibulīs vōbīs praebibō. Māximiliānus. — Sit salūtī tibi pōculōrum barathrō. Henrīcus. — Istud convīciārī nihil pendō. Māximiliānus. — Jaspere, hōc cyathō tē aggredior. Jasperus. — Accipiam grātō animō. Agite vōs combibōnēs optimī, hīc inter pōcula litterāriī aliquid tractēmus, nē tempus (ut Plautus inquit) combūrāmus sine frūge. Mārcus. — Conveniet : nam ut Persius ait, “ Ecce inter pōcula quaerunt Rōmulidae saturī, quid dīva poēmata nārrent ”. Jasperus. — Ego disserenda prōpōnam, vōs respondēte. Māximiliānus. — Faciēmus. Jasperus. — Utrum melius esse crēditis, doctum esse et virtūte praeditum, vel indoctum et vitiīs inquinātum ? Māximiliānus. — Lippī et tōnsōrēs istud dījūdicārent, virtūtem et scientiam, tōtō caelō praestāre vitiīs et īnscītiae. Jasperus. — Causam dīcite. Māximiliānus. — Virtūs ad aethera vehit, vitia ad mānēs praecipitant. Scientia decorat hīc in mundō, et post vītam hanc lūcēre facit hominēs, quasi splendor firmāmentī. Indoctī digitīs extēnsīs exsibilantur, nihilque ā caudice differunt. Jasperus. — Utrum praevalet, pāx et concordia, vel līs et discordia ? Henrīcus. — Pāx, nam nūtrit omnia, cōnservat singula, et rēs parvās auget, dīvīnitus mortālibus data. Discordia omnia dissipat, cōnservat nihil, diabolica est, ab īmīs īnferīs in mundum missa. Jasperus. — Utrum litterātum et inopem esse, vel indoctum et opulentum praestat ? Jōannēs. — Litterās scīre et inopem esse. Māximiliānus. — Inopēs tamen nequeunt ēmergere, et passim pessum dantur. Jōannēs. — Pauperēs et doctī ubīque in virōs ēvādunt, nam artem quaevīs alit terra. Jasperus. — Ideō sodālēs dīlēctissimī quicquid agimus, cūrēmus semper, ut operam litterīs nāvēmus, chartīs impallēscāmus, ut et ōlim pedēs caenō extrahāmus, pennās nīdō extendāmus, nostrīs majōribus aut parēs fīāmus, aut praelūceāmus virtūte. Henrīcus. — Hāctenus illa, bibite ōrdine omnēs, discēdendum est. Māximiliānus. — Propīnō tibi. Henrīcus. — Libentī animō suscipiam. Jasperus. — Grātiam agimus vōbīs erīs et hērōibus nostrīs dē hōc impendiōsō convīviō nōbīs largītō. Henrīcus. — Quod fēcimus, sodālitātis causā accipite, et grātīs. Jasperus. — Ubi nostrae crēverint opēs, vicēs parēs reddēmus. Colloquiōrum Tīrōnum Litterātōrum, et Convīviōrum Fīnis.