Note 10 — BESCHRIJVING VAN HET DERDE EN LAATSTE GEDEELTE VAN HET KUNSTSTUK, NAMELIJK, VAN DE MAANWIJZERS.

Insgelijks kan men, door middel van de twee gemelde wijzers, weten, of er, op den tijd eener bepaalde nieuwe Maan, eene Zon-eclips zal zijn of niet. Want er kan geene Zon-eclips zijn, of de breedte der Maan moet minder zijn dan de som van het horizontaal verschilzigt10 der Maan, en van de halve middellijnen van de Zon en van de Maan; welke som nooit grooter zijn kan dan 94¾ minuten. Zoo men dan op den wijzer van den afstand der Maan van de Zon (§ 92), ziet, dat de Maan nieuw is, en op den wijzer des afstands der Maan van den knoop (§ 106, 108), dat de breedte der Maan grooter is dan 1 gr. 34¾ m., of haar afstand van den knoop grooter dan ongeveer 17 gr., weet men, dat er geene eclips zijn kan. Zoo die breedte of die afstand kleiner is, valt er zeker ergens eene eclips voor; en dan moet er berekend worden waar en hoe dezelve zigtbaar zijn zal; daar integendeel eene Maan-eclips overal zigtbaar is, waar de Maan, gedurende dat hare verduistering voorvalt, boven de kimmen is. In het algemeen echter weet men, zonder berekening, of de Zon-eclips ten noorden of ten zuiden van de evennachtslijn zigtbaar zal zijn. Want, zoo de Maan, op den tijd, dat er eene Zon-eclips kan voorvallen, omtrent den klimmenden knoop, en denzelven reeds voorbij is (hetwelk op den wijzer (§ 106) te zien is), is de eclips ten noorden van den evennachtslijn zigtbaar; doch ten zuiden, zoo de Maan dien knoop nog niet voorbij is. Integendeel, zoo de eclips voorvalt, wanneer de Maan omtrent den dalenden knoop is, hetwelk men door den wijzer (§ 106) weet, zal die eclips benoorden de evennachtslijn zigtbaar zijn, zoo de Maan den knoop niet voorbij is; en bezuiden de evennachtslijn, zoo de Maan den knoop reeds doorgegaan is.