LINGVAE. (continued 2)

Aduerbia superlatiua.

Vie, significat rem supremam: v.g. christianno voxiie ua izzure iori mo vie de gozaru, doctrina & fides Christiana est suprema & super omnes, còno saqe no uie ua nai, non est melius vinum isto, ichi: vel, daiichi, est supremum & vnicum: v.g. gacuxo no uchi ni Sancto Thomas daiichi de gòzatta, inter doctores Sanctus Thomas est supremus, còre ua are iori vie, hoc est superius illo: particula xita, est contraria, uie, significat verò inferius: v.g. xiqitai ua anima iori xita de gozaru, corpus est inferius anima.

Aduerbia intensionis & exaggerationis.

Ichidan, chicãgoro, icco, significant valde: v.g. chicãgoro no uo cocorõ gaqe de gozaru, est maxima cura & diligentia, &c. sòre ua icco uarui còto gia, istud est valde malum, bexxite, significat præcipue, tòri uaqe, significat in particulari vel specialiter, coto no foca, raro, & extraordinarie, icanimo, significat, valde, amari ni, significat nimis, & denique ex adiectiuis formantur aduerbia modo supra dicto, quæ significant aduerbialiter quod adiectiua absolute: v.g. ex fucai, quod est, profundus, a, um, fuco, quòd est profundè, icani mo xizzucani valde quietè, tani coto ni, extraordinariè, xitàtacani, vel, guiǒ sanni, formidabiliter idest, nimis: vide in dictionario.

Aduerbia congregandi.

Voxinabete, significat vniuersaliter, sôbet, communiter, idem significant, tçune ni, vel, sojite, feijeini, regulariter, voioso, tabùn, vòcata, ioppõdoni, significant: maiori ex parte, qèccu, vel, caiette, significant, quin potius, vel, tènnèn, significat forsan, & idem significant, xijen, icasama, sadamete, significãt probabiliter, canarazu, absque dubio indefectibiliter, moxi xjien, si forte, xotocu, naturaliter, jinen, casu, xĩdai xĩdai ni, vel, jèn jenni, vel, xĩdai ni, successiue leniter, vonozzu cara, per se absque alio.

Aduerbia concludendi, & aduertendi.

Ficqio, &, tçuini, denique, significant vel resolutorie, tçũgo, summatim, no no, non est ita? v.g. nòno icani qicaxeraruru ca? heus audis ne? moxi, significat etiam; heus; sed est vocabulum vrbanum: v.g. moxi Padre sama, heus reuerende pater, iare, est etiam heus, cum inferioribus: v.g. iare taro quaja to iiẽba dicens heus, taro quaja: iai significat etiam heus sed vilius: v.g. iai sochi ga mòtta mono ua nanĩzo? heus tu quid est quod portas? idem significat, ia, v.g. ia uo tòno barã domo ùa nani uo sauãgu zo? heus vos milites & boni homines quid turbamini? ad eundem sensum tendit particula ai, postposita v.g. izzure mo mina iô qiqe ai, heus vos omnes audite.

Particula, ca, &, zo, vt supra dictum est, sunt ad interrogandum, idem habent munus particulæ ia, vel caia, sed sunt humiliores: v.g. are ua tare caia? quis est ille? còre ia, istud? io suqète tare ca ua tazzuneô zo? cum sit alta nox, quis potest interrogare, & querere? sòre de aro ca toiú còto gia, dico, si erit istud?

No? petit consensum: v.g. gozaro ca no? veniet? nonne? mairo to uoxerareta no? non ne dixit quod veniet? no Pedro dono? non est ita domine Petre? na, significat idem; sed est inferius: v.g. soqiita na, nonne sic audisti? aliquando in oratione vbi est zo, solet poni; baxi; quæ est particula dubitandi: v.g. nanto xita xisaĩ de baxi gozaru zo? qua de causa accidit hoc? sate nanto iú uoqiacu de baxi gozaru zo, quomodo vocatur vester iste hospes? goiô baxĩ gozaruca? est ne tibi aliquid necessarum?

Io, vel, zo; affirmant & faciunt cadentiam orationis: v.g. H caita zo, vere scripsit, maitta io, venit profecto, sono tòqi vare va ichi dan varui tçucai vo xiraruite gozaru io, tunc profecto mala nuntia seu missiones sum exequutus & feci, bacari, significat, tantum vel solummodo, sóre ni cãguitte, istud solum, còre ni cãguirazu, non hoc solùm: aliquando, bacari, significat magis vel minus: v.g. fiacu bacari, erunt centum, fiacunin bacari corosareta, centum vsque homines occisi sunt, nó, nóte, naqu xite, naqute, significant sine vel absque: v.g. raxximo nó, absque ratione, & ordine, cacũgò nó, absque præparatione.

Aduerbia sonus sunt multiplicia secundum diuersitatem quam Iapones in sonus terminatione percipiunt, & illis, to, solent postponere: v.g. ua ua to xite, vociferando dicentes, ua ua, & si illis postponitur meqi, u, significat talem strepitum facere: v.g. ua meqi, u, va dicendo vociferor, aris, &c.

De Præpositionibus casuum.

Tame, significat ni vel erga: v.g. sonata no tame, tibi, regit ante se genitiuum, nanno tame, ad quid, nanini naru ca? ad quid est? nani ni xô ca? ad quid faciendum habes illud? nani no iô ni tatçu ca? ad quid est necessarium vel proficuum? maitte no iô ua? quæ ne necessitas est eundi?

Tai xite, significat propter, vel contra, v.g. tengu ni tai xite te qito, pugnare contra dæmonem & ei resistere, Deus ni tai xite cũguio uo coraiuru, suffero labores propter Deum, uie iori, significat etiam, propter: v.g. uon jifi no uie iori, propter suam misericordiam.

Ni iotte, significat etiam causam quare: v.g. Deus iori fito no jento acu ni iotte go fempô uo ataie saxerareozu, deus tribuet hominibus secundum opera eorum vel vitij vel virtutis, deriuatur a verbo, ìori, u.

Nitçuite, significat circa, & deriuatur a verbo, tçuqi, u, v.g. còre ni tçuite, vel còre ni tçuqi, vel, còre ni tçuqete, circa hoc, sono gui ni uoite ua zonjenu, nihil circa hoc negotium scio, vôxe uamottomo narẽdomo uãgami ni totte ua canaĩ gatai, bene dicit vestra dominatio; sed quod ad me attinet est factu difficile, Dai quan ni itatte ua ichinin bacari sadameio, quod ad economum seu maiordomum attinet, vnum tantum constitue, hæc omnia, itatte, v.g. tòtte, sunt gerundia verborum sicut & præcedentia, etiam solent dicere, Padre còto ua quod at patrem attinet, uarera còto ua, circa meas res, vel quod ad me attinet, xitãgatte, vel, xitãgote, significãt iuxta, & sunt gerundia verborum, xitãgari: u, &, xitãgai: ó, vnde ante se regunt datiuum sicut eorum verba: v.g. guioi ni xitãgatte, vel xitãgote, secundum quod vestra præcipit dominatio, xĩdai significat idem: v.g. conata xĩdai, sicut volueris, aliquando etiam iungitur radicibus verborum: v.g. mairi xĩdai, secundum quod venerit vel eius aduentum.

Ni, significat locum in quo: idem significat, ni uoite, sed permanentius: v.g. go fatto ua fuximi ni uoite uôxeĩdasareta, hanc legem posuit dum esset in ciuitate, fuximi Bungo funai ni itatte, in ciuitate Funairegni de Bungo: iglesia ni uoru, est in Ecclesia.

De, significat locum in quo fit actio: v.g. michĩde Pedro ni uota, obuium habui Petrum in via; eædem particulæ, de, & uomotte, significant instrumentum quo fit actio, bo uomotte Pedro uo uchi coròita, ligno Petrum cecidit, Padre sama catararetãde nauo qicoieta, ex quo pater reuerendus illud narrauit melius fuit intellectum, necqi de xinda, mortuus est febri.

Cara, vel iori, significat locum e quo vel vnde: v.g. iglesia cara, ex Ecclesia, etiam dicunt, fune cara maitta, nauigio venit, cachi cara maitta, pedes venit, funẽ de maitta, est idem quod, fune cara maitta, & fune ninotte maitta: fana cara me cara mĩguruxij mòno gia, est indecorus oculis & naribus, iori, significat locum per quem: v.g. sama iori faitta, intrauit per fenestram.

Tomoni, significat; simul: v.g. sonata to tomoni mairozu ibo simul tecum, mosu to tomoni, simul ac dixit.

Ie, significat locum ad quem: v.g. achiie mairo, ibo illuc, mi aco ni saite mairo, vel miiaco ni muqete mairo, ibo directe ad curiam, miiaco no cataie noboru, ascendit ad curiam idem, miiaco no foie noboru, aliqui dicunt, miiaco no iori, vel miiaco sana, vel miiaco no gotoqu noboru, sed non est bonus loquendi modus; sed rusticorum.

H2 De, significat materiam ex qua: v.g. tçuchĩ de ca uàra uo tçuquru, regulas ex terra vel limo construere, nànde còre uo tçuqùru ca? ex quo hoc facis?

Vie, significat erga: v.g. zuĩbun cõdomo no vie uo fito ni mo nàxi marasuru ioni to cocòrõ gaqe marasuru; omni cum diligentia curo circa vel erga vel de meis filijs, quomodo illos faciam homines.

Sònata no fiquànno vo saiban mesarèio, habeto curam de tuis seruis?

Made, significat vsque: v.g. àsumade, vsque mane, inòchi vo vxino màde aru mai, non ammittet vitam vel vsque ad vitæ amissionem non perueniet, sore made vomoi mo ioranu gui gia, non peruenit ad mentem meam vsque adhuc, cocòro zaxi arẽba canauanumàde mo xei uo iruru, quando aliquid desideratur, adhibentur vires vsque ad impossibile, mosu màde mo nai, non est necessarium dicere, còno tocòro made maitta, hucusque veni.

De coniunctionibus & diuisionibus.

To, significat, &, copulatiue: v.g. Pedro to juanto Nagasaqi ie ita, Petrus & Ioannes ierunt Nagasaquim, còreto, àreto uò tòru, accipio hoc & illud: idem significat, mo, v.g. Pedro mo juan mo Nãgasaqi càra mõdotta, Petrus & Ioannes redierunt e Nagasaqui, naqu mono mo ari, uaró mòno mo aru, sunt qui flent, & sunt etiam qui rident, mo, anteponitur multoties negatiuis: v.g. nanĩgoto mo gozaranu ca? non est aliquid noui?

Mata, significat, &, vbicumque inueniatur siue inter nomina siue verba, ca, significat vel: v.g. Pedro ca; juan ca coi to iie, dic quod veniat Petrus vel Ioannes, arui ua, significat etiam vel: v.g. arui ua Pedro, arui ua juan, vel Petrus, vel Ioannes, arui ua iomu, arui uamono uo caqu, vel lego vel scribo, moxi ua, significat si vero in medio orationis: v.g. móxi ua cànẽga nai naraba, &c. si vero non habeas argentum.

Ad orationum contexturam vtuntur, mata ua, & præter hoc vel præterea: v.g. arui ua iamaĩga uocoru ca, mata na isõgui no fumi qita ruca &c. vel accidit aliqua infirmitas, præter hoc si venit aliqua epistola.

Xicarẽba, significat: cum res ita se habeant, sari nagara, sed, so aru tocorõde, cum hoc ita sit, saraba, cum hoc ita se habeat, sarẽba sareba, cum ergo &c. ca? significat si? v.g. maitta camiio, vide si venit vel iuit, maitta ca xiranu, nescio si venit, iara, significat si diuisiue: v.g. fito iara chicuxo iara xiranu, nescio vtrum sit homo vel animal, nani iara to moxita, nescio quod dixerit.

Ex particulis, nanica, & tòcàcu, intromissis alijs particulis fiunt quædam quasi disiunctiua seu exageratiua: v.g. nani ia ca ia? quæ res? idem est, nani iara ca iara? & nànto iara cato iara? nanto xite, ca toxite, quomodo? nanto mo ca tòmo, nullo modo, nanimo camo, nihil, nanĩgoto mo cãgotomo, mina içtuuari naruzo, denique omnia sunt mendacia, nanino cano vel nanto, xite cato xite, modus excusandi se, nanino cano to iúte, dicens hoc & illud, domo como, quomodocumque sit idem, doxitema co xitemo doxite co xite, faciendo diuersa hoc & illud, do xôcô xô, faciam hoc & illud.

Tòmo cacumo, in omnibus, idem, toni cacuni, idem etiam tonimo cacuni mo, vel totemo cacutemo, còre to ij; care to ij, hoc & illud dicens: idest excusationes, care core, illud & hoc coco caxico, hic & illuc, conata canata, istic & illic, uomo xirô, uocaxu, accommodando se quasi adulari.

Si particula, mòtte, postponatur particulis, catçute, isasaca, tomoni, nani, nani nani iori, adiungitur illis efficacia & energia: v.g. catçute motte so aru mai, nullo modo erit talis res.

De interiectione.

Sate, satesate, satemo satemo, sunt interiectiones admirantis: v.g. satemo Deus no uôqinaru uonjificana, o magna misericordia Dei!

Auare, est interiectio miserentis: v.g. auare mutçucaxij iò no naca cana, o mundus repletus miserijs.

Ha! est interiectio pœnitentis: v.g. Ha faxĩ demo uomoxiroĩga; tocoro niiote qi coie canuru, o labor sonus & cantus harmonia est valde gracilis; sed non bene omnia percipiuntur!

Iara! est interiectio tam lætitiæ; quam tristitiæ: v.g. iara iara medetaia, o quantum gaudeo &c. idem, ia, v.g. satemo iiaxii iatçũbaraia! o quam vilis & abiectus! gongo dodan fuxĩguina xisai cana! o quam rara & ridicula ratio, iei, est interiectio mirantis: v.g. iei Padre sama cochĩ gozaru io, hic est pater!

Hat, est interiectio eius qui repente terretur: v.g. Benqei core uo mite hat coto naxi to zonjite, sono màma niuani bo uo voroxi &c. videns hoc benquei &c.

De sintaxi, & casibus, quos regunt verba.

Nominatiuum ponitur in principio orationis, verbum vero in fine, reliqua vero secundum cadentiam: v.g. Pedro ua Nagasaqĩ de xutrai xita iqi iqi nitçuite juan uo coroita, Petrus occidit Ioannem circa vel in quadam differentia quæ fuit vel accidit Nagasaqui: in aliquibus orationibus grauibus verbi suppositum ipsi postponitur; sed raro: v.g. tare mo cana uanu futari noqimi ni tçucoro còto ua, nemo potest duobus dominis seruire hic, tçucoru coto ua, est verbi suppositum, core niiote tanomi tatematçuru itçumo uirgen, ideo præcor Beatam Mariam semper Virginem.

Orationes subiunctiui absoluti vel permissiui, & infinitiui, & conditionales, & causales semper anteponuntur orationibus de indicatiuo aut imperatiuo; etiam si in linguis Latina aut Europæis non fiat sic sensus: v.g. achi cara tomeraruru tomo; tomaru na, ne remaneas etiam si illinc detinere te velint, sòre uo qiitarẽba, fara uotatete mõdotta; cum hæc audisset, iratus reuersus est, taxicani uqetamotta niiotte coso, móxi ãgue maraxitare, fideliter audiui, ideo retuli & dixi, faio gozatta raba uo mexi uo xinjô mono uo, si cito venisses dedissem tibi manducare.

Quando sunt duo verba eiusdem temporis in eadem oratione, primum erit in gerundio in, e, & alterum in tempore quod orationis sensus exiget: v.g. còre uo tòtte giqini mĩga como no ni uataxe, accipe hoc & trade seruitori meo.

Quando vero fuerint duæ vel plures orationes quæ loquuntur de eodem subiecto vel tempore, solum vltimum verbum erit in tempore, quod orationis sensus petierit, reliquorum vero aliqua erunt in radicibus: alia autem in gerundio in, e, v.g. touazunba cotaiezu, voxe arãba tçuxxinde qiqe, si te non interrogant ne respondeas, si loquantur audias attente, Deus no uo còto uo macotoni uqe, go uoqite mo cama uaĩde, sono mama inferno ni uochita, neque in Deum credidit, neque eius mandata seruauit: vnde cecidit in infernum.

Verbum semper sequitur in honore tertiam personam; nullus enim se honorat nisi sit rex qui de se loquens dicit, iorocõbi ni nòboximesu, gaudeo plane.

Quando fuerint multa adiectiua omnia erunt aduerbialiter præter vltimum: v.g. qe nango, iro curô, icanimo vtçucuxij mono, erat speciosus valde, habens pilos longos & colorem nigrum &c.

Anteposita particula, to, verbis significantibus intelligere, credere, audire &c. supplet verbum sumes fui, & significat: quod v.g. fito tozonjita, credidi vel putaui quòd esset hommo, qixó uo jennin to vomo uô ca? credam te esse sanctum? amata no fito xini no fonouo ni moiuru uo misaxerareô, videbis multos homines iræ flammis ardentes: hic suppletur particula to, a moiuru uo quod est verbi suppositum: quando verò postponunt, mo, ad to, tunc tenaciter affirmant quod dicunt: v.g. mairõ tomo, omnino ibo vel iturus sum.

Particula, to, in primo sensu suppletur aliquando per, ioni, v.g. ãgueta ioni gozaru, dicunt quod obtulit, ica iona fito to ua xiranu, nescio quis homo sit ille. aliquando verbum substantiuum supplet particulam, to v.g. mairó de gozatta, dixit quod veniet, xô de ua naqerẽdomo, quamuis non dico quod faciam &c.

Qiuzo còre uo mite, ima uo saĩgo no coto dearẽba, videns hoc, quiuzo, credensque horam mortis iam adesse, hic verbum substantiuum supplet, to & fit quasi verbum actiuum regens accusatiuum, ima uo, supplet etiam, to, particulæ, sona & guena significat, videtur, sona, postponitur radicibus verborum: v.g. dèqi sona, videtur quod finietur, si verò illi postponatur aliquod verbum substantiuum mutat, a, in, i, v.g. dèqisonigozaru videtur quod perficietur, deqi soni mo zonjenu, credo quod non finietur: postponitur etiam, sona, adiectiuis finitis in, i, & illud amittunt: v.g. io sona, videtur bonus vel quod sit bonus, xĩguè sona, videtur frequens, a iau sona, videtur periculosum, si vero postponatur adiectiuis finitis in, na, illud amittunt, v.g. aqi raca sona, videtur quod sit clarum.

Particula, guèna, postponitur nominibus & verbis iam formatis: v.g. maittã guena, credo quod venit: si autem illi postponatur verbum substantiuum, mutat, a, in, i, v.g. maittã guenĩ gozaru, credo quod venit, sona, significat, videtur, & guena, credo; sed vtraque vtuntur in occasionibus in exemplis expressis.

Quando in oratione fuerint duo præterita, primum erit in tali voce; secundum vero in voce futuri: v.g. qesa càra so uôxerareta raba mo faia de maraxô, si hoc dixisses isto mane; iam recessissem.

Quando refertur id quod alius dixit, dicitur hoc modo, Padre mósàruru ua: iãgate sonatàie mairó to mosaruru, Pater dixit se statim huc venturum, aliquando quando se excusant, solet suppleri, to, per no, v.g. asu no, raĩguàt no, nàndo to noburu na ne differas dicendo quod cras; vel mense venturo &c.

Quando post, n, sequitur, uo, amittitur, u, v.g. go uono uqe tatema tçutta, benefitia accepi.

Aduerbia semper anteponuntur verbis; præter aduerbia temporis, quæ in principio orationis constituuntur: v.g. sore uo qijte iccó xicàri maràxita, audiens istud iratus est valde, qiô nen espana carà uatàttà tòqi, quando anno præterito ex Hispania transfretaui: omne verbum requirit ante se nominatiuum expressum aut sub intellectum: v.g. uare iqe, uel, iqe, in quo subintelligitur, uare, vade, in aliquibus autem orationibus uidetur hæc regula deficere: u.g. xisai uõba core ni uà mósàre maràxozu, hic causam & rationem refert seu dabit: hic nullum uidetur nominatiuum, quin potius, are ni ua, est datiuum aut ablatiuum, àre ni uà, nauo uoixri atta, ille melius scit: in ista etiam oratione, àre ni ua, deberet esse nominatiuum, cacàru uo ni uà cõganeno cusari uo icusũgi mo tcuqeta dõgu de gozàru, pro torque habebat catenam auream multos habentem anulos.

Core ni ua gozonji aru mài, non cognoscet de hoc uestra dominatio, hic, còre ni ua, uidetur supplere accusatiuum quod regit, zonji: uru.

Verbum impersonale aut infinitum petit ante se nominatiuum; u.g. Pedro ua màitta to mósu, dicunt quod Petrus uenit.

Verbum, iri: u, pro indigeo, es, regit duo nominatiua, rei, & personæ indigentis: u.g. uatacuxi uà còno cànẽga iru, ego indigeo uel habeo necessitatem huius argenti: etiam regit datiuum de persona: u.g. sono tame ni ua cànẽga iranu, non indiget argento seu nummis.

Verbum actiuum petit ante se accusatiuum pro supposito: u.g. càne uo motànu, non habeo pecunias.

Aliqua nomina, cobita seu coie, quæ ut supra dictum est, sunt mẽdicata a lingua Chinensi: regunt eosdem casus quos verba Iaponica quæ illis correspondent; v.g. ni ua uo qenbut noaĩdani mèxi uo coxiraie io, præpara cibum dum hortum videmus, hic nomen qenbut, regit accusatiuum, ni ua uo, quia, mi: ru, quod est video, es, regit accusatiuum, fito ni guenzan suru, est idem quod fito ni uó, obuium video hominem, & regit, guenzan, datiuum sicut, ai, ó.

Quando vocabulum cobitum ex duobus componitur, cognoscetur esse verbum, si primum, verbi significationem habeat: v.g. jóten, est verbum, & significat in cælum ascendere, quia jo, est ascẽdo, is, tenjo, vero est nomen, quia, jo, postponitur & anteponitur, ten, quod significat cælum.

Verba passiua petunt ablatiuum pro persona agente: v.g. Pedro carà còròsàreta, occisus est a Petro, sed melius regunt datiuum: v.g. Pedro ni corosareta, Pedro ua nusu bito ni càne uo torareta, latrones furati sunt pecunias Petri.

Sunt etiam aliqua neutra, quæ accusatiuum regunt sicut actiua: v.g. xiqitai uo fanaruru, discedere a corpore, seu mori axi uo uãzzuró, dolere pedes, &, nĩgue uru, pro eo quod est fugio, is, nogàre, uru, euado, is: de, uru, exeo, is: nòqe, uru, recedo, is: touorì, u: transeo, is: nori, u, nauigo, as, v.g. caixo uo noru, nauigo mare, iuqi: u, ambulo, as, michi uo iuqu, viam ambulo, uo uari: u finior, iris, mairi: u; xǒgui uo mairu ad tabulam latrũculariam ludo, iorocobi, u: cocoro uo iorocòbu: lætifico cor: abi, uru, mizzu uo abiru, lauo me aqua vel aquam supra infundo, auàremi, u, misereor, eris, canàximi, u, I tristor, aris, còie, uru, transeo, is, fabacari, u, verecundor, aris, facarai, o, prouideo, es, faxiri, u, velo nauigo, as, v.g. caixo, vo, faxiru, velo mare nauigo; fãgi, zzuru, verecundor, aris, fedate, tçuru, secedo, is, fe, uru, transigo, is, v.g. ficazu vo furu, multos dies transigo, dori uo fumaiuru, fundari in ratione vel rationem pro fundamento habere, itàmi, u, doleo, es, ma vari, u, circuo, is: v.g. còno còto vàri uo mǒxi mauattà, multoties & per circuitum dixit nuntium, hic & ibi: idem significat & regit, mẽguri, u, nãgusami, u, recreo, as, cocoro vò nãgusamu, cor lætifico, as, naqì, u, ploro, as, tasucàri, u, saluo, as, inochi vo tasucaru, periculum vitæ euado, goxo vo tasu caru, saluari in uita futura, tachi tçu, recedo, is, v.g. tocòro vo tatçu, de sero locum vel a loco recedo, tomurai, ó, defunctis exequias facio, is, vcãgai, õ dubitando inquiro, is, voximi, u, æstimo, as, vràmi, u, quæror, eris, xinobi, u, occulte expecto quasi insidiose: v.g. fito nò mè vò xinòbu, attendo siquis me videt, aliqua ex prædictis quæ requirunt accusatiuum loci, admittunt etiam ablatiuum cum particulis, cara, vel, iori, v.g. tocòro vo tatçu, est idem quod, tocòro iori tatçu, a loco recedo.

Aliqua etiam sunt actiua verba quæ duos casus accusatiuos petunt: v.g. fori, u, daxi, u, fanaxi, u, tate, tçuru, v.g. Pedro vo socò vo voi idaita, Petrum eduxerunt ab isto loco: potest etiam regere ablatiuum loci: v.g. Pedro vo socò cara voi daita, aliqua petunt vel Datiuum vel accusatiuum v.g. fito vo, vel, fito ni sanare, uru ab hominibus recedo, is, Deus vo, vel Deus ni somùqi, u, Deum offendok is, verba huiusmodi sunt, quæ significant timere, offendere, & recedere.

Multa vero verba quæ significant auxilium præstare, commodum, damnum, obedientiam, superioritatem, subiectionem, seruitutem, victoriam, & similia, regunt Datiuum: v.g. chiie saicacu ioni coieta, excedit alios sapientia & industria.

Verba verò dandi, & promittendi regunt accusatiuum rei & datiuum personæ: v.g. fito ni càne vo curùru, dare pecunias alicui.

Multa sunt verba, quæ admittunt ante se radices aliorũ verborum immutatas; & tunc prædictæ radices habent sensum quasi infinitiui: v.g. qiqi faji me, uru, audire incipio, is, verba vero sunt, nare, urù, assuefio, is, seu assuesco, is, & idem, tçuqe, uru, fate, tçuru, finior, iris, narai, ó, disco, is, sòme, uru, incipio, is, tõdoqe, uru, perseuero, as, vel prosequor, eris, ate tçuru, dirigo, is, atàri, u, casu reperio, is, vaqe uru, diuido, is, càne, uru, dificile possum, es, soconai, o, erro, as, sumaxi, u, perficio; is, sũgoxi, u, excedo, is, fãgue maxi, u, multum & intense laboro, as, àqi, u, fastidio, is, tai, volo, is, & tomonai, nollo, is, si vero radices verborum anteponantur adiectiuis finitis in i, faciunt quasi supinum in tu, v.g. iòmi iasui, facile lectu &c.

Nomina numeralia si subsequatur illis nomen substantiuum debent esse in genitiuo: v.g. fito tçu no tõga, vnum peccatum, idem petit particula, fõdo, quando significat omnis, e, v.g. àru fõdo no fito, quotquot sunt homines, idem petit particula, iori v.g. Nanban iòri no mono, res Europæ; sed hic est relatiuum. petunt etiam genitiuum numeralia, seu nomina quæ dicunt multitudinem vel paucitatem: v.g. amàta no fito, multi homines, sunt autem nomina prædicta, bechi, alter, a, um, fon, proprius a, um, cazucazu, multi, æ, a, sama zama, multi modus, a, um, iro iro, multus, a, iorõzzu, quilibet &c. ĩzzure, quis, æ, issai, omnis, e, idem, vòno vòno, & cotõgotoqu, reqi reqi, personæ nobiles, igue, quod subsequitur, nocori, quod remanet, itçumo, semper: v.g. itçumo no coto, id quod semper: tçune, ordinarius, a, um, ima, mòdo, isasaca, parum: idem, sòto, vel sucoxi, xótocu, naturaliter, sòno fòca, extra: prædicta petunt ante se genitiuum si illis subsequatur nomen substantiuum, & tunc adiectiua debent reputari si verò non subsequatur substantiuum nomen; sed verbum; tale genitiuum non petunt: v.g. iorõzzu danco xite iocaro, bonum erit si omnes faciatis consilium.

De Arithmetica Iaponiæ & materia numerorum, in quibus hoc opus hic labor.

Duo sunt modi numerandi in lingua ista Iaponica primus est per numeralia communia propria ipsius linguæ, quæ vocant, iomi, & hæc perueniunt solum vsque ad decem: v.g. fitòtçu I2 vnum, & solent hoc vti ad dicendum parum: v.g. sàqe fitotçu nòmaxete tamóre, da mihi bibere parum vini, futatçu, duo, mitçu, tria, iòtcu, quatuor, itçutçu, quinque, mutçu, sex, nanatçu, septem, iàtçu, octo, coco notçu, nouem, to vo, decem, icutçu, significat, quot? in rebus quæ non habent propriam numerationem.

Secundus modus numerandi est per vocabula, coie, idest mẽdicata a lingua Chinensi, hoc verò non vtuntur vsque ad decem per se; nisi rebus numeratis adiungantur, quæ quidem res debent significari vocabulis etiam Chinẽsibus; & non Iaponijs: termini numerales sunt, ichi, vnum, ni, duo, san, tria, xi, quatuor, go, quinque, ròcu, sex, xichi, septem, sachi, octo, cù, nouem, jǔ, decem vtuntur per se istis a numero vndecimo & supra, est autem vndecim, juich, juni, duodecim, jusan, tredecim, júcù, decem & nouem, & numeris denarijs anteponuntur numeri vsque ad decem: v.g. nijǔ, viginti, sànju, triginta, sanju ichi, triginta vnum, cùju, nonaginta, fiacu, vero significat centum, fiacu ichi centum & vnum fiacu ju, centum & decem, fiacu sanju, centum & triginta, ni fiacu, ducenta, sàmbiàcu, trecentum, xen, autem significat mille, xen ichi, mille & vnum, xen roppiacu sànju ichi, mille sexcenti triginta vnum.

Numeri vero Iaponij antepositi vocabulis Iaponiæ, quæ vocant iomi, et ablato, tçu, a numeralibus prædictis, siue sint nomina siue radices verborum quibus iunguntur numerãt res significatas per talia vocabula: v.g. fito cotõba, vnum verbum, futa coto vari, duæ rationes, miàmi, tria retia vel tres retis missiones, iocama, coquere quatuor vicibus in caldaria, itçucàqe, quinque aggressiones, mùcasàne, sex vestes seu cooperturæ, nànà catana septem vulnerationes gladio: ià catãgue, octo onera, cùca vari novem transmutationes, tò cusa, decem differentiæ: post numerum vero decimum, hoc modo numerandi non vtuntur; sed dicunt, iro jǔichi, vel júichi no iro, vndecim colores: ad interrogandum vero est verbum, icùtçu, si verò res de qua interrogatur postponatur, debet addi numeralibus particula, no, v.g. itçucu no qi zo quot ligna sunt? idem, qi icutçu zo? et respondetur, futatçu, duo, mitçu, tria etc: interrogatur etiam per, icutçu ablato, tçu posita vero re numerata de qua interrogatur: v.g. icù tocoro, quot loca? icu toqi, quot horæ? fito fanaxi, vnus sermo vel conversatio, futasugi, duæ lineæ, iote, quatuor manus inter digladiatores: v.g. itçutçu bu, quinque grana, mu tocoro, sex loca, iamavari, sex circuitiones, cuninai, nouem onera eo modo quo Iapones onus portant ante & retro in ligno, tò vatari, decem transitiones: v.g. & alia omnia quæ numerari possunt, idem autem est dicere, mu tocoro quòd, mutçu notocoro & quod, tocoro mutçu, sex loca, fito ie, significat rem simplicem, futa ie, duplicem seu duplicatam, miie, triplicatam &c. idem fit cum numeralibus chinensibus seu, coye, adiunctis vocabulis etiam chinẽsibus: & aliquando in ista numeratione nihil ammittunt numeri aut res numeratæ; aliquoties autem vel alterum vel vtrumque aliquid ammittit vel mutat, & præcipuè in numeris primo, secundo, tertio, sexto, decimo, & centesimo: & aliæ sunt mutationes: hic autem ponentur communiores; quando verò in particulari nihil fuerit adnotatum, est signum quod nulla est transmutatio.

Interrogatio de hominibus fit per, icutari? quot homines? Responsio verò fit postponendo, nin, numeralibus chinensibus: v.g. ichi nin, vnus homo, ninin, duo, iottari, vero significat quatuor: quia, xinin, significat hominem mortuum.

Interrogatio de diebus fit per, icca, quot dies? & vnus dicitur, fi fitoi, quia, ichinichì, significat diem solarem integrum, futçuca, duo dies, micca, tres, iocca, quatuor, itçuca, quinque, muìca, sex, nànucà, septem, iòca, octo, còconoca, nouem, toca, decem, fatçuca, viginti reliqui numeri dierum sunt per numeralia, coie.

Numerus noctium, est postponendo, ìa numeralibus, coie, v.g. ichi ia, vna nox, ni ia, duæ &c. fit etiam postposito, io, quod significat Iaponice noctem numeralibus, iomi, icuio, quot noctes? futaio, duæ, nanàio, septem noctes &c.

Numeratio mensium anni fit postposito, guat, numeralibus, coie, sed prima luna vocatur, xõguat, secunda vero, nĩguat, tertia, sãguat, quarta, xĩguat, vndecima verò dicitur, ximò tçuqi, duodecima verò & vltima dicitur, xi vàsu, si autem velimus numerare menses absolutè postponimus, tçuqĩ, quod lunam significat numeralibus, iomi, ablato, tçu, interrogamus vero, icutçuqi? quot menses? & respondetur, fito tçuqi, vnus, vsque ad decem, quod est, totçuqi, post decem verò fit numeratio per numeralia, coie, v.g. jú ichĩguat, vndecim menses, ad interrogandum verò de mense quisnam sit; Ianuarius ne an Februarius? fit per, nànguat, Primus autem mensis anni Iaponensis est luna Martij.

Annumeratio annorum fit postposito, nen, numeralibus, coie: interrogatio fit anteposito, nen, v.g. nànnèn, quot anni? Respondetur autem, ichinen, vnus, ionen, quatuor, sanganen, tres, sò ionèn, tres vel quatuor, sò xi júnèn, triginta vel quadraginta anni, fatàchi, significat viginti annos in hominibus, idẽ ni junen, vel, ni ju no toxi, vel tòxi ni jú, interrogant autem, icutoxi, vel tòxi icùtçu, quot annos habet? numerant etiam annos hominum & animalium perfectorum, boum scilicet, & equorum &c. postponendo, sai, numeralibus, coie, v.g. issai, vnus, ni sai duo, san zài, tres anni.

Annumeratio vicium fit postposito, do, numeralibus, coie, v.g. nàndo, quot vices? ichĩdo, vna iõdo, quatuor, gõdo, quinquies, sai san, bis vel ter.

Annumeratio nauium fit postposito, sô, numeralibus, coie, v.g. nànzo, quot naues? Respondetur: issô, vna, nisò, duæ, san zô, tres fassô, octo, jússô, decem.

Ichiren, vna linea, duæ niren, saren tres lineæ v.g. ficorum, margaritarum, &c.

Annumeratio orationum, tractatuum, vel repetitionum eiusdẽ rei fit postposito, fen, numeralibus: v.g. ippen, vna, nifen, duæ, sanben, tres aue maria fiàcu gojippèn, centum quinquaginta aue maria.

Annumeratio argenteorum fit postponendo, momme, numeralibus v.g. ichi mòmme, vnus, ni mòmme, duo, san mòme, tres: vnus autem argenteus diuiditur in decem quæ vocant ippùn itaque, ippùn, significat decimam partem argentei, nifùn, duæ ex prædictis partibus, gofùn, media dragma, roppun, sex ex prædictis decem partibus.

Decima quoque verò pars argentei diuiditur adhuc in alijs decem quarum vnam vocant, ichirin, nirin, farin, iòrin, gorin, rocurin, xichirin, fachirin, curin, & statim est, ippun, quod est argentei decima pars, fiacu me, sunt centum argenteos, fiacu ichi momme, centum & vnus, icquan me, mille, jicquanme decem mille: sunt etiam aliæ monetæ ex ære, quarum annumeratio, fit postposito, mai, vel mon, numeralibus: v.g. ichi mon, vna ex illis monetis, nì mon, duæ san mai, tres centum vero ex istis monetis faciunt nondum dimidium argenteum; mille vero ex prædictis monetis vocant, icquan, jicquan, verò decem mille &c.

Còreua ica fõdo ni suru, quantum valet hoc vel, ica fõdo ni vru, quanti pretij est & venditur? ni momme suru, decem argenteos valet, ni mòmme ni iàsui, plus duabus dragmis vendi potest: vel duabus dragmis si vendatur est vile.

Annumeratio mensurarum tam rerum liquidarum, quam non fit postposito, xô, numeralibus ad faciendam mensuram modij: v.g. ixxo, vna, nixo, duæ, sango, tres: decem verò dicunt, itto, postposito, to, nitò, viginti, sando, triginta: vnam vero dicunt, ittò, quã diuidunt adhuc in decem partes, qùarum annumeratio fit postposito go, numeralibus v.g. ichĩgo, vna, nĩgo, duæ, sango tres, ixxô gõgo, una mensura & dimidia ex mensura, fatto, octoginta mensuræ existis: centum verò dicunt, ichi cocu, postposito còcu, numeralibus, ni còcu, ducentæ, sangocu, trecentæ jiccòcu, mille, xèngocu, decem mille, ichi mangocu, centum mille.

Annumeratio mensuræ statuum hominis fit postposito, fitò, numeralibus, iomi, v.g. fitò firò, vna: futa firò, duæ, jippiro, decem: mensuram verò palmorum faciunt postposito, xacu, numeralibus, coie, v.g. ìxxacu, vnus palmus seu tertia quam Hispani vocant sanjacu, tres, goxacu, vero facit vnum statum qui vocatur vt dictum est, fito firo, sex vero ex mensuris quæ vocatur, xàcu, & est tertia, faciunt mensuram unam quæ uocatur, ìcqen, una, nicqen, duæ, jicqen, decem, sanguen, tres: ex sexaginta uero ex istis fit alia mensura quam uocant, icchó, idest unus callis, niccho duo, jicchio decem, sangio, tres: ex sexaginta uerò tribus ex istis fit una leuca seu miliare ex miliaribus partis superioris Iaponiæ, quod uocant, ichiri, postposito, ri, numeralibus, coie: niri, duo miliaria, sanri, tria, gòri, quinque, júri, decem, iori, quatuor: quia xiri, significat anum, fan michi, dimidiam leucam dicunt: u.g. iòco fan miqi tate ichirì, uia recta habet una leucam; ex transuerso uero dimidiam faba icqen, latitudo est sex tertiarum io fo futa firo, habet duos status in quadro.

Numeri cardinales primus secundus &c. fiunt postposito, ban numeralibus, coie, u.g. ichi ban, primus, niban secundus ad significandum uerò terminum additur, me, prædictis: u.g. xiban me, quartus: fit etiam numerus cardinalis anteponendo, dai, numeris, coie: u.g. daiichi, primus, daini, secundus, &c.

Annumeratio duplicium sit postposito, bai, numeralibus: u.g. ichi bai, duplum, nibai triplum, sanbài, quadruplum, fiàcuzõbai, centuplum.

Annumeratio partium ex tot una, fit anteponendo numeralia ad, buichi, u.g. ni buichi, ex duabus partibus una, san buichi ex tribus una.

Ad decimandum uerò postponitur, vàri, numeralibus: u.g. ichi vàri; ex decem partibus una, xi vàri gobu, ex decem partibus quatuor & dimidiam, ju buichi, autem coincidit cum, ichi vàri.

Numeratio remorum arcabusiorum & eorum quæ sunt longa ut ligna fit postposito, chõ, numeralibus: u.g. icchó unum, nichó, duo, sangio, tria, jichió, decem.

Annumeratia piscium & lignorum ad comburendum &c. fit postposito con, numeralibus: u.g. ìccon, unus sangon tres jiccon, decem, fiaccon, centum, fiacu go ju sangon, centum quinquaginta tres: tot prendidit Sãnctus Petrus & cum tanti essent non est scissum rete.

Annumeratio foliorum papiri, uittarum argenti &c. fit postposito mai, numeralibus: u.g. ichi mai, una, cami gomai quinque folia papiri.

Annumeratio tabulatorum quæ sunt pauimenta domus fit postposito, cai, numeralibus: u.g. nicai, unus, sangai duo, xicai tres, gocai quatuor sicut habent domus Matriti.

Annumeratio uerò uasorum et calicum quibus bibunt fit postposito, fai, numeralibus: u.g. ippai, unus potus, uel unum haustum, ni fai duo, sanbai tria, jippai, decem etc.

Annumeratio telarum ex sericis: u.g. et aliorum similium fit postposito, tan, numeralibus: u.g. irtàn, unum, ni tan, duo, sandan tres, jittan decem, xichitan bunè, uocant nauigium quod uelo petit septem.

Dicitur etiam postposito, mai, numeralibus: u.g. gomai, quinque, gomai bunè, nauicula quæ pro uelo petit quinque.

Annumeratio animalium quadrupedum fit postposito, fiqi, numeralibus: u.g. ippiqi, unum nifiqi, duo sanbiqi, tria roppiqi, sex jippiqi, decem, fiappiqi, centum, xenbiqi, mille.

Annumeratio imaginum, picturarum, & medicinarum fit postposito, fucu, numeralibus: v.g. ippùcu, vna, nifucu, duæ sànbucu, tres, roppucu, sex, jippucu, decem; ita annumerãtur etiam acus.

Annumeratio librarum fit postposito qin, numeralibus: v.g. icqin, vna libra, niqin, duæ, sanguin, tres, ròcqin, sex, jicqin decem, fiàcqin, centum: xenguin, mille.

Annumeratio missarum, & congregationum hominum fit postposito, za, numeralibus: v.g. ichi za, vna niza, duæ, sanza, tres; juza, & melius, tòza, decem.

Annumeratio saccorum orizæ, aut tritici etc. fit postposito, fiô, numeralibus: v.g. ippiô, vnus, ni fiô, duo sanbiô, tres, xi fio, quatuor, roppio, sex, jippio, decem, fiappio, centum, xenbiô, mille.

Annumeratio lignorum, arundinum, acuum, fit postposito fon, numeralibus: v.g. ippon, vnum, ni fon, duo, sanbon, tria, roppon, sex, jippon, decem, fiàppon, centum, xenbòn, mille.

Annumeratio fasciculorum fit postposito va, numeralibus: v.g. ichi va, vnus; ni ua, duo, sanba, tres, jippa; decem júichi va; vndecim; ni jippa; uiginti.

Annumeratio onerum seu sarcinarum; quas equi portant; fit postposito; só; numeralibus: u.g. issó unum; niso duo; sanzó tria; jisso; decem: eodem modo numerantur illa instrumenta quæ uocantur; biobu; duo enim seu par ex illis uocatur; issó; etc.

Annumeratio uero eius quod uulgo dicimus mano de papel fit postposito, giô; numeralibus: u.g. ichi gio; una nigio; duæ, sangiô tres; usque ad decem quæ sit postposito; socu, numeralibus: u.g. issocu decem, seu vna quæ uulgo uocatur media resma, ni socu; viginti quæ erit resma integra cum ista particula; socu postposita numeralibus annumerant etiam par calceorum: u.g. issô cu, par calceorum.

Annumeratio substantiarum fit postposito, tai, numeralibus: u.g. ittai, una; nitai duæ; sandai; tres; Deus no von tocoro va goittai de gozaru; Deus in quantum Deus est vna substantia et essentia.

Annumeratio capitulorum fit postposita cagiô, numeralibus: K v.g. iccagiô vnum, nicagio duo, sangagio tria, roccagio sex, fiaccagìo, centum.

Annumeratio guttarum fit postposito, tèqi, numeralibus: v.g. ittèqi, vna gutta, jitteqi, decem: idem fit postposito, xizzucu numeralibus, iomi; v.g. fito xizzucu, vna &c. debet auferri, tçu, a numero vt videtur.

Annumeratio paxillorum quibus comedunt, & eorum quæ bina & bina portantur, fit postposito, tçui, numeralibus: v.g. itçui, vnum par, jittçui, decem.

Annumeratio sarcinarum hominum fit postposita, ca, numeralibus: v.g. icca vna, nica duæ, sànga, tres.

Annumeratio librorum fit postposito, quan, numeralibus: v.g. icquan vnus, niquan duo, sanguàn tres, ròquan sex, jiquan decem.

Ad interrogandum verò anteponitur, nan, nominibus mutatis vel non literis sicut in numero tertio: v.g. àno mmadòmo va nanbiqi zo? quot sunt illi equi?

Annumeratio regnorum fit postposito, cacocu, numeralibus: v.g. icca cocu, vnum, ni cacocu duo, sangacocu tria, jiccacocu, decem: regna verò diuiduntur in prouincias seu districtus quos vocant postposito, gun, numeralibus: v.g. ichigun, vna prouincia, nigun, duæ, sangun, tres &c.

Sermones vero & exhortationes annumerantur postposito, dan numeralibus: v.g. ichi dan, vnus sermo vel concio, verba vero annumerantur postposito, gon, vel guen, numeralibus: v.g. ichĩgon vnum, sanguen tria verba.

Postposita particula, zzutçu, numeralibus tam, coie, quam iomi, fit sensus binus, a, um, v.g. ichinin ni vxi sanbiqi zzutçu vo toraxeta, vni dedit tres vaccas, ichinin zzutçu saqe sànbài zzutçu vo nomarèta, vnusquisque bibit tria hausta vini.

Ad loquendum diuisiue duo vel tria: v.g. copulant duo numeralia: v.g. xĩgonin, quatuor vel quinque homines, cætera ex his elicies.

Particulæ honoris sunt quatuor, vo, von, go, mi, duæ primæ iunguntur vocabulis, iomi, vltimæ verò iunguntur vocabulis, coie, siue chinensibus: vltima est honoratior & illa vtimur ad loquendum de rebus diuinis: v.g. midexi tachi, discipuli Christi Domini, goichi nin vocoite cudasarei, mittatis obsecro vnum ex dominis.

Verba verò quæ sequũtur etiam si habeant particulas honoris; habent se tamen ex parte loquentis; honorem verò important inquantum personam cum qua loquimur vel de qua loquimur attingunt: v.g. go focô, quod significat seruitium, von furu mài, quod est conuiuium, von cotõba, quod est verbum seu sermo, von monõ gatàri, quod est conuersatio, von natçucaxij, vel von nocori vo voi, habere quod Lusitani vocant saudades vel Hispani cariño, von tòri auaxe, quod est intercessio, von mi mai, quod est visitatio, von chà, quod est quidam potus quo inuitant, go dancó, quod est consultatio seu congregatio ad consilium capiendum, von rei, quod est gratiarum actio, von busata, quod est defectus in vrbanitate, vomòtenaxi, quod est bene & laute tractare, go chiso, quod est æstimatio, go iqen, quod est consilium v.g. fabacari nagara go iqen vo moxitài, & si sit inuerecundum & indecens volo tamen consilium tibi dare &c.

Aliquæ regulæ coniugationum in scriptura librorum.

Aliquando fit verbum affirmatiuum cum præsenti negatiuo supra posito; ablato u, in quo finitur: v.g. oracio vo tçutomen tòqi va, quãdo habeo orationem, xòsa vo tçutotmèn tàme ni va, ad exequendum opus, michĩ biqi tama van to voboxi mexi, ad illum deducendum &c.

Ad futurum affirmatiuum additur particula, bèqi, affirmatiuo supraposito ablato, ru, & ad futurum negatiuum additur, bècarazu, affirmatiuo: v.g. mòsu beqi, dices, mòsu beqarazu, non dices: si vero oratio finitur in futuro, bèqi, conuertitur in bexi.

Infinitiuum futuri fit addito, còto, futuro: v.g. iòmu bèqi coto, subiunctiuum fit postposito, qerẽba, radicibus verborum v.g. sugure qerẽba.

Gerundium in do fit postposito, te, radicibus: v.g. qiqi tamaite.

Verbum substantiuum in scriptura librorum est, nàri u & qeri u, & si in illo finitur oratio est in radice: v.g. sadàme naqi io no ixei nari, est dignitas mundi qui non habet stabilitatem.

Præteritum est postposito, ari, u, radicibus: v.g. sũguretaru, K2 si verò oratio in illo finitur remanet, ari, u, in radice: v.g. sũguretari.

Præteritum plusquam perfectum est postposito nari, præsenti: v.g. ãgue tamo nari, adorauerant.

Si forte fuerint aliquæ aliæ regulæ in librorum scriptura erunt ita faciles quod facillimo negotio illas consequentur qui in lingua Iaponica fuerint tam prouecti, vt iam eius librorum lectioni possint vacare.

LAVS DEO.

ERRATA SIC CORRIGE. Primus numerus paginam, secundus lineam indicat.

The listed errors have been corrected in the text and marked with a solid underline. Other errors and anomalies are marked with a dotted underline.

pag. 3. linea 2. iu. lege in.

7.25. niffion. l. niffon.

10.7. goraru. l. gozaru.

14. & 15. accentus supra, o, sunt acuti & debent esse graues.

16.5. mainnen. l. mainen.

19.24. loca. l. loco.

24. antepenultima. de gozate. l. de gozatte.

28.12. ẽgue l. ãgue.

33.22. fucacaranda. l. fucacarananda.

33.28. cuuaav l. cuvazu.

34. antepenultima. incadeca. l. icãdeca.

36. penultima. voi cotaranu. l. vo cotaranu.

39.25. cu vanu. l. cui maraxenu.

40. antepenultima amittit. l. admittit.

43.10. anteposita particula. na. l. postposita particula. va.

42.32. nobrou. l. noboru.

42.11. vqetaam vari. l. vqe tamavari.

48. vltima. vosorozij. l. vosoroxij.

49.1. vosoroxi. l. vosoroxij.

49.26. significat. l. significant.

50.10. doco. l. coco.

51.3. Poca. l. foca.

57.26. teugu. l. tengu.

60.5. tocude. l. tocorõde.

60.19. vo xite. l. coxite.

60.26. mate. ommittatur et non legatur.

61.34. ãgne. l. ãgue.

64.15. ni va qenbut. l. ni va vo qenbut.

64.19. genzan. l. guenzan.

67.14. iiuni, iusan. l. juni, jusan.

70.31. culum. l. anum.