Note 2 — WAVERLEY, of ZESTIG JAAR GELEDEN.

De schrijver van Waverley heeft de opmerking omtrent zijn roman hooren maken, dat, in het karakter van Callum Beg en in het door den Baron van Bradwardine gegeven verhaal, met betrekking tot de kleine vergrijpen tegen den eigendom, waarvan hij de Hooglanders beschuldigt, hij hun nationaal karakter te hard gevallen is, en dat hij hun onrecht gedaan heeft. Niets lag meer buiten zijn wensch en bedoelingen. Het karakter van Callum Beg is dat van iemand, die van nature tot het kwade geneigd is, en die door de omstandigheden tot eene bijzondere soort van boosdoen verlokt wordt. Zij, die de belangrijke brieven over de Hooglanden2, omstreeks 1726 uitgegeven, gelezen hebben, zullen er voorbeelden van zulke verfoeielijke karakters in hebben aangetroffen, als die welke de schrijver zelf in de gelegenheid was te leeren kennen; ofschoon het volstrekt onrechtvaardig zou zijn, dergelijke ellendige wezens te beschouwen als de vertegenwoordigers van al de Hooglanders uit dat tijdperk, even als de moordenaars van Marr en van Williamson3 geenszins de typen zijn der Engelschen van den tegenwoordigen tijd. Wat betreft het plunderen, hetwelk voorondersteld wordt door eenige opstandelingen in 1745 gepleegd te zijn, is het noodig te herinneren, dat, hoewel de door dit ongelukkige leger afgelegde weg door verwoesting noch bloed geteekend was, maar zijn geheele marsch zich integendeel door orde en tucht kenmerkte, er evenwel geen leger wordt gevonden, dat op den weg door een vijandelijk land zich niet aan eenigen roof schuldig maakt; en een aantal vergrijpen, als die welke de Baron spottenderwijs aan de Hooglandsche opstandelingen verwijt, werd hun in die dagen werkelijk ten laste gelegd. Het bewijs vindt men in een aantal overleveringen, en vooral in die, welke van den Ridder des Spiegels tot ons gekomen zijn4.