Note 1 — VOORWOORD.

„Wie er, zooals gebruikelijk is, ’n directeur op nawijst, dat hij op recettes tukt en „de belangen der kunst verwaarloost”, maakt den voozen indruk een verfijnd kunstkenner te zijn, terwijl-ie in waarheid den kiezentrekkenden charlatan de concurrentie aandoet die op ’n boerenkermis, bij ’t gebulk van lachende kinkels en tierende meiden, de breedbekkige verzekering schort, dat de in haar wortels geknapte, door bloed-gulp bestoven tand, ’r pijnloos uitscheurde. Het wreed, door niets gemotiveerd geraas, dat den hollandschen theaterkoopman van verschillende kunst-dandy’s—wier visie van kunst en maatschappij den Droomleven-zelfkant verschalkt—bespringt, is volkomen ongeoorloofd. De Theaterkas is dictator. Alleen zij. Er is bijna geen andere tak van kunst aan te wijzen, waar het dàdelijk-nijpend verband tot de bestaansvoorwaarden zich zóózeer openbaart, als bij ’t dobberend geworstel van een theater-ondernemer, die aan de eene zij slaaf is van den betalenden publieken smaak, aan de andere door ieder onwijs kunst-potentaatje geringeloord en à contant benadeeld wordt. De gezondste les voor de meeste dier heeren, die te over meestal vader van het een of ander dramatisch product zijn, dat geen plankenland kan beademen, ware ’n maand administratieve bezigheid in ’n theaterbureau”.…

„Aanteekeningen over Tooneel”, XXste Eeuw, Januari 1906. ↑