Note 2 — Brêf fon Rika thju aldfam, vpseid to Staveren by-t jolfêrste.
J. G. (Jan Gerhardus) Ottema translation
thêrvmbe wil ik thåt forma vr swarte Adel skriva. Swarte Adel wêre thene fjurde kening åfter Friso. Bi sin jüged heth-er to Texland lêred, åfternêi heth-er to Stâveren lêred, ånd forth heth-er thrvch ovir alle stâta fâren. Thâ thåt er fjuwer ånd tvintich jêr wêre, heth sin tât mâked thåt-er to Asega-âskar kêren is. Thâ-er ênmel âskar wêre, âskte hi altid in-t fârdêl thêra årma. Tha rika, sêd-er, plêgath ênoch vnrjuchta thinga thrvch middel fon hjara jeld, thêrvmbe âgon wi to njvdane thåt tha årma nêi vs omme sjan. Thrvch thâ-s ånd ôra rêdne wêr-i thene frjund thêra årma ånd thêra rika skrik. Alsa årg is-t kvmen thåt sin tât him nêi tha âgum sach. Thâ sin tât fallen was, ând hy vppa tham-his sêtel klywed, thâ wild-er êvin god sin ambt bihalda, lik as tha keningar fon-t âsta plêgath. Tha rika nildon thåt navt ne dâja, men nw hlip allet ôra folk to hâpe, ånd tha rika wêron blyde that hja hêl-hûd-is fon thêre acht ofkêmon. Fon to ne hêrade mån nimmar mâra ovir êlika rjucht petârja. Hi dumde tha rika ånd hi strykte tha årma, mith hwam his helpe hi alle sêkum âskte, thêr-er bistek vp hêde. Kening Askar lik-er immer hêten warth, wêre by sjugun irthfêt lônge, sâ grât sin tôl wêr, wêron âk sina krefta. Hi hêde-n hel forstân, sâ thåt-er alles forstânde, hwêrwr that sprêken warth, thach in sin dvan ne macht mån nêne wisdom spêra. Bi-n skên ônhlite hêd-er êne glade tonge, men jeta swarter as sin hêr is sine sêle fvnden. Thâ that-er ên jêr kening wêre, nêdsêkte hi alle knâpa fon sin stât, hja skoldon jerlikis vppet kåmp kvma ånd thêr skin-orloch mâkja. In-t êrost hêde-r thêr spul mith, men to tha lersta warth-et sâ menêrlik, that ald ånd jong ut alle wrdum wêi kêmon to frêjande jef hja machte mith dva. Thâ hi-t alsa fêre brocht hêde, lêt-er wêrskola stifta. Tha rika kêmon to bârane ånd sêidon, that hjara bern nw nên lêsa nach skryva navt ne lêrade. Askar ne melde-t navt, men as thêr kirt åfter wither skin-orloch halden warth, gvng-er vppen vpstal stonda, ånd kêtha hlûd. Tha rika sind to my kvmen to bârana, thåt hjara knâpa nên lêsa nach skryva noch lêra, ik n.åv thêr nawet vp sêith, thach hir wil ik mine mênong sedsa, ånd an tha mêna acht bithinga lêta. Thâ alrek nw nêisgyrich nêi him vpsach, sêid-er forther, nêi min bigrip mot mån hjud thåt lêsa ånd skriva tha fâmna ånd alda lichta vrlêta. Ik n-il nên kwâd sprêka vr vsa êthla, ik wil allêna sega, vndera tyda hwêrvp thrvch svme sâ herde bogath warth, håvon tha burchfâmna twyspalt inovir vsa lânda brocht, ånd tha Modera für ånd nêi ne kvndôn twyspalt navt wither to-t land ut ne dryva. Jeta årger, thahwila hja kålta ånd petårade vr nâdelâsa plêga, send tha Gola kvmen ånd hâvon al vsa skêna sûdarlanda râweth. Hêmisdêga send hja mith vsa vrbrûda brotharum ånd hjara salt-âthum al overa Skelda kvmen, vs rest thus to kjasane twisk-et bêra fon juk jef swêrd. Willath wi fry bilywâ, alsa âgon tha knâpa thåt lêsa ånd skryva fârhôndis åfterwêi-n to lêtane ånd in stêde that hja invppa mêide hwip ånd swik spêle, moton hja mith swêrd ånd spêr spêla. Send wi in alle dêla ofned ånd tha knâpa stor enoch vmb helmet ånd skild to bêrane ånd tha wêpne to hôntêrane, then skil ik my mith jower helpa vppa thene fjand werpa. Tha Gola mêieath then tha nitherlêga fon hjara helpar ånd salt-âthum vppa vsa fjeldum skryva mith-et blod, thåt ût hjara wndum drjupth. Håvon wi thene fyand ên mel far vs ût drêven, alsa moton wi thêrmith forth gvnga, alhwenne thêr nên Gola ner Slâvona nach Tartara mâra fon Fryas erv to vrdryvane send. Tha-s rjucht, hrypon tha mâsta ånd tha rika ne thvradon hjara mvla navt êpen ne dva. Thjus tosprêke hêd er sekur to fara forsonnen ånd vrskriva lêten, hwand s-êwendis fon thêre selvare dêi wêron tha ofskriftum thêra hwel in twintich hônda ånd thi alle wêron ênishlûdende. Afternêi bifel-er tha skipmanna, hja skoldon dubbele fârstêwene mâkja lêta, hwêran mån êne stêlen krânboga macht fåstigja. Thêra thêr åfterwêi bilêv warth bibot, kvn imman swêra that-er nêne midle navt nêde, alsa moston tha rika fon sin gâ-t bitalja. Hjud skil mån sjan hwêr vppa al thåt bâ hêi ûthlâpen is. An-t north-ende fon Britanja thåt fvl mith hâga bergum is, thêr sit en Skots folk, vr-et mâradêl ût Fryas blod sproten, vr-a êne helte send hja ût Kåltanafolgar, vr-et ôra dêl ût Britne ånd bannane, thêr by grâdum mith tyd fon-ût-a tinlônum thêr hinna fljuchte. Thêr ut-a tinlôna kêmon, håvath algadur vrlandiska wiva jeftha fon vrlandis tuk. Thi alle send vnder-et weld thêra Golum, hjara wêpne send woden boga ånd spryta mith pintum fon herthis-hornum âk fon flintum. Hjara hûsa send fon sâdum ånd strê ånd svme hêmath inna hola thêra bergum. Skêpon thêr hja râwed håve, is hjara ênge skåt. Mong tha åfterkvmanda thêra Kåltanafolgar håvath svme jeta ysera wêpne, thêr hja fon hjara êthlum urven håve. Vmbe nw god forstân to werthande, môt ik min telling vr thåt Skotse folk resta lêta, ånd êwet fon tha hêinda Krêkalanda skriva. Tha hêinda Krêkalanda håvon vs to fara allêna to hêrath, men sunt vnhüglika tidum håvon ra thêr âk åfterkvmanda fon Lyda ånd fon Finda nitherset, fon tha lersta kêmon to tha lersta en êle hâpe fon Trôje. Trôje alsa heth êne stêde hêten, thêr et folk fon tha fêre Krêkalanda innomth ånd vrhomelt heth. Thâ tha Trôjana to tha hêinda Krêkalandum nestled wêron, tha håvon hja thêr mith tid ånd flit êne sterke stêd mith wâlla ånd burgum bvwed, Rome, that is Rum, hêten. Thâ thåt dên was, heth thåt folk him selva thrvch lest ånd weld fon thåt êle lând mâster mâked. Thåt folk thåt anda sûdside thêre Middelsê hêmth, is fâr-et mâra dêl fon Fhonysja wêi kvmen. Tha Fhonysjar2 send en bastred folk, hja send fon Fryas blod ånd fon Findas blod ånd fon Lyda his blod. Thåt folk fon Lyda send thêr as slâvona, men thrvch tha vntucht thêr wyva håvon thissa swarte månniska al-et ôra folk bastered ånd brun vrfårvet. Thit folk ånd tham fon Rome kåmpath ôlân vmb-et mâsterskip fon tha Middelsê. Forth lêvath tham fon Roma an fjandskip with tha Fonysjar, ånd hjara prestera thêr-et rik allêna welda wille wr irtha, ne mügon tha Gola navt ne sjan. Thåt forma håvon hja tha Fphonysjar Mis-selja ofnomen, dânâ alle landa, thêr sûdward, westward ånd northward lidsa, âk et sûdardêl fon Britanja, ånd allerwêikes håvon hja tha Fonysjar prestera, that hêth tha Gola vrjâgeth, dânâ sind thusanda Gola nêi north Brittanja brit. Kirt vrlêden was thêr tha vreste thêra Golum sêten vppa thêre burch, thêr is kêthen Kêrenåk that is herne, hwanath hi sin bifêla jef an alle ôra Gola. Ak was thêr al hjara gold togadur brocht. Kêren herne jeftha Kêrenåk is êne stênen burch, thêr êr an Kålta hêrde. Thêrvmbe wildon tha fâmna fon tha åfterkvmande thêra Kåltana-folgar tha burch wither hâ. Alsa was thrvch tha fyanskip thêra fâmna ånd thêra Golum faithe ånd twist in ovir thåt Berchland kvmen mith morth ånd brônd. Vsa stjûrar kêmon thêr fâken wol hâlja, thåt hja sellade fori tobirêde hûdum ånd linne. Askar was often mith wêst, an stilnesse hêd-er mith tha fâmna ånd mith svme forstum âtskip sloten, ånd him selva forbonden vmbe tha Gola to vrjâgane ût Kêrenåk. As-er thêrnêi wither kêm jêf hi tha forsta ånd wigandliksta manna ysere helma ånd stêla boga. Orloch was mith kvmen ånd kirt åfter flojadon strâma blod by tha hellinga thêra bergum del. Thâ Askar mênde that kans him tolâkte, gvng-er mith fjuwertich skêpum hin ånd nam Kêrenåk ånd thene vreste thêra Golum mith al sine gold. Thåt folk wêrmith hi with tha salt-âthum thera Golum kåmped hêde, hêd-er ût-a Saxanamarkum lvkt mith lofte fon grâte hêra-râve ånd but. Thus warth tha Gola nêwet lêten. Afternêi nam-er twâ êlanda to berch far sinum skêpum, ånd hwânath hi lêter ûtgvng vmb alle Fonysjar skêpa ånd stêda to birâwane thêr hi bigâna kv. Tha er tobek kêm brocht-i tomet sexhvndred thêra storeste knâpum fon thåt Skotse berchfolk mith. Hi sêide that hja him to borgum jêven wêren, til thju hi sêkur wêsa machte thåt tha eldra him skolde trow bilywa, men-t was jok, hi hild ra as lifwêre et sina hova, thêr hja allera distik les krêjon in-t ryda ånd in-t hôndtêra fon allerlêja wêpne. Tha Denamarkar tham hjara selva sunt lông boppa alle ôra stjûrar stoltlike sêkåmpar hête, hêdon sâ ringe navt fon Askar sina glorrika dêdum navt ne hêred, jef hja wrdon nydich thêr vr, thêrmête, that hja wilde orloch brensa over-ne sê ånd over sina landa. Sjan hyr, ho hi orloch formitha machte. Twisk tha bvwfala thêre vrhomelde burch Stavja was jeta êne snode burchfâm mith svme fâmna sêten. Hjra nôme was Rêintja ånd thêr gvng en grâte hrop fon hira wishêd ût. Thjus fâm bâd an Askar hjra helpe vnder bithing, that Askar skolde tha burch Stavja wither vpbvwa lête. As-er him thêr to forbonden hêde, gvng Rêintja mith thrim fâmna nêi Hals,3 nachtis gvng hju rêisa ånd thes dêis kêthe hju vppa alle markum ånd binna alle mêidum. Wralda sêide hju hêde hja thrvch thongar tohropa lêta thåt allet Fryas folk moston frjunda wertha, lik sustar ånd brothar tâmed, owers skolde Findas folk kvma ånd ra alle fon irtha vrdilligja. Nêi thongar wêron Fryas sjvgun wâkfâmkes hja anda drâme forskinnen, sjvgun nachta åfter ekkô-rum. Hja hêde seith boppa Fryas landum swabbert ramp mith juk ånd kêdne omme. Thêrvmbe moton alle folkar thêr ût Frya sproten send hjara tonôma wêi werpa ånd hjara selva allêna Fryas bern jeftha folk hêta. Forth moton alle vpstonda ånd et Findas folk fon Fryas erv dryva. Nillath hja thåt navt ne dva, alsa skilun hja slâvona benda vmbe hjara halsa krêja, alsa skilun tha vrlandaska hêra hjara bern misbruka ånd frytra lêta, til thju thåt blod sygath inna jowre grêva. Thån skilun tha skinna jowre êthla jo kvma wekja ånd jo bikyvja vr jo lefhêd ånd vndigerhêd. Thåt dvme folk, thåt thrvch todvan thêra Mâgyara al an sa fül dwêshêd wenth was, lâvadon alles hwat hju sêide ånd tha måmma klimdon hjara bern åjen hjara brosta an. Thâ Rêintja thene kening fon Hals ånd alle ôthera manniska to êndracht vrwrocht hede, sand hju bodon nêi Askar ånd tâg selva alingen thene Balda sê. Dânâ gvng hju by tha Hlith-hâwar, althus hêten vmbe that hja hjara fyanda immer nêi thet ônhlite hâwe. Tha Hlithhâwar send britne ând bannene fon vs åjn folk thåt inna tha Twisklanda sit ånd omme dwarelt. Hjara wyva hâvon hja mêst algadur fon tha Tartara râwed. Tha Tartara sênd en dêl fon Findas slachte ånd althus thrvch tha Twisklandar hêten vmbe thåt hja nimmerthe nên frêtho wille, men tha månniska alti ût tarta to strydande. Forth gvng hju åftera Saxnamarka tweres thrvch tha ôra Twisklanda hin, allerwêikes thåt selva ûtkêtha. Nêi twam jêr om wêron, kêm hju allingen thêre Rêne to honk. By tha Twisklandar hede hju hjara selva as Moder ûtjân ånd sêid thåt hja mochton as fry ånd franka månniska wither kvma, men thån mosten hja ovir tha Rêne gvngga ånd tha Gola folgar ût Fryas sûdarlandum jâgja. As hja thåt dêde, sa skolde hjra kêning Askar overa Skelda gvngga ånd thêr thåt land ofwinna. By tha Twisklandar send fêlo tjoda plêga fon tha Tartarum ånd Mâgjara binna glupt, men âk fül send thêr fon vsa sêdum bilêwen. Thêr thrvch håvath hja jeta fâmna thêr tha bern lêra ånd tha alda rêd jeva. Bit-anfang wêron hja Reintja nydich, men to tha lesta wårth hju thrvch hjam folgath ånd thjanjath ånd allerwêikes bogath, hwêr-et nette ånd nêdlik wêre.