Note 8 — Chapter III · A SKETCH OF THE REFORMATION IN THE SIXTEENTH CENTURY.
William F. Fleming translation
The candid and venerable President de Thou expresses himself thus concerning these innocent and unfortunate persons: “Homines esse qui trecentis circiter abhinc annis asperum & incultum solum vectigale a dominis acceperint, quod improbo labore & assiduo cultu frugum ferax & aptum pecori reddiderint; patientissimos eos laboris & inediæ, a litibus abhorrentes, erga, egenos munificos, tributa principi & sua jura dominis sedulo & summa fide pendere; Dei cultum assiduis precibus & morum innocentiam præ se ferre, ceterum raro divorum templa adire, nisi si quando ad vicina suis finibus oppida mercandi aut negotiorum causa divertant; quo si quandoque pedem inferant, non dei, divorumque statuis advolvi, nec cereos eis aut donaria ulla ponere; non sacerdotes ab eis rogari ut pro se, aut propinquorum manibus rem divinam faciant, non cruce frontem insigniri uti aliorum moris est; cum cœlum intonant non se lustrali aqua aspergere, sed sublatis in cœlum oculis dei opem implorare; non religionis ergo peregre proficisci, non per vias ante crucium simulacra caput aperire; sacra alio ritu, & populari lingua celebrare; non denique Pontifici aut Episcopis honorem deferre, sed quosdam e suo numero delectos pro antistibus & doctoribus habere. Hæc uti ad Franciscum relata VI.” Id. Feb. anni &c. Madame de Cental, who was proprietor of part of the lands thus laid waste and drenched in the blood of their quondam inhabitants, applied for redress to Henry II., who referred her to the Parliament of Paris. The solicitor-general of Provence, whose name was Guerin and who had been the principal author of these massacres, was condemned to lose his head, and was the only one who suffered on this occasion the punishment due to the other accomplices in his guilt, because, says de Thou, aulicorum favore destituertur, he had not friends at court.