Note 916 — Chapter IX · THE CLERGY AND MONKS.

“Cumque aecclesiarum esset non minima in Hassis et Thyringea multitudo extructa, et singulis singuli providerentur custodes,” etc. Vit. Bonif. Pertz, ii. 346. “Praefato itaque regni eius tempore, servus Dei Willehadus per Wigmodiam aecclesias coepit construere, ac presbyteros super eas ordinare, qui libere populis monita salutis, ac baptismi conferrent gratiam.” Vit. Willehad. Pertz, ii. 381. “Aecclesias quoque destructas restauravit, probatasque personas qui populis monita salutis darent, singulis quibusque locis praeesse disposuit.” Ibid. ii. 383. “Testes quoque aecclesiae quas per loca singula construxit, testes et famulantium Dei congregationes quas aliquibus coadunavit in locis.” Vit. Liutgari, Pertz, ii. 409. “Itaque more solito, cum omni aviditate et sollicitudine rudibus Saxonum populis studebat in doctrina prodesse, erutisque ydolatriae spinis, verbum Dei diligenter per loca singula serere, aecclesias construere, et per eas singulos ordinare presbyteros, quos verbi Dei cooperatores sibi ipsi nutriverat.” Ibid. ii. 411. He also founded a church of canons, “monasterium, sub regula canonica dominio famulantium,” which afterwards became a cathedral. When Liutgar and his companions landed on the little island of Helgoland, they destroyed the heathen temples and built Christian churches. “Pervenientes autem ad eandem insulam, destruxerunt omnia eiusdem Fosetis fana quae illuc fuere constructa, et pro eis Christi fabricaverunt aecclesias.” Pertz, ii. 410. In like manner Willibrord in Frisia established Christian churches on the sites of the heathen fanes. “Simul et reliquias beatorum apostolorum ac martyrum Christi ab eo sperans accipere, ut dum in gente cui praedicaret, destructis idolis aecclesias institueret, haberet in promptu reliquias sanctorum quas ibi introduceret; quibusque ibidem depositis, consequenter in eorum honorem quorum essent illae, singula quaeque loca dedicaret.” Beda, H. E. v. 11. Again, “Plures per regiones illas aecclesias, sed et monasteria nonnulla construxit.” Beda, H. E. v. 11. This was consonant with the wise advice of Pope Gregory to Augustine, already cited vol. i. p. 332, note 2.