← Table of contents
The mediaeval stage, volume 1 (of 2)

Note 532 — Chapter VIII · THE MAY-GAME

Reading edition

Du Méril, Com. 67; Pearson, ii. 17, 281; Gröber, ii. 1. 444; Kögel, i. 1. 25; Indiculus Superstitionum (ed. Saupe), 10 ‘de sacrilegiis per ecclesias.’ Amongst the prohibitions are Caesarius of Arles (†542), Sermo xiii. (P. L. xxxix. 2325) ‘quam multi rustici et quam multae mulieres rusticanae cantica diabolica, amatoria et turpia memoriter retinent et ore decantant’; Const. Childeberti (c. 554) de abol. relig. idololatriae (Mansi, ix. 738) ‘noctes pervigiles cum ebrietate, scurrilitate, vel canticis, etiam in ipsis sacris diebus, pascha, natale Domini, et reliquis festivitatibus, vel adveniente die Dominico dansatrices per villas ambulare ... nullatenus fieri permittimus’; C. of Auxerre (573-603), c. 9 (Maassen, i. 180) ‘non licet in ecclesia choros secularium vel puellarum cantica exercere nec convivia in ecclesia praeparare’; C. of Chalons (639-54), c. 19 (Maassen, i. 212) ‘Valde omnibus noscetur esse decretum, ne per dedicationes basilicarum aut festivitates martyrum ad ipsa solemnia confluentes obscoena et turpia cantica, dum orare debent aut clericos psallentes audire, cum choris foemineis, turpia quidem decantare videantur. unde convenit, ut sacerdotes loci illos a septa basilicarum vel porticus ipsarum basilicarum etiam et ab ipsis atriis vetare debeant et arcere.’ Sermo Eligii (Grimm, iv. 1737) ‘nullus in festivitate S. Ioannis vel quibuslibet sanctorum solemnitatibus solstitia aut vallationes vel saltationes aut caraulas aut cantica diabolica exerceat’; Iudicium Clementis (†693), c. 20 (Haddan-Stubbs, iii. 226) ‘si quis in quacunque festivitate ad ecclesiam veniens pallat foris, aut saltat, aut cantat orationes amatorias ... excommunicetur’ (apparently a fragment of a penitential composed by Clement or Willibrord, an A.-S. missionary to Frisia, on whom see Bede, H. E. v. 9, and the only dance prohibition of possible A.-S. provenance of which I know); Statuta Salisburensia (Salzburg: †800; Boretius, i. 229) ‘Ut omnis populus ... absque inlecebroso canticu et lusu saeculari cum laetaniis procedant’; C. of Mainz (813), c. 48 (Mansi, xiv. 74) ‘canticum turpe atque luxuriosum circa ecclesias agere omnino contradicimus’; C. of Rome (826), c. 35 (Mansi, xiv. 1008) ‘sunt quidam, et maxime mulieres, qui festis ac sacris diebus atque sanctorum natalitiis non pro eorum quibus debent delectantur desideriis advenire, sed ballando, verba turpia decantando, choros tenendo ac ducendo, similitudinem paganorum peragendo, advenire procurant’; cf. Dicta abbatis Pirminii (Caspari, Kirchenhistorische Anecdota, 188); Penitentiale pseudo-Theodorianum (Wasserschleben, 607); Leonis IV Homilia (847, Mansi, xiv. 895); Benedictus Levita, Capitularia (†850), vi. 96 (M. G. H. Script. iv. 2); and for Spain, C. of Toledo (589), c. 23 (Mansi, ix. 999), and the undated C. of Braga, c. 80 (quoted on p. 144). Cf. also the denunciations of the Kalends (ch. xi and Appendix N). Nearly four centuries after the C. of Rome we find the C. of Avignon (1209), c. 17 (Mansi, xxii. 791) ‘statuimus, ut in sanctorum vigiliis in ecclesiis historicae saltationes, obscoeni motus, seu choreae non fiant, nec dicantur amatoria carmina, vel cantilenae ibidem....’ Still later the C. of Bayeux (1300), c. 31 (Mansi, xxv. 66) ‘ut dicit Augustinus, melius est festivis diebus fodere vel arare, quam choreas ducere’; and so on ad infinitum. The pseudo-Augustine Sermo, 265, de Christiano nomine cum operibus non Christianis (P. L. xxxix. 2237), which is possibly by Caesarius of Arles, asserts explicitly the pagan character of the custom: ‘isti enim infelices et miseri homines, qui balationes et saltationes ante ipsas basilicas sanctorum exercere non metuunt nec erubescunt, etsi Christiani ad ecclesiam venerint, pagani de ecclesia revertuntur; quia ista consuetudo balandi de paganorum observatione remansit.’ A mediaeval preacher (quoted by A. Lecoy de la Marche, Chaire française au Moyen Âge, 447, from B. N. Lat. MS. 17509, f. 146) declares, ‘chorea enim circulus est cuius centrum est diabolus, et omnes vergunt ad sinistrum.’

Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings