← Table of contents
Storia degli Italiani, vol. 02 (di 15)

Note 298 — CAPITOLO XXX. Augusto. — Sistema imperiale.

Reading edition

Videre Rhæti bella sub alpibus Drusum gerentem, et Vindelici.... Orazio, Od. IV. 4.

Vindelici didicere nuper Quid Marte posses: milite nam tuo Drusus Genaunos, implacidum genus, Breunosque veloces, et arces Alpibus impositas tremendis Dejecit, acer plus vice semplici. Major Neronum mox grave prælium Commisit, immanesque Rhætos Auspiciis pepulit secundis. Ivi, 14.

Dall'iscrizione del trofeo posto nelle Alpi ad Augusto, conosciamo i popoli che vi abitavano:

IMPeratori C.ESari DIVI Filio AVGusto PONTifici MAXimo IMPeratori XIIII TRIBuniciæ POTestatis XVII Senatus Populus Que Romanus QVOD EJVS DVCTV AVSPICIISQVE GENTES ALPINÆ OMNES QUÆ A MARI SVPERO AD INFERVM PERTINEBANT· SVB IMPERIUM populi romani SVNT REDACTÆ· GENTES ALPINÆ DEVICTÆ· TRIUMPILINI· CAMVNI· VENOSTES· VENNONETES· ISARCI· BREVNI· GENAVNES· FOCVNATES· VINDELICORVM GENTES QVATVOR. CONSVANETES· RVCINATES· LICATES· CATENATES. AMBISVNTES· RVGVSCI· SVANETES· CALVCONES· BRIXENTES (Brixen) LEPONTII (Leventina): VIBERI· NANTVATES· SEDVNI· VERAGRI (nel Vallese), SALASSI· ACITAVONES· MEDVLLI· VCENI. CATVRIGES· BRIGIANI· SOGIONTII. BRODIONTII· NEMALONI· EDENATES· ESVBIANI· VEAMINI· GALLITÆ· TRIVLATTI· ECTINI· VERGVNNI· EGVITVRI· NEMENTVRI· ORATELLI· NERVSI· VELAVNI· SVETRI.

La riferisce Plinio, Nat. hist., III. 24, che soggiunge: non sunt adjectæ cotianæ civitates XII, quæ hostiles non fuerunt; item attributæ municipiis lege pompeja.

Si fecero libri interi ad illustrazione di quest'epigrafe. Il vedere posti pei primi quei delle valli Trompia e Camonica conforta coloro che dicono avesse Augusto lasciate a loro molte franchigie. Un marmo ove leggesi A REPVBLICA CAMVNORVM, è revocato in dubbio dal Labus: ma è indisputato quest'altro: Neroni Clavdio Drvso Camvni et Trvmplini.

Vedi Egger, Examen des historiens d'Auguste, pag. 225; Spitalieri, Notizie sul monumento dei trofei d'Augusto di Torbia, Torino, 1842; e Memorie dell'Accademia di Torino, serie II. t. v, pag. 161.

Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings