Note 27 — SECONDA PARTE. TRADUZIONI.

Questo Racconto nel libro di Sterne è accompagnato dalla seguente nota, e dal Testo latino che qui le succede.

«Essendo Hafen Slawkenbergius – De Nasis – estremamente raro, non sarà discaro all'intelligente lettore di conoscere un saggio di alcune pagine del suo originale. La sola osservazione che io farò sopra questo, si è che il suo stile storico è più conciso di quello filosofico, – e sembrami che abbia più del Latino».

SLAWKENBERGII FABELLA.

Vespera quâdam frigidulâ, posteriori in parte mensis Augusti, peregrinus, mulo fusco colore incidens, manticâ a tergo, paucis indusiis, binis calceis, bracisque sericis coccineis repleta, Argentoratum ingressus est.

Militi eum percontanti, quum portas intraret, dixit, se apud Nasorum Promontorium fuisse, Francofurtum proficisci, et Argentoratum, transitu ad fines Sarmatiæ, mensis intervallo reversurum.

Miles peregrini in faciem suspexit: ― Dî boni, nova forma nasi!

― At multum mihi profuit, – inquit peregrinus, carpum amento extrahens, e quo pependit acinaces: loculo manum inseruit; et magnâ cum urbanitate, pilei parte anteriore tactâ manu sinistrâ, ut extendit dextram, militi florinum dedit et processit.

― Dolet mihi, – ait miles, – tympanistam nanum et valgum alloquens, – virum adeo urbanum vaginam perdidisse: itinerari haud poterit nudâ acinaci: neque vaginam tote Argentorato habilem inveniet. ― Nullam unquam habui, – respondit peregrinus respiciens, seque comiter inclinans; – hoc more gesto, – nudam acinacem elevans, mulo lente progrediente, – ut nasum tueri possim.

― Non immerito, benigne peregrine, – respondit miles.

― Nihili æstimo, – ait ille tympanista, – e pergamenâ factitius est.

― Prout christianus sum, – iniquit miles, – nasus ille, ni sexties major sit, meo esset conformis.

― Crepitare audivi, – ait tympanista.

― Mehercule! sanguinem emisit, – respondit miles.

― Miseret me, – iniquit tympanista, – qui non ambo tetigimus! ―

Eodem temporis puncto, quo hæc res argumentata fuit inter militem et tympanistam, disceptabatur ibidem tubicine et uxore suâ, qui tunc accesserunt, et peregrino prætereunte, restiterunt.

― Quantus nasus! æque longus est, – ait tubicina, – ac tuba.

― Et ex eodem metallo, – ait tubicen, – velut sternutamento audias.

― Tantum abest, – respondit illa, – quod fistulam dulcedine vincit.

― Æneus est, – ait tubicen.

― Nequaquam, – respondit uxor.

― Rursum affirmo, – ait tubicen, – quod æneus est. ― Rem penitus explorabo; prius enim digito tangam, – ait uxor, – quam dormivero. ―

Mulus peregrini gradu lento progressus est, ut unumquodque verbum controversiæ, non tantum inter militem et tympanistam, verum etiam inter tubicinem et uxorem ejus, audiret.

― Nequaquam, – ait ille, in muli collum fræna demittens, et manibus ambabus in pectus positis, (mulo lente progrediente,) – nequaquam, – ait ille respiciens; – non necesse est ut res isthæc dilucidata foret. Minime gentium! meus nasus nunquam tangetur, dum spiritus hos reget artus – Ad quid agendum? ― ait uxor burgomagistri.

Peregrinus illi non respondit. Votum faciebat tunc temporis sancto Nicolao: quo facto, in sinum dextram inserens, e quâ negligenter pependit acinaces, lento gradu processit per plateam Argentorati latam quæ diversorium templo ex adversam ducit.

Peregrinus mulo descendens stabulo includi, et manticam inferri jussit: quâ apertâ, et coccineis sericis femoralibus extractis cum argenteo laciniato Περιζωμα, his sese induit, statimque, acinaci in manu, ad forum deambulavit.

Quod ubi peregrinus esset ingressus, uxorem tubicinis obviam euntem aspicit; illico cursum flectit, metuens ne nasus suus exploraretur, atque ad diversorium regressus est; – exuit se vestibus, bracas coccineas sericas manticæ imposuit, mulumque educi jussit.

― Francofurtum proficiscor, – ait ille, – et Argentoratum quatuor abhinc hebdomadis revertar.

― Bene curasti hoc jumentum? – ait, muli faciem manu demulcens; – me, manticamque meam, plus sexcentis mille passibus portavit.

― Longa via est! – respondit hospes, – nisi plurirum esset negotii.

― Enimvero, – ait peregrinus, – a Nasorum Promontorio redivi, et nasum speciosissimum, egregiosissimumque, quem unquam quisquam sortitus est, acquisivi. ―

Dum peregrinus hanc miram rationem de seipso reddit, hospes et uxor ejus, oculis intentis, peregrini nasum contemplantur. ― Per sanctos sanctasque omnes, – ait hospitis uxor, – nasis duodecim maximis in toto Argentorato major est! estne, – ait illa mariti in aurem insusurrans, – nonne est nasus prægrandis?

― Dolus inest, anime mi, – ait hospes; – nasus est falsus.

― Verus est, – respondit uxor.

― Ex abiete factus est, – ait ille; – terebinthinum olet.

― Carbunculus inest, – ait uxor.

― Mortuus est nasus, – respondit hospes.

― Vivus est, – ait illa, – et si ipsa vivam, tangam.

― Votum feci sancto Nicolao, – ait peregrinus, – nasum meum intactum fore usque ad ― Quodnam tempus? – illico respondit illa.

― Minime tangetur, – inquit ille (manibus in pectus compositis), – usque ad illam horam – Quam horam? ― ait illa. ― Nullam, – respondit peregrinus, – donec pervenio ad ― Quem locum, obsecro? – ait illa. ― Peregrinus nil respondens mulo conscenso discessit.