Note 61 — REIS DOOR NOORD AMERIKA. (continued 2)

Men heeft hier te lande grote pogingen gedaan ter bevordering der Natuurlyke Historie, en nauwlyks heeft men zig ergens meer dan hier daartoe bevlytigd. Dit heeft men den yver van een enig Man te danken. Men ziet hieruit wat enen luister en wat enen opgang de wetenschappen in een Land daarvan ontvangen als de eerste lieden smaak en liefhebbery voor dezelven hebben. De Kommandant vertoonde my een papier dat hy van den Gouverneur Generaal van Kanada, den Marquis de la Galissonière, ontvangen had. Het was die zelve Heer, die enige jaren daarna, als Admiraal der Fransche vloot, den Admiraal Byng deed wyken, en dus de verovering van Minorka bevorderde. In dat papier wierden vele bomen en planten, die in Noord Amerika wassen, en wegens hun nut verdienen aangekweekt te worden, opgenoemd. Van sommigen, als by voorbeeld de Polygala Senega, of de Ratelslangwortel, gelyk zy by de Engelschen genoemd wordt, vond men ’er beschryvingen in. By verscheidenen werd de plaats aangewezen waar zy wassen. Wyders wordt ’er in gevorderd, dat men allerlei zaden en wortelen verzamelen zoude. Om dit te bevorderen vindt men ’er in hoe dit het best werkstellig gemaakt, hoe de zaden en wortels het best bewaard en naar Parys gezonden konnen worden, om daar voorttekomen. Men vordert ’er stalen in van allerlei delfstoffen, en noemt verscheiden’ plaatsen op in de Fransche volkplantingen, waar men nuttige of merkwaardige soorten van stenen, van aarde of van delfstoffen gevonden heeft. Ook wordt aangewezen hoe verscheiden’ aanmerkingen en verzamelingen aangaande het Dierenryk te maken zyn. Te gelyk word geëischt, dat men op allerlei mogelyke wyzen onderzoeken zoude waartoe en hoe zig de Wilden van zekere kruiden en andere natuurlyke voortbrengsels, ’t zy in de geneeskonst of anders, bedienen. Dit nuttige geschrift was op bevel van den Marquis de la Galissonière door den koninglyken Geneesheer te Quebec, den Heer Gaultier opgesteld, en naderhand door den Markgraaf zelven met eigen’ hand verbeterd en vermeerderd. Hy deed ’er vervolgens vele afschriften van maken, en die ter hand stellen aan alle de Officieren in de Bezettingen, en alle Geleerden, vooral die hier te lande meenden te reizen. Den Officieren wordt bevolen die Soldaten en anderen by den Gouverneur bekend te maken, die ene byzondere vlyt in het ontdekken en verzamelen van kruiden en andere zaken tonen zouden, op dat hy ze by openvallende plaatsen en andere gelegenheden, tot de diensten waartoe zy geschikt waren bevorderen, of op ene andere wys belonen mogte. Ik merkte ook dat hier by de voornaamste lieden ene veel grotere liefhebbery voor de Natuurlyke Historie plaats had dan in de Engelsche Volkplantingen, waar men met de wetenschappen in ’t algemeen den spot dreef, en maar dagt om zig te verryken.61 Men klaagde hier dat velen, die zig op de Natuurlyke Historie toeleiden, verzuimden by de Wilden te vernemen welk gebruik men in de Geneeskonst van vele gewassen maken konde.