Note 5 — HOE LITERAIRE KUNST GELEZEN EN GENOTEN MOET WORDEN
Reading edition
Ik heb vermeden, 't geen ik nu zeggen ga, in het voorafgaande betoog op te nemen, om eenigen niet ervaren lezer het verstaan niet noodeloos te bemoeilijken en hem van den hoofdweg af te leiden. Nu moge het echter tot juister en vollediger begrip hier een plaats vinden. Overal, waar in het betoog sprake was van "objectiviteit" bij het waarnemen en weergeven, werd dit nimmer in absoluten zin bedoeld. Het is bijna onnoodig te zeggen, dat onze subjectiviteit altijd waarneming en weergave kleurt. "Objectieve waarneming en weergave" wil dus, zoo kort mogelijk gezegd, hier niet anders beteekenen dan die waarneming en weergave, waarin geen enkel ander element van subjectiviteit aanwezig is, dan hetgeen onvermijdelijk voortvloeit uit den aard der natuurlijke individualiteit van den waarnemer en weergever.