Note 7 — V. DUITSCHLAND EN DE HEILIGE OORLOG (1914).

Prof. Martin Hartmann, die de Islâm-wetenschap aan het Seminar für Orientalische Sprachen te Berlijn doceert en wiens vruchtbare pen tal van lezenswaarde geschriften over den Islâm en over Turkije leverde7, wordt niet moede erop te wijzen, dat de Moslims vooral door de instellingen van den Islâm, die de vrouw veracht en andersdenkenden verfoeit, van deelname aan de cultuur weerhouden worden. Hij noemt het chalifaat der Osmanensoeltans eene aanmatiging, die zij alleen met geringschatting der heilige traditie konden plegen, een “Agitationsmittel” een “bequemes Mittel, in den Augen der Islamwelt als eine Art Fetisch zu dienen”, zegt, dat “diese Doppelstellung (van den Soeltan-Chalief) von den Kulturstaaten nie anerkannt worden ist”, en dat het eerlijk opgeven van dien titel Turkije veeleer versterken dan verzwakken zou. Natuurlijk is ook hij over den heiligen oorlog niet goed te spreken. Hierover schreef hij opzettelijk, toen het woord djihâd in den strijd met Italië over Tripoli te berde werd gebracht door sommige Turken, en gebruikt daarbij deze thans weer actueele uitdrukking: “…… die Androhung des Heiligen Krieges, d. h. des Kampfes gegen alle Ungläubigen, ausgenommen die vom Leiter des Islam der Gemeinde ausdrücklich als Freunde des Islam bezeichneten. Dieser Gedanke ist Wahnwitz”. Daar de zetel van de agitatie toen te Berlijn was, voegt hij hieraan toe: “Es sei hiermit gewarnt, durch Erregung des religiösen Fanatismus Unruhe herbeizuführen. Gegen jeden solchen Versuch werden alle Kulturstaaten einmütig zusammenstehen”. Vellen druks van denzelfden inhoud zou ik kunnen aanhalen; tot slot nog dit eene: “Der Islâm ist eine Religion Hasses und des Krieges. Es darf unter keinen Umständen geduldet werden, dass er in einem Staate der Kulturmenschheit das normgebende Prinzip ist”.