Note 629 — UN MITO GEOGRAFICO (Il Monte della Calamita)

Pietro Berchorio, Reductorium morale, Venezia, 1575, l. XI, cap. 94, p. 482 (per errore 484): «In aliquibus partis maris sunt montes et scopuli de lapidibus magnetis, et ideo tanto impetu naves attrahunt propter ferrum quod ibi est, quod contra eos franguntur, et penitus dissolvuntur, secundum Isido. et Diosc.». Non so se il Berchorio sia debitore ad altri di questa assai poco opportuna citazione d'Isidoro e di Dioscoride. Felice Faber, Evagatorium in Terrae Sanctae, Arabiae et Aegypti peregrinationem, vol. II, Stoccarda, 1843 (Bibl. d. litter. Ver.), pp. 469-70, parlando del porto di Thor, detto già Beronice, o Ardech, nel Mar Rosso: «Ille enim est ultimus Orientis portus nobis notus, in quo semper sunt multae et magnae naves indianae, quae tamen ita compactae et fabricatae sunt, ut nullum ferrum in eis sit, nec audent habere anchoras ferreas nec secures nec bipennes nec aliquod ferreum instrumentum. Ratio autem huius, est quia in littore maris indici sunt scopuli et montes lapidosi de lapidibus magnetum, per quos naves in Arabiam ire volentes transire oportet. Si ergo navis ferramenta aliqua continens ibi veniret, statim magnes propter ferrum navem attraheret et illideretur navis in scopulos et frangeretur. Est enim magnes mirabilis raptor ferri. Si cui placet legere, videat in Spec. Nat. L. X. C. 20».