Note 1 — VOOR-REDEN AEN DEN LESER.

Jan Huygen van Linschoten deed zijn vermaarde reis naar Indië in Portugeeschen dienst in 1583–’92. Zijn „Itinerario, voyage ofte schipvaert”, welke in 1596 voor ’t eerst in druk verscheen, werd door Prof. Dr. H. Kern in de werken der Linschoten-vereeniging opnieuw uitgegeven (2 dln., ’s-Gravenhage 1910).—De tocht van Jacob van Heemskerck en Willem Barentsz., om een weg naar Indië „benoorden om” te zoeken, is door de overwintering op Nova Zembla (1596–’97) bekend genoeg geworden. Het merkwaardige verhaal, dat Gerrit de Veer van deze onderneming en van de twee tochten, die er aan voorafgingen, opstelde, zag het licht onder den titel: „Waerachtige Beschrijvinghe van drie seylagiën ter werelt noyt soo vreemt gehoort” (t’ Amsterdam, Ao. 1598).—Olivier van Noort is de eerste Nederlander, die de aarde omzeilde. 12 Aug. 1598 passeerde hij met zijn vier schepen Straat Magellaen en kwam in 1601 in het vaderland terug. („Wonderlicke Voyagie bij de Hollanders ghedaen”, enz. Rotterdam 1602.)—Joris van Spilbergen volbracht zijn beide tochten, nadat een eerste mislukt was, in de jaren 1601–’04 en 1614–’17. Zijn tweede expeditie, met zes schepen, is de tweede reis der Nederlanders om de wereld. Beide reisbeschrijvingen zijn voor de eerste maal te zamen uitgegeven onder den titel: „Oost- en West-Indische Spieghel der Nieuwe Navigatiën”, te Leiden 1619.—Willem Cornelisz. Schouten was de derde Hollander, die met Jacob le Maire in 1615–’17 de wereld omzeilde. Over hem is in het journaal van Bontekoe nog nader sprake. ↑