Note R124) — HET RIJKSMUSEUM TE AMSTERDAM =:= (continued 2)

De poging om Amsterdam te verrassen heeft Vondel, vredesman en sterk partijganger van Amstels burgemeesteren en raden, een aantal felle gedichten tegen Willem II en zijn medestanders in de pen gegeven. Potgieter dacht hier zeker voornamelijk aan dat van 1650: De Monsters onzer Eeuw, w/i. Willem II op één lijn gesteld wordt met de Engelsche anti-koningsgezinden, en de moeder van Ibrahim, die in 1649 haren zoon door de Janitzaren liet vermoorden. Zie pag. 247.

Vondel, als partijganger, was niet malsch!—In een ander gedicht, Aan de blokhuizen van Amsterdam sprak hij van Willem II als van een tiran, een wulpschen (onervaren, onberaden, als een welp) heer die ons met schorpioenen en niet met roeden plaagt!

Maar, gelijk Potgieter herinnert, tien jaar later toen, ter gelegenheid van de troonsbestijging van koning Karel II van Engeland, de Amsterdamsche vroedschap diens zuster, de moeder van Willem III en dezen zelf naar Amsterdam noodde, was ook Vondel in een andere stemming jegens deze bezoekers. Dat de Stuarts weer den Engelschen troon innamen verheugde hem, den legitimist en aanhanger van de vermoorde, katholieke Maria Stuart, en zoo kwam hij er vanzelf toe ook de Prinses-Royaal in zijn genegenheid te betrekken. Daarbij voegde zich zijn hoop op een bondgenootschap tusschen Engeland en Holland. Had Karel, die hier gastvrijheid genoten had, niet daarvoor zijn dankbaarheid betuigd, en waren niet de Puriteinen, die ons den eersten Engelschen oorlog op den hals gejaagd hadden, nu machteloos geworden?—Zoo gaf dit bezoek van de Prinses, die immers ook den geliefden naam Maria Stuart droeg, Vondel allereerst aanleiding om het te bezingen met een gedicht, dat hij: De bruiloft van den Theems en Amstel noemde. Terwijl hij, naar aanleiding van een rit door Willem III bij dit bezoek aan het hoofd der eerewacht door de stad gedaan, liet volgen het door Potgieter bedoelde gedicht op de Ridderschap van Amsterdam. Zie hierachter, pag. 248.