Note 4 — SEXUEELE MORAAL

“De gewoonte, in de strikte beteekenis van het woord”, zegt Westermarck terecht, “sluit een moreelen regel in zich … De maatschappij is de school, waar de menschen leeren onderscheid te maken tusschen goed en kwaad. De leermeester is de gewoonte”4. De gewoonte is niet alleen de basis van de moraal, maar ook van de wet. “Gewoonte is wet”5. Het veld der theoretische moraal is zoo’n betooverende speelplaats geworden voor knappe philosofen, dat er soms gevaar is geweest om te gelooven, dat het ten slotte niet de theoretische moraal is, maar de praktische, de kwestie van wat de menschen in de massa der gemeenschap werkelijk doen, die de werkelijke stof levert voor de moraal6. Als wij meer precies definieeren wat wij praktisch met moraal bedoelen, dan kunnen we zeggen, dat zij is samengesteld uit de gewoonten, die de meerderheid van de leden van een gemeenschap beschouwt als bevorderlijk aan het welvaren van de gemeenschap op een bepaalden tijd en een bepaalde plaats. Het is om deze reden—d.i. omdat het een kwestie is van wat is en niet alleen van wat sommigen meenen dat moest zijn—dat de praktische moraal het gepaste onderwerp vormt voor de wetenschap. “Als het woord “ethica” gebruikt moet worden als naam voor een wetenschap”, zegt Westermarck, “dan kan het onderwerp van die wetenschap alleen zijn het bestudeeren van het moreele bewustzijn als een feit”7.