Note 68 — VERGELIJKING TUSSCHEN DE GEESTVERMOGENS VAN DEN MENSCH EN DIE DER LAGERE DIEREN.

Tylor „Early History of Mankind”, 1865, blz. 6. Zie ook de drie treffende hoofdstukken over de Ontwikkeling van den Godsdienst in Lubbock’s „Origin of Civilisation”, 1870. Op gelijke wijze verklaart de heer Herbert Spencer, in zijn vernuftige verhandeling in de „Fortnightly Review” (May, 1870, blz. 535) het ontstaan der vroegste vormen van godsdienstig geloof in de geheele wereld, doordat de mensch door droomen, schaduwen en andere oorzaken er toe werd gebracht, zich zelf een dubbel bestaan toe te kennen, een lichamelijk en een geestelijk. Daar het geestelijk wezen wordt ondersteld na den dood voort te bestaan en machtig te zijn, wordt het door verschillende giften en plechtigheden vereerd en wordt zijn hulp ingeroepen. Hij toont daarop verder aan, dat de namen of bijnamen van dieren of andere voorwerpen, aan de voorouders of hoofden van een stam gegeven, na verloop van tijd werden ondersteld den wezenlijken stamvader voor te stellen, en men gelooft dan natuurlijk, dat zulk een dier of voorwerp als geest voortleeft; het wordt voor heilig gehouden en als godheid vereerd. Echter vermoed ik, dat er nog een vroeger en ruwer tijdperk van godsdienstige ontwikkeling heeft bestaan, waarin elk voorwerp, dat eenig vermogen of beweging bezat, werd ondersteld leven en geestvermogens te bezitten gelijk de mensch. ↑