Note 22 — Het oorspronkelijk vaderland van den mensch en de oudste volksverhuizingen in het Palaeolithische Tijdvak,1

Het besluit, waartoe wij komen, is dus, dat in het begin van het Tertiaire Tijdvak de Noordpoolstreken grootendeels uit land bestonden22, dat een tropisch klimaat bezat en waar de anthropomorphe stamvorm van den mensch leefde. Toen in den loop van de Miocene en Pliocene periode dit klimaat allengs meer gematigd werd, stierven de anthropomorphen daar gedeeltelijk uit, omdat zij het kouder klimaat niet konden verdragen, gedeeltelijk verhuisden zij naar het Zuiden, waarbij zij zich natuurlijk wijzigden, gedeeltelijk adapteerden zij zich aan de omstandigheden en werden tot menschen. In de Pliocene periode (of reeds vroeger) leefde derhalve de mensch (met vele andere thans naar zuidelijker breedten verhuisde dieren en planten) in de Noordpoolstreken, die een gematigd klimaat bezaten. Bij het invallen van het ijstijdperk werden de Poolstreken voor hem onbewoonbaar23 en verspreidde hij zich (tegelijk met die dieren en planten) in alle richtingen naar het Zuiden over de gematigde luchtstreken van Europa, Azië en Noord-Amerika, terwijl de tropische vegetatie en de dierenwereld, welke die streken in het Tertiaire Tijdvak bezaten, tegelijkertijd ondergingen of naar het Zuiden werden teruggedrongen. Hierbij konden in de Nieuwe Wereld meer plantentypen behouden blijven dan in de Oude, omdat in deze laatste de vaak van het Oosten naar het Westen loopende bergketenen en zeearmen dikwijls onoverkomelijke hinderpalen voor de verhuizing der planten naar het Zuiden opleverden, hetgeen in de Nieuwe Wereld veel minder het geval was, omdat de voornaamste bergketenen daar van het Noorden naar het Zuiden loopen. Voor de dieren vormden echter de bergketenen der Oude Wereld, wegens de snelheid waarmede zij zich kunnen verplaatsen, veel minder onoverkomelijke hinderpalen dan voor de planten.