Note 3 — Het oorspronkelijk vaderland van den mensch en de oudste volksverhuizingen in het Palaeolithische Tijdvak,1

Daaraan—twaalfduizend jaar geleden—gingen de vóórhistorische tijden vooraf, die zich tot een veel ouder verleden uitstrekken. Is het mogelijk om zonder schriftelijke gegevens, zelfs zonder een op gissingen gegronde chronologie, een raming te maken van den duur van die tijden? Al wat wij daartoe hebben, zijn sporen welke de voorhistorische mensch in de natuur heeft nagelaten, welke door haar onophoudelijke werking die sporen onder opeenhoopingen van verschillende lagen bedekt, en ons zoo een soort van betrekkelijke tijdrekenkunde gegeven heeft. De wetenschap houdt het tegenwoordig voor zeker, dat de mensch gedurende het geheele zoogenaamde Quaternaire Tijdvak (het Diluvium) heeft bestaan, en wanneer wij den duur van dat tijdvak kunnen berekenen, zullen wij in staat zijn om voor den ouderdom van het menschelijk geslacht bij benadering een minimum vast te stellen. Dit is hetgeen de Mortillet tracht te doen bij het formuleeren van zijn besluiten in zijn boek over de „Voorhistorische Oudheid van den Mensch.”3 Heeft de mensch echter ook reeds gedurende een deel van het Tertiaire Tijdvak bestaan, dan klimt hij tot een nog verbazend veel hooger ouderdom op.