← Table of contents
Brani inediti dei Promessi Sposi, vol. 1, Opere di Alessando Manzoni vol. 2 parte 1

Note 109 — I PRIMI ROMANZI STORICI IN ITALIA E LE MINUTE AUTOGRAFE DE' «PROMESSI SPOSI»

Reading edition

La sentenza lo dichiara «valde gravatum, ac vehementer indiciatum, et respective confessum ac convinctum de enormibus ac atrocibus delictis, criminibus, excessibus et peccatis, videlicet: 1.º quod nonnullis annis elapsis, cum Jo. Paulus Osius (suam tunc domum habitationis habentem Modoetiae prope monasterium monialium sanctae Margaritae dicti oppidi, ac ipsi monasterio coherente), amorem duceret cum sorore Virginia Maria Leva, moniali professa in dicto monasterio, et hunc amorem partecipasset praefato presbitero Paulo secum deambulando in viridario dicti Osii, contiguo praefato monasterio, ex quo dictus Osius videbat praefatam monialem Leva, ac amorem fruebat, et peteret ab eo auxilium pro obtinenda gratia praedictae monialis; idem presbiter Paulus, ad effectum praefatum, quamplures litteras amatorias scripserit propria manu antedictae moniali Virginiae Mariae pro praefato Osio, asserendo precipue in illis respective licere se invicem deosculari absque peccato, adducendo falso auctoritatem divi Augustini, ac minime incurri in excomunicationem ingrediendo septa monasterii monialium; et ad id ei persuadendum, ac eandem monialem decipiendam, trasmissus fuerit ad ipsam liber casuum conscientiae legendus, (ipso presbitero Paulo consultore); 2.º quod, ad effectum de quo supra, dictus presbiter Paulus baptizaverit calamitas, easque tradiderit praefato Jo. Paulo Osio, qui accedendo ad parlatorium dicti monasterii noctu (eodem presbitero Paulo conscio et concomitante, sed remanente extra parlatorium pro custodia) eamdem calamitam, prius ab ipsomet Osio deosculata ac linita, tradidit praefatae sorori Virginiae similiter deosculandam ac lambendam.... 4.º principaliter, quod dictus presbiter Paulus eamdem sororem Virginiam Mariam Leva tum litteris et carminibus ad eam datis, cum et sermonibus viva voce cum ea factis accedendo ad parlatorium, tentaverit habere amasia ac sibi eius amorem conciliare procuraverit». Nè qui si arrestano le scelleraggini di questo perverso; ma fortunatamente non è involta in esse la disgraziata Signora, che pur troppo ebbe la sventura di trovarselo al fianco, consigliere e istigatore alla colpa. È la più losca figura del processo; più losca dello stesso Osio. E pure, di tutti i colpevoli, fu quello che ebbe minore il castigo! Venne condannato a remare per due anni sulle galere e, scontata la pena, al bando perpetuo da Monza e quindici miglia in giro, con minaccia della degradazione dagli ordini sacri, della perdita de' benefizi di curato e d'altri tre anni di galera se ardisse trasgredire questo bando. La sentenza è del 24 gennaio 1609. Gli fu letta il giorno 27, e prese a gridare: «io non accetto niente di questa sentenza, come ingiusta ed iniqua; anzi me ne appello al Papa, perchè mi trovo aggravatissimo, essendo io inconscio di aver commesso tali delitti, che son tutte imposture fabbricatemi da nemici». Cfr. Dandolo T., La Signora di Manza e le Streghe del Tirolo, processi famosi, Milano, 1855; pp. 110-116.

Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings