Note 1 — OPDRAGT VAN DEN EERSTEN DRUK DEZER BESCHRIJVING, AAN DEN WELEDELEN HEER Mr S. P. VAN SWINDEN, J. U. D. ADVOCAAT VOOR DEN HOVE VAN HOLLAND.
Reading edition
Twee redenen hebben mij aangezet, om deze Beschrijving in ’t licht te geven. Vooreerst, omdat het mij is voorgekomen, dat Eisinga ten hoogste verdient, wegens zijn vindingrijk vernuft en bijzondere vermogens voor de werktuigkunde, overal bekend te worden. De Engelschen roemen te regt op eenen Harrison, een timmerman, die eensklaps, door zijn vernuft, een der grootste werktuigkundigen geworden is, en, tot zijn geluk, op een stuk viel, waardoor hij zich verrijkt heeft1. Zij prijzen hemelhoog eenen Ferguson, die, maar een boer zijnde, zich op de werktuigkunde toegelegd, en daarin groote vorderingen gemaakt heeft2. Waarom dan zouden de Friezen zich niet, met evenveel reden, beroemen op eenen Fries, die, in dergelijke omstandigheden, niet minder vernuft en kundigheden heeft getoond te bezitten, en die, ten opzigte zijner vermogens in die stukken, voor velen niet behoeft te wijken? Geen ander middel, om dit te weeg te brengen, was er in mijne magt, dan het werk te beschrijven, en den maker door hetzelve aan het algemeen te doen kennen. Met dit te doen, heb ik aan den pligt van een geletterd persoon voldaan, die niets, dat tot bevordering van kunsten en wetenschappen dienen kan, verwaarloozen mag; en ik meen dien van een goed burger niet te verzuimen, met iemand, die tot roem strekt der stad, in welke ik leef, zoo veel ik kan bekend te maken. Dit doe ik nu, naar mijne vermogens, ten opzigte van ons land, door deze Beschrijving; dit heb ik reeds ten opzigte van het buitenland gedaan, door eene korte schets van dit kunststuk aan de Akademie der wetenschappen te Brussel, aan Zijne Excellentie den heer prins van Gallitzin, aan den vermaarden heer De Luc te Londen, aan den beroemden vader Copte te Montmorenci, en aan den heer Gaussen te Montpellier toe te zenden. Uit deze Beschrijving zult gij kunnen opmaken, of die schetsen, welke gij voor het afzenden gelezen hebt, genoegzaam naauwkeurig waren. Niets, dan gebrek aan tijd, heeft mij belet, dit overheerlijk stuk, tot nu toe, aan mijne correspondenten te Parijs, te Petersburg, in Duitschland, Zwitserland en Italië mede bekend te maken. Meer te doen tot aankweeking van vernuft en nuttige bekwaamheden, is buiten mijn bereik. Vergeldingen van eenen anderen aard, hangen van mij niet af.