Note 11 — LETTER XV.

The following particulars relative to the territory of Jumieges, as well as the church, are curious: they are copied from an extract from the Life of St. Philibert, as given in the Neustria Pia, p. 262.--"Congruè sanè locus ille Gemmeticus est dictus, quippe qui instar gemmarum multivario sit decore conspicuus. Videas illic arborum comas sylvestrium, multigenos arborum fructus, solum fertile, prata virentia, hortorum flores suaveolentes, bortis gravidas vîtes, humum undique cinctam aquis, pascua pecorum uberrima, loca venationi apta, avium cantu circumsonantia. Sequana fluvius illic cernitur late ambiens: et deindè suo pergeus cursu, uno duntaxat commeantibus aditu relicto. Ibi mare increscens nunc eructat: nunc in sinum suum revolutum, navium fert compendia, commercia plurimorum. Nihil illic deest; quicquid vehiculis pedestribus, et equestribus plaustris, et ratibus subministratur, abunde suppetit. Illic castrum condidere antiqui; ibi stant, in acie, illustria castra Dei: ibi præ desiderio paradisi suspirantes gemunt, quibus postea opus non erit, in flammis ultricibus, nihil profuturos edere gemitus. Ibi denique almus sacerdos, Philibertus, multiplici est laude et prædicatione efferendus: qui instar Patriarchæ Jacob, in animabus septuaginta, demigravit in hanc eremum, addito grege septemplici, propter septiformem gratiam spiritus sancti. Ibi enim eius prudentia construxit mœnia quadrata, turrita mole surgentia; claustra excipiendis adventantibus mirè opportuna. In his domus alma fulget; habitatoribus digna. Ab Euro surgit Ecclesia, crucis effigie, cujus verticem obtinet Beatissima Virgo Maria; Altare est ante faciem lectuli, cum Dente sanctiss, patris Philiberti, pictum gemmarum luminibus, auro argentoque comptum: ab utroque latere, Joannis et Columbani Aræ dant gloriam Deo; adherent verò a Boreâ, Dyonisii Martyris, et Germani Confessoris, ædiculæ; in dextrâ domus parte, sacellum nobile extat S. Petri; a latere habens S. Martini oratorium. Ad Austrum est S. Viri cellula, et petris habens margines; saxis cinguntur claustra camerata: is decor cunctorum animos oblectans, eum inundantibus aquis, geminus vergit ad Austrum. Habet autem ipsa domus in longum pedes ducentos nonaginta, in latum quinquaginta: singulis legere volentibus lucem transmittunt fenestræ vitreæ: subtus habet geminas ædes, alteras condendis vinis, alteras cibis apparandis accommodatas."